Hamile yazılı senet nedir?
Kısaca
Hamile yazılı senet, 3 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.914: Senedi elinde bulunduran kişinin alacaklı sayıldığı senettir.
- TTK m.666 · senedin ibraz edilmemesi hâlinde: Senet metninde belirli bir kişiye değil, senedi elinde bulunduran kişiye ödeme yapılacağı yazılan senettir.
- İİK m.200 · takas: Lehdar yerine ciro edilebilen, kişiye değil hamile ödenecek biçimde düzenlenmiş kıymetli evrak.
Kanunda nerede geçiyor
12 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.650 · D) Senedin türünün değiştirilmesi
Senedi elinde bulunduran kişinin hak sahibi sayıldığı, devrinin yalnızca teslimle yapıldığı senet türüdür. Madde bakımından hem dönüşümün hedefi hem de ikinci fıkrada kaynağıdır.
- TTK m.657 · C) İptal kararı
Senedi elinde bulunduran kişiye ödeme yapılmasını öngören senettir. Nama yazılı senetlerin iptali, bu senetlere ilişkin iptal hükümlerine göre yapılır.
- TTK m.658 · A) Tanımı
Senedin metninden veya şeklinden, hamili kim ise o kişinin hak sahibi sayılacağı anlaşılan kıymetli evraktır. Hamil, senedin zilyedi olarak ibraz eden kişidir ve hak sahipliği için ayrıca bir devir beyanı aranmaz.
- TTK m.661 · C) İptal kararı — I - Genel olarak — 1. Yetki
Senet metninde hamile (senedi elinde tutan kişiye) ödeme yapılacağı yazılı olan ve devri teslimle gerçekleşen senet türüdür. Madde bu senetlerin iptalinin mahkeme yoluyla istenmesini düzenler.
- TTK m.666 · b) Senedin ibraz edilmemesi hâlinde
Senet metninde belirli bir kişiye değil, senedi elinde bulunduran kişiye ödeme yapılacağı yazılan senettir. Bu madde hamile yazılı senetlerin iptali usulünü düzenler.
- TTK m.668 · III - Banknotlarda ve buna benzer kâğıtlarda usul
Hak sahipliğinin, senedi elinde bulunduranın hamil olması ile belirlendiği kıymetli evraktır. Bu maddenin konusu, ödeme aracı işlevi gören hamile yazılı senetlerin bir alt türüdür.
- TTK m.669 · D) İpotekli borç senedi ve irat senedi
Senet üzerinde adına yazılı belirli bir kişi bulunmayan, senedi elinde bulunduran kişiye ödenmesi gereken kıymetli evrak türüdür. Bu maddenin kapsamına, ipotekli borç senedi ve irat senedinin hamile yazılı düzenlenmesi hâli girer.
- TTK m.824 · I - Tanımı
Senedi elinde bulunduran kişinin hak sahibi sayıldığı senettir. Devri zilyetliğin devriyle olur ve bu maddenin kapsamında değildir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.914
Senedi elinde bulunduran kişinin alacaklı sayıldığı senettir. Devri senedin zilyetliğinin devriyle gerçekleşir.
- TMK m.956 · II. Kıymetli evrakta
Lehdar hanesi boş bırakılmış ya da hamiline yazılmış, zilyede ödeme yapılacağını içeren kıymetli evraktır. Bu senetlerde rehin için devir beyanı aranmaz.
- TMK m.990
Senet metninde hamile (lehine) düzenlenmiş, yani kime ödeneceği belirli olmayıp senedi elinde bulunduran kişiye ödenecek olan senettir. Emre yazılı senetler bu kavramdan ayrıdır; metin hamile yazılı senetleri açıkça sayar.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.200 · Takas
Lehdar yerine ciro edilebilen, kişiye değil hamile ödenecek biçimde düzenlenmiş kıymetli evrak. Bu senede dayanan alacak iflas sonrası takas yasağına tabidir.
Karıştırılan kavramlar
Nama yazılı ile hamile yazılı senet arasındaki fark nedir?
Nama yazılı senette alacaklı adı senette açıkça gösterilir ve devir, alacağın temlikine ilişkin usullere tabidir.
Hamile yazılı senette senedi elinde bulunduran kişi alacaklı sayılır ve devir zilyetliğin devriyle gerçekleşir.
İki biçim arasında devir usulü ve ispat yöntemi farklıdır; düzenleyen seçimini senet üzerinde açıkça yapmalıdır.
Hamile yazılı senet ile diğer kıymetli evrak arasındaki fark nedir?
Hamile yazılı senette senedin salt teslimi rehin için yeterlidir. Senet, zilyedine ödeme yapılacağını içerdiğinden devir işlemine gerek görülmez.
Emre ve nama yazılı senetlerde kişiye bağlı devir işlemi gerekir; senedin ciro edilmesi ya da yazılı devir beyanı aranır.
Hamile yazılı senette teslim yeterliyken, diğer kıymetli evrakta ciro veya yazılı beyan ile birlikte teslim gerekir.
Para ve hamile yazılı senet ile diğer taşınırlar arasındaki fark nedir?
Madde, para ve hamile yazılı senetleri açıkça sayar.
Diğer taşınırlar bakımından madde doğrudan uygulanmaz.
Para ve hamile yazılı senette iyiniyetli edinen korunurken, diğer taşınırlarda koruma m.988 ve m.989 gibi ayrı hükümlere göre belirlenir.
Nama veya emre yazılı senet ile hamile yazılı senet (birinci fıkra) arasındaki fark nedir?
Nama veya emre yazılı senedin hamile yazılı senede dönüştürülmesinde, senedin hak verdiği ve borç yüklediği tüm kişilerin muvafakati gerekir.
Dönüşümün yönü tersine, yani hamile yazılı senetten nama veya emre yazılıya ise ikinci fıkra devreye girer; burada da aynı kural geçerlidir ama eksik muvafakat hâli ayrı sonuç doğurur.
Tüm muvafakat tamamlanmışsa dönüşüm herkese karşı hüküm ifade eder. Muvafakat eksikse hamile yazılıya dönüşüm kurulamaz.
Hamile yazılı senet ile nama yazılı senet arasındaki fark nedir?
Hamile yazılı senette hak sahipliği, senedi fiilen elinde bulunduran hamil lehine doğar ve senet metni veya şekli bunu gösterir.
Nama yazılı senette hak, belli bir kişiye aittir ve devir alacağın devriyle ve teslimle yapılır (m.654).
Hamile yazılı senette devir yalnız teslimle olur ve defiler yeni hamile karşı sınırlı kalır; nama yazılı senette devir alacağın devri hükümlerine tabidir.
Hamile yazılı senet ile emre yazılı senet arasındaki fark nedir?
Hamile yazılı senette hak sahipliği, senedi kimin elinde tuttuğuna bağlıdır; ciro kaydı aranmaz.
Emre yazılı senette hak, belirli bir kişiye ve onun emrine yazılıdır; devir ciro ile yapılır.
Hamile yazılı senette devir teslimle yapılır; emre yazılı senette devir ciro ve teslimle yapılır ve defi sınırlaması ciroya bağlanır (m.687).
İlgili konular
- Hamile yazılı senetlerTicaret Hukuku
- Genel hükümler ve nama yazılı senetlerTicaret Hukuku
- Alacaklıların hakları üzerine iflasın tesirleriİcra ve İflas Hukuku
- Alacaklar ve diğer haklar üzerinde rehinMedeni Hukuk
- İpotekli borç senedi ve irat senedi: ortak hükümlerMedeni Hukuk
- Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunmasıMedeni Hukuk
Örnek kararlar
3 karar- İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/221 E., 2024/953 K., 26.12.2024İlgili madde: TTK m.657, TTK m.666
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/976 E., 2023/724 K., 10.08.2023İlgili madde: TTK m.657, TTK m.666
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/802 E., 2025/335 K., 21.05.2025İlgili madde: TMK m.990
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Nama yazılı senet
- Emre yazılı senet
- İpotekli borç Senedi
- İrat Senedi
- Rehin cirosu
- Senedin iptali
- Taşınır davası
- Zilyed
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.