Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 39Toplu iş sözleşmesinden yararlanma
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, toplu iş sözleşmesinden kimlerin yararlanacağını düzenler: taraf işçi sendikasının üyeleri, sözleşme imzası, yürürlük ve üyelik bildirimi tarihlerine göre yararlanmanın başlangıcı, imza ile yürürlük arasında iş sözleşmesi sona erenler, dayanışma aidatı ödeyerek yararlanma, dayanışma aidatının miktarı, faaliyeti durdurulmuş sendikalar ve grev sonrası sözleşmeden yararlanma.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.
(2)Toplu iş sözleşmesinden, sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır.
(3)Toplu iş sözleşmesinin imza tarihi ile yürürlük tarihi arasında iş sözleşmesi sona eren üyeler de, iş sözleşmelerinin sona erdiği tarihe kadar toplu iş sözleşmesinden yararlanır.
(4)Toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan işyerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri, toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemelerine bağlıdır. Bunun için işçi sendikasının onayı aranmaz. Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden geçerlidir. (İptal dördüncü cümle:Anayasa Mahkemesinin 30/12/2020 tarihli ve E.:2020/57; K.:2020/83 sayılı Kararı ile)
(5)Dayanışma aidatının miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir.
(6)Faaliyeti durdurulmuş sendikalara dayanışma aidatı ödenmez.
(7)Bu Kanun anlamında işveren vekilleri ile toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar, toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz.
(8)Grev sonunda yapılan toplu iş sözleşmesinden, 65 inci maddeye göre zorunlu olarak çalışanlar dışında işyerinde çalışmış olanlar aksine hüküm bulunmadıkça yararlanamaz.
Değişiklik geçmişi(1)
- 30.12.20204. fıkra bir cümlesi 30.12.2020 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2020/57, K.2020/83)
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddede geçen tanımlar(2)
- Sendika
- İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları
- Toplu iş sözleşmesi
- İş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmeyi
Bu maddedeki kavramlar
- Dayanışma aidatı
- Faaliyeti durdurulmuş sendika
- İşveren vekili ve işvereni temsilen katılan
- Kanuni greve katılamayacak işçi
- Taraf işçi sendikası
- Üyeliğin işverene bildirilmesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
8.801 karar arasından seçildi- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/5733 · K. 2025/7246 · T. 01.10.2025Daire kararıBozma
Dolayısıyla davacının 15.01.2021 tarihinde imzalanan 01.11.2019-31.10.2021 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) 39. maddesi uyarınca diğer şartların da varlığı hâlinde en erken 01.11.2020 tarihi itibarıyla yararlanabilmesi mümkündür.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/3184 · K. 2025/4344 · T. 13.05.2025Daire kararıBozma
Dosya içeriğine göre davacının, 15.01.2021 imza tarihli ve 01.11.2019-31.10.2021 yürürlük süreli Öz Sağlık-İş Sendikası ile davalı arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinden, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 39. maddesine göre yararlanma koşullarının bulunduğu, yani somut dava bakımından dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanmak istediğini davalı işverene bildirdiği tarih itibarıyla yararlanabileceği anlaşılmaktadır.
- Hukuk Genel Kurulu E.2021/310 K.2022/331 T.2022-03-16Hukuk Genel KuruluBozma
Toplu İş Sözleşmesinden yararlanma, 6356 sayılı Kanunun 39. maddesinde “(1) Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanmaİs Hukuku · 2.3 Toplu İş Sözleşmesi · 7:27
Bu maddeye özel soru
Taraf işçi sendikasına üye olmayan bir işçinin, imzalanan toplu iş sözleşmesinden (TİS) yararlanabilmesi için ödemesi gereken aidat ve yararlanma başlangıç tarihi hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Üyelik aidatı - Üyelik tarihinden itibaren
- B) Dayanışma aidatı - Talep tarihinden itibaren
- C) Dayanışma aidatı - İmza tarihinden itibaren
- D) Hizmet bedeli - Yürürlük tarihinden itibaren
- E) Dayanışma aidatı - Geçmişe etkili olarak yürürlük tarihinden itibaren
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl