Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 36Toplu iş sözleşmesinin hükmü
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmeleri üzerindeki emredici etkisini ve bu etkinin sınırlarını düzenler. Toplu iş sözleşmesinin aksi belirtilmedikçe iş sözleşmelerinin önüne geçmesini, aykırı iş sözleşmesi hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesi hükmünün alması ile işçi yararına hükümlerin geçerliliğini kapsar. Ayrıca sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesi hükmü olarak devam etmesini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. İş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Toplu iş sözleşmesinde iş sözleşmelerine aykırı hükümlerin bulunması hâlinde ise iş sözleşmesinin işçi yararına olan hükümleri geçerlidir.
(2)Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Toplu iş sözleşmesi
- İş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmeyi
Bu maddedeki kavramlar
- Aksi belirtilmedikçe
- Emredici etki
- Normatif hüküm
- Sona eren toplu iş sözleşmesi
- Yararlılık ilkesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.070 karar arasından seçildi- 9. Hukuk Dairesi · E. 2021/2914 · K. 2021/6635 · T. 23.03.2021Daire kararıGönderme
Davalı işveren tarafından davacı işçinin yazılı muvafakatinin alınmadığı, işveren tarafından Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması ile davacının temel ücretinin düşürülmesinin 2822 sayılı Kanunun 6/2 ve 6356 sayılı Kanunun 36/1. maddesinde öngörülen işçiye yararlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiğini,.. dosya kapsamında düzenlenen 20.06.2020 tarihli hesap bilirkişi raporu kapsamında yapılan ücret intibakı ve hesaplamalar doğrultusunda davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'ide dikkate alınarak davanın kabulüne dair karar verilmiştir." denilmiştir.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2015/10056 · K. 2015/15213 · T. 28.04.2015Daire kararıOnama
DAVA : Davacı, ... ile müvekkil ... arasında akdedilen 01/01/2012 - 31/12/2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin uygulanmasının gerektiğinin tespiti ile söz konusu toplu iş sözleşmesine rağmen müvekkil ...ya üye işçilere imzalatılan bireysel iş sözleşmelerinde yer alan işçi lehine düzenlemelerin 6356 sayılı Kanunun 36. Maddesi hükmü gereği toplu iş sözleşmesiyle birlikte uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
- 7. Hukuk Dairesi · E. 2015/41070 · K. 2015/25181 · T. 14.12.2015Daire kararıBozma
Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almakta, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6356 sayılı Yasanın 36. maddesi de aynı hükmü içermektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Toplu İş Sözleşmesinin Hükmüİs Hukuku · 2.3 Toplu İş Sözleşmesi · 4:35
Bu maddeye özel soru
"Maden-İş" sendikası ile bir işletme arasında imzalanan 2 yıllık toplu iş sözleşmesi (TİS), 31.12.2025 tarihinde sona ermiştir. İşletmede çalışan Caner'in bireysel iş sözleşmesinde, TİS'teki haklara atıf yapılarak belirlenen sosyal haklar bulunmaktadır. Yeni TİS görüşmeleri henüz sonuçlanmamıştır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde, sona eren TİS'in Caner'in iş sözleşmesine etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) TİS sona erdiği anda, bu sözleşmeden doğan tüm haklar derhal düşer; Caner asgari ücret seviyesine döner.
- B) Sona eren TİS'in iş sözleşmesine ilişkin (normatif) hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar bireysel iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
- C) Caner, yeni sözleşme yapılana kadar geçen süredeki haklarını sadece dava yoluyla talep edebilir.
- D) TİS sona erdikten sonra işveren, işçinin çalışma koşullarını işçinin onayını almadan dilediği gibi kötüleştirebilir.
- E) Sona eren TİS'in sadece sendikal haklara ilişkin hükümleri (borç doğuran hükümler) artçı etki gösterir.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl