TBK Madde 297III. Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, bağışlayanın bağışlamayı geri alma hakkının kullanılma süresini ve bu hakkın bağışlayanın ölümü hâlinde mirasçılara geçmesini düzenler. Bağışlayanın geri alma sebebini öğrenmesi, öğrenememesi, ölmesi ve bağışlananın bağışlayanı öldürmesi ya da geri alma hakkını engellemesi hâllerini kapsar. Düzenlediği hüküm bağışlamaya ilişkindir ve bağışlamanın geri alınmasını bağışlayan ile mirasçıları bakımından ele alır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bağışlayan, geri alma sebebini öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alabilir.
Bağışlayan bir yıllık süre dolmadan ölürse, geri alma hakkı mirasçılarına geçer ve mirasçıları bu sürenin sona ermesine kadar bu hakkı kullanabilirler.
Bağışlayan, sağlığında geri alma sebebini öğrenememişse, mirasçıları, ölümünden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alma hakkını kullanabilirler.
Bağışlanan, bağışlayanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldürür veya onun geri alma hakkını kullanmasını engellerse, mirasçıları bağışlamayı geri alabilirler.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 246 ncı maddesini karşılamaktadır. Tasarının dört fıkradan oluşan 296 ncı maddesinde, geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 246 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan "III. Müruru za man ve dâva hakkının mirasçılara intikali" şeklindeki ibare, Tasarıda "III. Geri alma hakkının süre si ve mirasçılara geçmesi" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 246 ncı maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "rücu sebebine vâkıf olduğu günden itibaren" şeklindeki ibare, Tasarıda "geri alma sebebini öğrendiği günden başla yarak" şeklinde ve "bağışlamadan rücu etmeğe hakkı vardır." şeklindeki ibare de, "bağışlamayı geri alabilir." şeklinde düzeltilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 246 ncı maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan "senenin hitamı na kadar" şeklindeki ibare, Tasarıda "bu sürenin bitimine kadar" şeklinde; 818 sayılı Borçlar Ka nununun son fıkrasında kullanılan "feshini dâva edebilirler." şeklindeki ibare de "ortadan kaldırıl masını isteyebilirler." şeklinde değiştirilmiştir. Gerçekten, bu dummda bağışlayanın mirasçılarının, - 1 3 3 - tıpkı Tasarının 293 üncü maddesinin birinci fıkrasında olduğu gibi, bağışlamanın geri alınması için dava açmaları zorunlu değildir. Bağışlayanın mirasçılarının, geri alma konusunda, bağışlanana var ması gerekli tek taraflı bozucu yenilik doğurucu irade açıklamasında bulunmaları yeterlidir. Bağışlayan bir yıllık süre dolmadan ölürse, geri alma hakkı mirasçılara geçer ve mirasçılar bu sürenin bitimine kadar bu hakkı kullanabilirler. Maddenin ikinci fıkrasına göre, bağışlayanın, geri alma sebebini öğrenmekle birlikte, bir yıllık yasal sürenin sona ermesinden önce ölmesi durumunda, mirasçıları, geri kalan süre içinde, bağışla mayı geri alabilirler. Maddenin üçüncü fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 246 nci maddesinde yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Bu hüküm uyarınca, bağışlayanın, sağlığında bağışlamayı geri alma sebebini de öğrenememesi durumunda, mirasçılarına, bağışlayanın ölümünden başlayarak bir yıl içinde bağışla mayı geri alma hakkı tanınmıştır. Maddenin son fıkrasına göre, bağışlanan, bağışlayanı hukuka aykırı olarak ve kasten öldürürse ya da onun geri alma hakkını kullanmasını engellerse, bağışlayanın mirasçıları, birinci fıkrada öngörülen bir yıllık süreyle bağlı olmaksızın, bağışlamayı geri alabilirler. Bu sonuç, Türk Medenî Ka nununun 578 inci maddesinin (1) ve (3) numaralı bentlerinde düzenlenen mirasçılıktan yoksunluk yaptırımıyla da uyumludur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Elbirliği ile hak sahipliği
- Geri alma hakkı
- Hak düşürücü süre
- Kişiye sıkı sıkıya bağlı hak
- Geri alma sebebini öğrenme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
38 karar arasından seçildi- 1. Hukuk Dairesi · E. 2023/5629 · K. 2025/4631 · T. 21.10.2025Daire kararıBozma
Mahkemenin 07.04.2015 tarihli ve 2014/255 Esas, 2015/139 Karar sayılı kararıyla; bağışlamadan rücu hukuki nedenine dayalı davanın Türk Borçlar Kanunu'nun 297. maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, yine tenkis isteği yönünden de Türk Medeni Kanunu'nun 559. maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
- 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/5843 · K. 2017/6989 · T. 30.11.2017Daire kararıOnama
Belediyesine karşı açılan davanın 6098 sayılı Kanunun 39. ve 297. maddesi uyarınca hak düşürücü sürenin geçmesi nedeni ile reddine, davalı ...
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/636 · K. 2024/492 · T. 06.02.2024Daire kararıOnama
604 ada 1 nolu parsel sayılı taşınmazın ise ticaret alanı olarak gösterilen bölüme isabet etmesi, taraflar arasında düzenlenen 10.02.1998 tarihli protokolde, alanın işletmeler üstü eğitim kompleksi yapılması şartı ile bedelsiz olarak bağışlanması yönünde hükümlere yer verilmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 297 nci maddesi gereği bağışlayanın, geri alma sebebini öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alabileceği hükmünün düzenlenmesi, tapu kayıtlarında bağışa ilişkin herhangi bir kaydın yer almaması,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.