Kast nedir?
Kısaca
Kast, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.21 · Kast
Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Kastın varlığı için bilme ve isteme unsurlarının birlikte bulunması gerekir.
- TCK m.30 · Hata
Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Maddi unsurlarda hata, kastın bu bilgi ögesini ortadan kaldırır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.49 · I. Genel olarak
Failin hem ahlaka aykırı fiili hem de zararı bilerek istemesidir. m.49/f.2 uygulanabilmesi için bu kast aranır; ihtimali kast ise uygulamada kabul edilen bir kast biçimidir.
- TBK m.81 · C. Geri istenememe
Şeyi verenin, hukuka veya ahlaka aykırı sonucu bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Gerçek kast da muhtemel kast da yeterlidir; ihmal yeterli değildir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.251 · 2. Paylaşmaya aykırı davranışlar
Diğer eşin payını azaltma amacıdır. Madde, bu amacın bir yıllık dönemde yapılan belirli kazandırmalarda var sayılmasını öngörür; kastın karşı tarafça çürütülmesi mümkündür.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.951 · II- Ortak hükümler — 1. Kusur
Fiilin maddi unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirme iradesi. Madde bakımından cezalandırılabilirliğin temel koşuludur.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.126 · Sınırsız sorumluluk
Zararı doğurmak amacıyla yapılan hareket ya da ihmaldir. Madde bakımından zararın ortaya çıkmasının istenmiş olması yeterlidir.
Karıştırılan kavramlar
Doğrudan kast ile olası kast arasındaki fark nedir?
Doğrudan kastta fail neticeyi kesin olarak öngörür ve fiilini bu neticeye yönelik icra eder.
Olası kastta fail neticenin gerçekleşebileceğini öngörür, ancak neticeyi istemez; gerçekleşmemesi için çaba göstermeden kabullenir.
Olası kast halinde madde 21/2 uyarınca cezada indirim yapılır; doğrudan kastta bu indirim uygulanmaz.
Olası kast ile bilinçli taksir arasındaki fark nedir?
Olası kastta fail neticeyi öngörür ve kabullenir.
Bilinçli taksirde fail neticeyi öngörür ancak gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket eder.
Olası kast kasten suç hükümlerine, bilinçli taksir ise taksirle işlenen suç hükümlerine tabi olur; ayrım yanlış yapılırsa ceza sonucu değişir.
Kast ile ihmal arasındaki fark nedir?
Failin zararı bilerek ve isteyerek vermesidir.
Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak zarara yol açmasıdır.
Ahlaka aykırı fiilde yalnız kasten verilen zarar tazmin edilir; ihmalle verilen zarar, hukuka aykırılık varsa m.49/f.1 ile tazmin edilir.
Kast ile ihtimali kast arasındaki fark nedir?
Failin zararı doğrudan istemesi halidir.
Failin zararın doğacağını göze alarak fiili işlemesi, ancak zararı özellikle istememesi halidir.
Uygulamada ihtimali kastın m.49/f.2 kapsamında kabul edildiği hallerde sorumluluk doğar; ancak ihtimali kastın tazminat sorumluluğu doğurmayacağını savunan görüş de bulunmaktadır.
Genel kast koşulu ile ticari işletme devri karinesi arasındaki fark nedir?
Genel hükme göre, kastın ve bilginin dayanağı olarak işlemin diğer tarafınca bilinmesini gerektiren açık emarelerin varlığı aranır.
İşletmenin veya emtianın tamamının ya da mühim bir kısmının devir veya satın alınması ya da işyerinin sonradan işgali hâlinde, alıcının kastı bildiği ve borçlunun kastla hareket ettiği kabul edilir.
Devir hâlinde davacının kastı ayrıca ispatlaması gerekmez; karşı taraf devir tarihinden en az üç ay önce yazılı bildirim ya da ticari işletmenin bulunduğu yerde levha asma ile Ticaret Sicili Gazetesinde ilan gibi yollarla alacaklıların bilgilendirildiğini ispatlayarak karineyi çürütebilir.
Hayata kast ile pek kötü muamele arasındaki fark nedir?
Hayata kast, bir eşin diğerini öldürme niyetini fiillerle ortaya koymasıdır ve kast şartı aranır.
Pek kötü muamele, cana kast dışında kalan eziyet ve cefa niteliğindeki fiillerdir.
Her iki hâl de aynı boşanma sebebinin farklı görünümleridir; ispat edilen fiilin hangi kategoriye girdiği kararda belirtilmelidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2022/38 E., 2025/7 K., 08.01.2025İlgili madde: TCK m.30
- Ceza Genel Kurulu, 2021/384 E., 2023/367 K., 21.06.2023İlgili madde: TCK m.30
- Ceza Genel Kurulu, 2020/444 E., 2022/423 K., 08.06.2022İlgili madde: TCK m.21
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Bilinçli taksir
- Olası kast
- Doğrudan kast
- Denkleştirme bedeli
- Karşılıksız kazandırma
- Mal rejiminin sona ermesi
- Sorumluluk sınırı
- Tasarruf işlemi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.