Tahkim sözleşmesi nedir?

Tahkim şartı, asıl sözleşmenin içinde yer alan tahkim anlaşmasıdır ve ayrı bir belge gerektirmez.

Tahkim sözleşmesi, asıl sözleşmeden ayrı bir belge olarak yapılan tahkim anlaşmasıdır.

Her iki biçim de maddede geçerli tahkim anlaşması türü olarak sayılmıştır. Ayrı sözleşme yapılırsa bunun da sözleşmenin yürürlüğe konulma usulüne tabi olduğu unutulmamalıdır.

Yerleşim yeri mahkemesinin yetkisinden önceden feragat, alıcının kendi yerleşim yeri mahkemesini devre dışı bırakan anlaşmadır.

Tahkim sözleşmesi, uyuşmazlığı mahkeme yerine hakeme götüren anlaşmadır. Her ikisi de madde kapsamında yasaklanmıştır.

Her iki anlaşma türü de alıcının Türkiye'deki yerleşim yeri bakımından geçersiz sayılır ve uyuşmazlık yargıya taşınabilir.

Tahkim şartı, asıl sözleşmenin bir hükmü olarak yapılır ve uygulamada en sık görülen biçimdir.

Bağımsız tahkim sözleşmesi, uyuşmazlık çıktıktan sonra ya da asıl sözleşmeden ayrı olarak müstakil bir belge halinde yapılır.

Her iki biçim de 412/2 uyarınca geçerlidir; ikisi de yazılı şekil şartına tabidir.

Tahkim sözleşmesinin kendi geçerliliği, şekli ve kapsamı mahkemede tahkim itirazı yoluyla ileri sürülebilir.

Asıl sözleşmenin geçersizliği veya tahkim sözleşmesinin henüz doğmamış uyuşmazlığa ilişkin olması iddiası tahkim şartına karşı ileri sürülemez.

412/4 uyarınca bu iki itiraz tahkim sözleşmesine karşı dinlenmez; ayrılabilirlik ilkesi sonucu doğar.

Dava açılmadan önce yapılan tahkim sözleşmesi, uyuşmazlığın hakeme götürülmesinin temelidir.

Yargılama sırasında tarafların tahkime başvurma konusunda anlaşması, mahkemede görülmekte olan davanın hakeme gönderilmesini sağlar.

Yargılama sırasında yapılan anlaşma üzerine dava dosyası mahkemece hakem veya hakem kuruluna gönderilir (412/5).

Tahkim anlaşması asıl sözleşmenin içine konan tahkim şartı olarak yapılır.

Tahkim anlaşması asıl sözleşmeden bağımsız ayrı bir sözleşme olarak yapılır.

Her iki biçim de geçerlidir; ayrı sözleşme biçiminde yazılı şekil şartının ayrıca sağlanması gerekir.