TBK Madde 234III. Satış bedelinin muacceliyeti ve faizi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 234. maddesi, satış bedelinin ne zaman muaccel olacağını ve satış bedeline ihtara gerek olmaksızın hangi hallerde faiz istenebileceğini düzenler. Madde, satış sözleşmesinde bedelin ifa zamanını ve bedele ilişkin faiz talebini konu alır. Hüküm, satış sözleşmesine taraf olan satıcı ve alıcı bakımından uygulanır. Madde, alıcının bedeli ödemede temerrüdünün genel şartlarını düzenlemez (m.117 ve m.120).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Aksine sözleşme yoksa, satılan alıcının zilyetliğine girince satış bedeli muaccel olur.
Faiz istenebileceği konusunda bir teamül varsa veya alıcı maldan ürün ya da diğer verimler elde etme imkânına sahip ise ya da belirli günün geçmesiyle temerrüdün gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın satış bedeline faiz istenebilir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 210 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 233 üncü maddesinde, satış bedelinin muacceliyeti ve faizi düzen lenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 210 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "III. Semene is tihkak ve semenin faizi" şeklindeki ibare, Tasarıda "III. Satış bedelinin muacceliyeti ve faizi" şek linde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 210 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "satılan alıcının zilyetliğine girince satıcı semene müstahak olur." şeklindeki ibare, Tasarıda "satılan, alıcının zilyetliğine girince, satış bedeli muaccel olur." şeklinde düzeltilmiştir. Aynı fıkraya göre, aksine sözleşme varsa, bu hüküm uygulanmaz. Gerçekten, veresiye satışlar, taksitle satışlar ve ön ödemeli satışlar, 210 uncu maddenin birinci fıkrasının kapsamı dışındadır. Veresiye satışlarda, satılanın alıcıya teslim edilmesinden sonra, satış bedelinin tamamının, taraflarca belirlenen vadede, bir defada ödenmesi kararlaştırılmaktadır. Taksitle satışlarda, satış bedelinin, yine satılanın alıcıya tesliminden sonra, kısım kısım (taksitler hâlinde) ödenmesinin kararlaştırılması söz konusudur. Ön ödemeli tak sitle satışlarda ise, alıcı satış bedelini önceden kısım kısım ödemeyi, satıcı da bedelin ödenmesinden sonra satılanı teslim etmeyi üstlenmektedir. Maddenin ikinci fıkrasında, ihtara gerek olmaksızın, satış bedeline faiz istenebileceği üç dumm düzenlenmiştir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Akdi faiz
- Muacceliyet
- Temerrüt faizi
- Belirli günün geçmesiyle temerrüt
- Ürün ya da verim elde etme imkânı
- Zilyetliğe girme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
9 karar arasından seçildi- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2022/315 · K. 2025/1547 · T. 31.10.2025İstinafRet
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 234/1. maddesinde aksine sözleşme bulunmadığından satılan alıcının zilyetliğine girince satış bedelinin muaccel olduğu düzenlenmiştir.
- Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2017/514 · K. 2018/695 · T. 25.06.2018İlk dereceKısmen kabul/bozma
Davalıya oldukça rayiç bir bedel üzerinden faturalandığı kanaatine varılmış olup tespit edilen 12.264.25 TL ardiye ücretini hak edişi yerinde görülerek davacının muhafaza ettiği ürünler için her halükarda bedel talep edebileceği açık olup talebin kabulü ıslah talebi ile birlikte kabulü ile işlemiş faiz yönünden ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 117 ve 234/1 maddesinden bahisle davada söz konusu edilen faizin temerrüt faizi olduğu bu nedenle muaccel olma durumundan hareketle ihtar gönderilmesine gerek olduğu anlaşıldığından Taraflar arasında temerrüt ile ilgili herhangi bir sözleşme veya
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.