Telkin nedir?
Kısaca
Telkin, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- CMK m.212 · tanığın önceki ifadesinin okunması: Okumanın tanığın serbest iradesini etkileyecek biçimde yönlendirici olmasıdır.
- İş K. m.96 · işçi ve işverenin sorumluluğu: İşverenin işçiye doğrudan ya da dolaylı biçimde yönlendirici bir etki yapmasıdır.
- 6495 s. K. m.96: İşverenin doğrudan veya dolaylı yollarla işçiyi gerçeği saklamaya ya da değiştirmeye yöneltmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.212 · Tanığın önceki ifadesinin okunması
Okumanın tanığın serbest iradesini etkileyecek biçimde yönlendirici olmasıdır. Hatırlatma ve çelişkinin giderilmesi çabası, tanığın kendi anlatımını bozacak telkine dönüşmemelidir.
İş Kanunu
- İş K. m.96 · İşçi ve işverenin sorumluluğu
İşverenin işçiye doğrudan ya da dolaylı biçimde yönlendirici bir etki yapmasıdır. Telkinin açık bir emir olması gerekmez; işçinin beyanını etkileyecek her davranış bu kapsamdadır.
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.96
İşverenin doğrudan veya dolaylı yollarla işçiyi gerçeği saklamaya ya da değiştirmeye yöneltmesidir. Telkinin açık bir emir biçiminde olması şart değildir; dolaylı biçimde de yapılabilir.
İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.96
İşverenin, işçinin iş müfettişine vereceği ifadeyi doğrudan ya da dolaylı yoldan etkilemeye yönelik davranışı. Açık bir emir olması gerekmez; dolaylı yoldan yönlendirme de telkin sayılır.
Karıştırılan kavramlar
Eğitim çalışması ile siyasi ve ideolojik telkin arasındaki fark nedir?
Demokrasi bilincini, yurt yönetimi bilgisini ve sorumluluk duygusunu geliştiren eğitim çalışmaları maddenin teşvik ettiği alandır.
Atatürk milliyetçiliğine aykırı siyasi veya ideolojik yönlendirme ise maddenin yasakladığı telkindir.
Birinci alandaki çalışma serbest ve teşvik edilen niteliktedir; ikinci alandaki telkin hiçbir şekilde yapılamaz.
Telkin edici tedbir ile zorlayıcı idari tedbir arasındaki fark nedir?
Maddenin öngördüğü tedbirler, bilgilendirme ve eğitim yoluyla uygulanır.
Ruhsat iptali, para cezası veya zorunlu tesis gibi bağlayıcı idari önlemler maddede yer almaz.
Bu maddeye dayanılarak zorunluluk getiren bir düzenleme veya yaptırım uygulanamaz; böyle bir sonuç için ayrı bir yasal dayanak gerekir.
Alenen beyan ile kapalı telkin arasındaki fark nedir?
Beyan kamuya açık bir ortamda, basın ya da başka bir alenî yolla yapılır. Bu durumda madde uygulanır.
Beyan yalnızca ilgili kişiye özel bir görüşmede, kapalı biçimde iletilir. Alenilik unsuru gerçekleşmez.
Alenilik yoksa bu madde uygulanmaz; fiil, varsa başka bir suç tipi (örneğin yargı görevi yapanı etkilemeye teşebbüs) çerçevesinde değerlendirilir.
Emir-talimat ile tavsiye-telkin arasındaki fark nedir?
Emir ve talimat, muhatabı bağlayan ve uyulması beklenen yönlendirmedir.
Tavsiye ve telkin, bağlayıcılığı olmayan ancak etkide bulunmayı amaçlayan öneridir.
Madde her ikisini de yasakladığı için, bağlayıcı olup olmamasına bakılmaksızın görevle ilgili her müdahale maddenin kapsamına girer.
Gizlilik yükümlülüğü ile telkin yasağı arasındaki fark nedir?
Gizlilik yükümlülüğü, öğrenilen bilgilerin ve kimliklerin açıklanmamasını konu alır ve bu yükümlülük teftişi yapan ve bilgi alan tarafta, resmi görevlilere ilişkin olarak doğar.
Telkin yasağı, işverenin işçiye yönelik davranışlarını konu alır ve işverenin işçinin ifadesini etkilemesini engeller.
Gizlilik yükümlülüğü ihlal edilirse ilgili kişiler hakkında sorumluluk doğar; telkin ve kötü davranış yasağına aykırılık ise işverene karşı yaptırım doğurur.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.