Tahkim nedir?
Kısaca
Tahkim, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- İİK m.226 · iflas idaresinin vazifesi: Uyuşmazlığın mahkeme yerine hakem ya da hakemlere götürülmesi yoludur.
- 3568 s. K. m.2 · mesleğin konusu: Tarafların uyuşmazlığı mahkeme yerine hakemlere götürmesi usulüdür.
- 3836 s. K. m.1 · amaç ve Kapsam: Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları arasındaki borç uyuşmazlığının, adli yargı yerine Kanun esaslarına göre hakem sıfatıyla çözülmesi yoludur.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeİcra ve İflas Kanunu
- İİK m.226 · İflas idaresinin vazifesi
Uyuşmazlığın mahkeme yerine hakem ya da hakemlere götürülmesi yoludur. Maddede sulhte olduğu gibi tutar sınırı ve alacaklılar toplantısı yetkisi koşulu aranır.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
- Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.2 · Mesleğin konusu
Tarafların uyuşmazlığı mahkeme yerine hakemlere götürmesi usulüdür. Bu maddede serbest muhasebeci mali müşavirin yapabileceği işlerden biri olarak yer alır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkında Kanun
- Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkında Kanun m.1 · Amaç ve Kapsam
Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları arasındaki borç uyuşmazlığının, adli yargı yerine Kanun esaslarına göre hakem sıfatıyla çözülmesi yoludur. Tahkim, kamu kurumları arasındaki borç ilişkisinin çözüm yöntemini belirler.
İstanbul Tahkim Merkezi Kanunu
- İstanbul Tahkim Merkezi Kanunu m.1 · Amaç ve kapsam
Tarafların aralarındaki uyuşmazlığın çözümü konusunda özel kişileri, yani hakemleri yetkilendirmesidir. Mahkeme yerine özel kişilerin uyuşmazlığı çözmesi esasına dayanır.
Karıştırılan kavramlar
Sulh ile tahkim arasındaki fark nedir?
Sulhta taraflar karşılıklı fedakârlıkla uyuşmazlığı kendileri çözer.
Tahkimde uyuşmazlık hakeme götürülür ve hakem karar verir.
Her iki yol da aynı tutar sınırına ve yetki koşuluna bağlıdır; ancak tahkim seçildiğinde hakem kararına bağlanma söz konusu olur.
Tahkim ücreti ile diğer hakem ücretleri arasındaki fark nedir?
Tahkim işi dolayısıyla hakemin aldığı ücret açıkça bu kapsama alınmıştır.
Tahkim dışında kalan ve bağımsız bir mesleki faaliyet olmayan hizmetler madde kapsamında yer almaz.
Tahkim ücreti doğrudan serbest meslek kazancı sayılır; diğer ücretlerin ayrıca nitelendirilmesi gerekir.
Tahkim yolu öngörülen ile öngörülmeyen imtiyaz ve idari sözleşme arasındaki fark nedir?
Tahkim yolu öngörülmüş imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar madde kapsamı dışındadır.
Tahkim yolu öngörülmeyen, kamu hizmetinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar idare mahkemesinde görülür.
Aynı kamu hizmeti sözleşmesi bile tahkim kaydına göre farklı yargı yoluna gider.
Kamu hizmeti sözleşmesi ile tahkim öngörülen imtiyaz sözleşmesi arasındaki fark nedir?
Kamu hizmetinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar idari davaya konu olur.
Tahkim yolu öngörülen imtiyaz, şartlaşma ve sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar bu maddenin kapsamı dışında kalır.
Tahkim şartı bulunan imtiyaz sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda dava konusu yapılamaz.
Tahkim kurulu kararı ile tahkim kurulu öncesi karar arasındaki fark nedir?
Tahkim kurulunca verilen karar kesindir ve yargı denetimine tabi değildir.
Henüz tahkim kuruluna götürülmemiş federasyon kararı, zorunlu tahkim yolunun işletilmesini gerektirir.
Önce tahkim yolu tüketilir; tahkim kararından sonra hiçbir yargı merciine başvurulamaz.
Milli tahkim ile milletlerarası tahkim arasındaki fark nedir?
Kamu hizmetiyle ilgili imtiyaz, şartlaşma ve sözleşmelerde milli tahkim öngörülebilir.
Milletlerarası tahkime yalnızca yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir.
Tamamen yerel bir uyuşmazlık milletlerarası tahkime götürülemez.
İlgili konular
Örnek kararlar
1 karar- Danıştay 13. Daire Başkanlığı, 2010/4507 E., 2016/1222 K., 20.04.2016İlgili madde: 3568 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Serbest muhasebeci mali müşavir
- Yeminli mali müşavir
- Sulh
- Yabancılık Unsuru
- Kanuni temsilci
- Tasfiye
- Tasdik
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.