Sorumluluk sınırı nedir?
Diğer yazımlar: Sorumluluk sınırları
Kısaca
Kanunda öngörülen tazminat üst sınırıdır. Taşıyan, fiilî taşıyan ve adamlarının ödeyeceği tazminatların toplamı bu sınırı aşamaz.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.319 · I - Genel olarak
Komanditerin şirket borçlarından dolayı ödeyeceği en yüksek tutardır. Bu tutar, koyduğu veya koymayı taahhüt ettiği sermaye miktarıdır. Sınır, sermayenin fiilen ödenip ödenmediğine göre değil, koyma borcunun miktarına göre belirlenir.
- TTK m.1187 · 2. Sorumluluğu sınırlandırma hakkının kaybı
Taşıyanın 1186. maddede düzenlenen, zarar veya gecikme halinde ödeyeceği tazminatın üst sınırlarıdır. Bu madde, bu sınırların hangi hallerde korunmayacağını belirler.
- TTK m.1191 · IX- Fiilî taşıyanın sorumluluğu — 1. Genel olarak
Kanunda öngörülen tazminat üst sınırıdır. Taşıyan, fiilî taşıyan ve adamlarının ödeyeceği tazminatların toplamı bu sınırı aşamaz.
- TTK m.1260 · V- Değerli eşya
Saklama için verilen değerli eşya bakımından taşıyanın ödeyeceği üst sınırdır. Bu sınır, 1263. maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen tutarlardır; daha yüksek sınır kararlaştırılmışsa 1264/1 uyarınca o sınır uygulanır.
- TTK m.1264 · IX- Sorumluluk sınırlarına ilişkin ortak hükümler
Taşıyanın yolcuya karşı tazminat yükümlülüğünün üst tutarını ifade eder. Kanun bu sınırları m.1262 ve m.1263'te belirler ve bu madde ancak bu sınırların yukarı yönde değiştirilmesine izin verir.
- TTK m.1266 · XI- İstemlerin birleşmesi
Taşıyanın 1262 ve 1263 üncü maddelere göre yolcunun ölümü veya yaralanması ile bagajın zıyaı veya hasarı için ödemekle yükümlü olduğu üst tutardır. Madde, bu sınırların hangi istemlere ve hangi kişilere uygulanacağını belirler.
- TTK m.1332 · V- Üçyüz tonilatodan küçük gemiler
Gemi maliki ve diğer sorumlu kişilerin, belirli bir olay nedeniyle ödemekle yükümlü olacakları en yüksek tutardır. Sınır, sorumluluğun doğup doğmadığını değil, ödenecek üst miktarı belirler.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.124 · Sorumluluğun sınırlandırılması
Taşıyıcının zarar hâlinde ödemekle yükümlü olacağı üst tutardır. Madde metninde sayısal bir tutar yer almaz; sınır, atıf yapılan sözleşme ve protokollerden ya da Cumhurbaşkanı kararıyla yeniden belirlenen tutardan okunur.
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.126 · Sınırsız sorumluluk
Kanunda taşıyıcının sözleşmeye dayanan sorumluluğu için öngörülen parasal üst sınırlardır. Bu sınırlar kastlı veya bilinçli taksirli hareketle doğan zararlarda uygulanmaz.
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.132 · Sigorta yükümlülüğü
Sigortanın kapsamını belirleyen, 124. madde esaslarına göre saptanan tutarlardır. Sigorta teminatı bu sınırların içinde kalmalıdır; sınırların güncel tutarı madde metninde yer almaz ve 124. maddeden okunur.
Karıştırılan kavramlar
Sorumluluk sınırı ile ortaklığın zenginleşmesi istemi arasındaki fark nedir?
Genel kural, eşin borcunun ortaklık mallarındaki payın yarısı kadarıyla sınırlanmasıdır.
Ortaklığın borçtan zenginleşmesi hâlinde ortaklığın yararına doğan istem bu sınırdan etkilenmez.
Zenginleşme istemi saklı kalır ve yarım sınırının dışında ayrıca ileri sürülebilir.
Kanun hükmü ile sözleşmeyle sorumluluk sınırı arasındaki fark nedir?
Devralanın sorumluluğu kanundan doğduğu için tarafların iradesiyle daraltılamaz.
Devir sözleşmesinde bazı borçlardan sorumlu olunmayacağı kararlaştırılabilir.
Bu kayıt yalnızca devreden ile devralan arasında geçerlidir, alacaklıya karşı ileri sürülemez.
Sözleşmeye dayalı sorumluluk sınırı ile haksız fiil sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Sözleşme ehliyeti yokluğu nedeniyle uygulanan sınırlı sorumluluk.
Haksız fiilden doğan daha kapsamlı sorumluluk.
Haksız fiil sorumluluğu saklı olduğundan, zenginleşme sınırı haksız fiil bakımından uygulanmaz.
Kusur sorumluluğu ile kusursuz sorumluluk sınırı arasındaki fark nedir?
İşletenin veya çalışanlarının kusuru yüklenebildiğinde sorumluluk kusura dayanır ve kurtuluş ispatı ile belirlenir.
Kusur yüklenemediğinde sorumluluk kusursuz hâle gelir ancak günlük saklama ücretinin on katıyla sınırlıdır.
Kusur kanıtlanabiliyorsa tam zarar aranabilir; kusur kanıtlanamıyorsa tazminat on kat sınırına bağlanır.
Toplam sorumluluk sınırı ile pay oranına göre fon arasındaki fark nedir?
Fonun toplam sorumluluk sınırı üzerinden kurulduğu hal. Bu zorunlu biçimdir.
Fon kuran kişinin tüzel kişideki, adi şirketteki veya donatma iştirakindeki payı oranında fon kurulması. Madde bu yolu açıkça dışlar.
Pay oranına göre kurulan fon geçerli sayılmaz; fon toplam sorumluluk sınırı üzerinden kurulmalıdır.
Mali sorumluluk sınırı ile yöneticiler ve personelde asgari şart arasındaki fark nedir?
Mali sorumluluğun azami sınırı, hizmet ve faaliyetler ile yan hizmetler itibarıyla belirlenen üst tavandır.
Yöneticiler ve personelde aranacak asgari şartlar, bu hizmetleri yürütenlerin niteliklerine ilişkin koşullardır.
İkisi de Kurulun düzenleyici yetkisine bağlıdır; madde metninde ikisine ilişkin sayısal ya da nitel bir ölçü bulunmaz.
Örnek kararlar
3 karar- İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/940 E., 2025/60 K., 23.01.2025İlgili madde: 2920 s. K. m.124, 2920 s. K. m.126
- 11. Hukuk Dairesi, 2016/12559 E., 2018/4019 K., 28.05.2018İlgili madde: 2920 s. K. m.124
- İkinci Bölüm, 2019/36326 E., 23.02.2022İlgili madde: 2920 s. K. m.132
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.