Tahkim şartı nedir?

3 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Tahkim şartı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • HMK m.412 · tahkim sözleşmesinin tanımı ve şekli: Asıl sözleşmenin içinde yer alan ve uyuşmazlıkların hakeme bırakılmasını öngören hükümdür.
  • 4501 s. K. m.4 · tahkim yoluna ilişkin ilkeler: Asıl sözleşmenin içine yerleştirilen, sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların tahkimle çözüleceğini öngören tahkim anlaşması türüdür.
  • 4686 s. K. m.4 · tanımı ve şekli: Tahkim anlaşmasının asıl sözleşmenin içine konan biçimidir.

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.412 · Tahkim sözleşmesinin tanımı ve şekli

    Asıl sözleşmenin içinde yer alan ve uyuşmazlıkların hakeme bırakılmasını öngören hükümdür. Madde 412/2 uyarınca bu şart, asıl sözleşmenin bir hükmü olarak da bağımsız bir tahkim sözleşmesi olarak da yapılabilir.

Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun

Milletlerarası Tahkim Kanunu

  • Milletlerarası Tahkim Kanunu m.4 · Tanımı ve şekli

    Tahkim anlaşmasının asıl sözleşmenin içine konan biçimidir. Ayrı bir sözleşme olarak yapılan tahkim anlaşmasından ayrılır; her iki biçim de geçerli kabul edilir.

Karıştırılan kavramlar

Tahkim şartı ile tahkim sözleşmesi arasındaki fark nedir?

Tahkim şartı, asıl sözleşmenin içinde yer alan tahkim anlaşmasıdır ve ayrı bir belge gerektirmez.

Tahkim sözleşmesi, asıl sözleşmeden ayrı bir belge olarak yapılan tahkim anlaşmasıdır.

Her iki biçim de maddede geçerli tahkim anlaşması türü olarak sayılmıştır. Ayrı sözleşme yapılırsa bunun da sözleşmenin yürürlüğe konulma usulüne tabi olduğu unutulmamalıdır.

4501 s. K. m.4

Asıl sözleşmede tahkim şartı ile ayrı tahkim sözleşmesi arasındaki fark nedir?

Tahkim anlaşması asıl sözleşmenin içine konan tahkim şartı olarak yapılır.

Tahkim anlaşması asıl sözleşmeden bağımsız ayrı bir sözleşme olarak yapılır.

Her iki biçim de geçerlidir; ayrı sözleşme biçiminde yazılı şekil şartının ayrıca sağlanması gerekir.

4686 s. K. m.4

Tahkim şartı ile bağımsız tahkim sözleşmesi arasındaki fark nedir?

Tahkim şartı, asıl sözleşmenin bir hükmü olarak yapılır ve uygulamada en sık görülen biçimdir.

Bağımsız tahkim sözleşmesi, uyuşmazlık çıktıktan sonra ya da asıl sözleşmeden ayrı olarak müstakil bir belge halinde yapılır.

Her iki biçim de 412/2 uyarınca geçerlidir; ikisi de yazılı şekil şartına tabidir.

HMK m.412

Yollama ile asıl sözleşme metninde tahkim şartı arasındaki fark nedir?

Asıl sözleşmede tahkim şartı yer almakla birlikte, tahkim şartı içeren başka bir belgeye yollama yapılması halinde atfın asıl sözleşmenin parçası yapma amacıyla yapıldığı aranır.

Asıl sözleşmenin metninde doğrudan tahkim şartı bulunması halinde yollama sorunu yoktur.

Yollama yoluyla tahkim şartı, yalnızca atfın amacı belirliyse geçerli kabul edilir.

HMK m.412

Tahkim şartı ile asıl sözleşme arasındaki fark nedir?

Tahkim şartı, asıl sözleşmenin içinde yer alan ayrı bir sözleşme hükmüdür.

Asıl sözleşme, tarafların esas ilişkisini düzenleyen sözleşmedir.

Hakemin asıl sözleşmeyi hükümsüz bulması tahkim şartını kendiliğinden hükümsüz kılmaz; tahkim şartı geçerli kalabilir.

HMK m.422

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/688 E., 2023/1348 K., 21.12.2023
    İlgili madde: HMK m.412, 4686 s. K. m.4
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2023/103 E., 2023/1185 K., 29.11.2023
    İlgili madde: HMK m.412, 4686 s. K. m.4
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2024/653 E., 2025/584 K., 01.10.2025
    İlgili madde: 4686 s. K. m.4

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.