Akdi faiz nedir?
Kısaca
Akdi faiz, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.234 · satış bedelinin muacceliyeti ve faizi: Tarafların sözleşmeyle kararlaştırdığı, borcun ödenmesine bağlı faizdir.
- TKHK m.25 · faiz oranı: Taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılan faiz oranıdır.
- 5464 s. K. m.26 · faiz hesaplaması: Taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılan faizdir.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.120
Taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılan, asıl borcun kullanılması karşılığında ödenen faizdir. Temerrüt faizinden ayrıdır; temerrüt faizi sözleşmede ayrıca kararlaştırılmamışsa ikinci kez akdi faiz oranı temerrüt faizi yerine geçebilir.
- TBK m.234 · III. Satış bedelinin muacceliyeti ve faizi
Tarafların sözleşmeyle kararlaştırdığı, borcun ödenmesine bağlı faizdir. Bir teamül varsa bu teamül de faiz borcunun kaynağı olabilir; bu hâlde faiz ihtara gerek kalmadan istenir.
- TBK m.589
Asıl borç ilişkisinde taraflarca kararlaştırılan faizdir. Kefil bu faizden yalnız işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan yıla ait kısım bakımından sorumludur; temerrüt faizi bu sınıra tabi değildir.
Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu
- Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m.9 · Kredi kartı limiti
Kart sözleşmesinde kararlaştırılan faizdir. Limit aşımında aşılan tutar için talep edilebilecek tek bedel olarak madde tarafından bırakılmıştır.
- Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m.26 · Faiz hesaplaması
Taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılan faizdir. Kart uygulamasında asgari tutarın üzerinde ödeme yapılması halinde kalan bakiyeye uygulanır.
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- TKHK m.24 · Cayma hakkı
Kredi sözleşmesinde taraflarca kararlaştırılan faiz oranıdır. Cayma hâlinde kredi kullanılmışsa tüketici anaparaya ek olarak bu oran üzerinden hesaplanan faizi öder.
- TKHK m.25 · Faiz oranı
Taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılan faiz oranıdır. Kredinin tüketiciye maliyetine dahil olan ve sözleşmede gösterilmesi gereken temel orandır.
Karıştırılan kavramlar
Akdi faiz ile gecikme faizi (kart) ile bileşik faiz yasağı arasındaki fark nedir?
Kart borçlarında faiz yürütülmesi.
Faizin üzerine faiz yürütülmesi.
Akdi ve gecikme faizi uygulanabilir; bileşik faiz hiçbir halde, temerrüt dahil, uygulanamaz.
Yasal oran ile akdi faiz oranı (temerrüt faizi yerine) arasındaki fark nedir?
Yasal oran, faiz borcunun doğduğu tarihteki mevzuata göre belirlenir.
Akdi faiz oranı, yasal orandan yüksekse ve temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa temerrüt faizi yerine geçer.
Akdi faiz oranı yasal orandan yüksek ise temerrüt faizi olarak akdi oran uygulanır; yasal oran yüksekse yasal oran geçerli olur.
Akdi faiz ile temerrüt faizi arasındaki fark nedir?
Teamül veya sözleşme ile kararlaştırılan faiz, akdi faiz niteliğindedir ve borcun ifa zamanından itibaren işler.
Temerrüt faizi, borçlunun temerrüde düşmesiyle işlemeye başlayan kanuni faizdir.
Akdi faizde ihtar şartı aranmaz; temerrüt faizinde ise m.234/II'deki hâllerin dışında ihtar gerekir. Oran konusunda taraflar anlaşmamışsa yasal faiz oranı uygulanır.
Akdi faiz ile talep edilebilecek diğer bedeller arasındaki fark nedir?
Hesaplanan akdi faiz ve kamu kurum, kuruluşlara ya da üçüncü kişilere ödenmiş masraflar talep edilebilir.
Faiz, komisyon, yasal yükümlülük veya benzeri adlarla alınan diğer bedeller talep edilemez.
Bu kalemler dışında kredi verenin tüketiciden başka bedel istemesi maddeye aykırıdır.
Akdi faiz ile efektif faiz arasındaki fark nedir?
Akdi faiz, sözleşmede kararlaştırılan nominal orandır.
Efektif faiz, komisyon ve masraflar dahil kredinin tüketici için toplam maliyetini yıllık yüzde olarak gösterir.
Efektif faiz akdi faizden her zaman yüksek olmalıdır; efektif oran düşük gösterilirse akdi faiz aşağı çekilir ve tüketiciden fazla talep edilemez.
Akdi faiz/efektif faiz/toplam maliyet yer alıyor ile hiçbiri yer almıyor arasındaki fark nedir?
Sözleşmede bu üç unsurdan en az biri yer alıyorsa normal faiz rejimi işler.
Üç unsurun hiçbiri yer almıyorsa kredi sözleşmede belirtilmemiş bir oranla değil, faizsiz kullanılır.
Hiçbir unsur yer almıyorsa tüketici kredi tutarını sözleşme süresinin sonuna kadar faizsiz kullanır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2013/1758 E., 2015/1190 K., 15.04.2015İlgili madde: TBK m.120
- 19. Hukuk Dairesi, 2016/6500 E., 2016/14400 K., 08.11.2016İlgili madde: 5464 s. K. m.9
- 19. Hukuk Dairesi, 2015/11295 E., 2016/2073 K., 10.02.2016İlgili madde: TKHK m.25
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Temerrüt Faizi
- Asgarî tutar
- Azami miktar
- Son ödeme tarihi
- Bileşik faiz
- Gecikme faizi
- Cayma hakkı
- Muacceliyet
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.