TBK Madde 213

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, satıcının satılanın zilyetliğini alıcıya devretmemesi (borcunu ifa etmemesi) hâlinde alıcının uğradığı zararın giderimine ilişkindir. Giderim borcunun doğması, ikame alımla somut zararın hesaplanması ve borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan mallarda soyut zararın hesaplanması düzenlenmiştir. Madde satış sözleşmesinde satıcının borcunu ifa etmemesi hâline uygulanır; ticari ve adi satışlarda birlikte geçerlidir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Borcunu ifa etmeyen satıcı, alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.

Satıcı borcunu ifa etmezse alıcı, satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine, bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir.

Satılan, borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan mallardan ise alıcı, onun yerine bir başkasını satın alma zorunda olmaksızın, satış bedeli ile belirlenmiş ifa günündeki piyasa fiyatı arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 188 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 212 nci maddesinde, satıcının temerrüdü durumunda giderim borcu ve borcun neleri kapsadığı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 188 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "b. Tazmin borcu ve zararın nasıl hesap edileceği" şeklindeki ibare, Tasanda "b. Giderim borcu ve kapsamı" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 188 inci maddesinin ikinci fıkrasında, ticarî satışlarda satıcının temerrüdü hâlinde, alıcının ifa yerine isteyebileceği tazminatın, öğretide somut yöntem olarak ad landırılan hesaplanma tarzı düzenlenmektedir. Oysa, öğretide fark teorisinin yasal bir örneği olan bu hesaplama tarzının, âdi satışlarda da uygulanmasının, hakkaniyete daha uygun olacağı ve zararın hesaplanmasında fark teorisinin mübadele teorisine tercih edilmesi gerektiği görüşü ileri sürülmek tedir. Bu nedenle, 818 sayılı Borçlar Kanununun 188 inci maddesinin ikinci fıkrasının başında kul lanılan "Ticarî muamelesinde satıcı" şeklindeki ibare, Tasarıda "Satıcı borcunu ifa etmezse" şeklinde değiştirilmiştir. Böylece, menfaatler durumunda farklılık olmadığı gözetilerek, âdi satışlarda da satıcının temerrüdü hâlinde, alıcıya, somut yönteme göre hesaplanacak zarannı satıcıdan isteme hakkı tanınmıştır. Bu hükme göre, satıcının temerrüdü hâlinde alıcı, aynı veya benzer özellikleri olan taşınır bir malı, başka bir satıcıdan, dürüstlük kurallarına uygun olarak, "ikame alımı" yoluyla sağlamışsa, ilk satıcıya ödemeyi üstlendiği bedele göre, yeni satıcıya ödediği satış bedeli farkından doğan zararının, satıcı tarafından giderilmesini isteyebilir. Tasannın 212 nci maddesinin son fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununda olduğu gibi, satıcının temerrüdü hâlinde alıcının uğradığı zararın, öğretide soyut yöntem olarak adlandırılan hesaplanma tarzı düzenlenmektedir. Buna göre, satılanın borsaya kayıtlı veya piyasa fiyatı (cari fiyatı) bulunan - 1 0 2 - mallardan olması koşuluyla, ikame alımı yapmak zorunda olmaksızın, alıcı satılanın teslimi için be lirlenmiş ifa gününde geçerli fiyatı, temerrüde düşen satıcıya ödemeyi üstlendiği bedelden yüksek ise, aradaki farktan doğan zararının giderilmesini satıcıdan isteyebilir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Piyasa fiyatı
  • Giderim borcu
  • İfa günü
  • İkame alım
  • Somut hesaplama
  • Soyut hesaplama

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

62 karar arasından seçildi
  1. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi · E. 2018/2645 · K. 2021/1237 · T. 01.07.2021
    İstinafRet
    1- Davacı vekili tarafından; Ek bilirkişi raporu ile tespit edilen 379.236,00 TL zararın varlığının mahkemece kabul edilmesine rağmen, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 213.maddesinin "Borcunu ifa etmeyen satıcı, alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.
  2. Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2018/292 · K. 2022/447 · T. 15.06.2022
    İlk dereceKısmen kabul/bozma
    davacı şirketin diğer firmalardan temin ettiği alımlar ve stokundan karşıladığı miktarlar yönünden zarara uğradığının kabul edilmesi halinde davacı şirketin dava dışı 3 firmadan yaptığı alımlar nedeniyle uğradığı zararın 800.000,00 TL olarak hesaplandığını, davacı şirketin 6098 sayılı kanunun 213. Maddesi kapsamında zararın hesaplanması için bir belgenin dosyada bulunmadığını, birleşen dava yönünden ticari kayıtlara göre birleşen dosya davacısının 4.452.461,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Genel

Satıcı Mert, deposundaki 10 adet televizyonun 20 Mayıs’ta teslimi için alıcı Deniz ile anlaşmıştır. Teslim günü geldiğinde Mert, televizyonları hazırlamamış ve teslim borcunda temerrüde düşmüştür. Mert’in bu gecikmesi nedeniyle Deniz, dükkanına gelen müşterilere satış yapamamış ve kâr mahrumiyetine uğramıştır. Taşınır satımında satıcının temerrüdü hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda (ticari iş), satıcı temerrüde düşerse alıcının "aynen ifadan vazgeçerek müspet zararını" talep ettiği varsayılır.
  2. B) Deniz, Mobilyaların teslimini isteme niyetindeyse, belirlenen sürenin bitiminde bunu Mert'e hemen bildirmek zorundadır.
  3. C) Mert borcu ifa edemediği için Deniz'in uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.
  4. D) Bu bir "adi satış" ise, alıcı Deniz hiçbir bildirim yapmasa dahi Mert her durumda müspet zararı ödemekle yükümlü olur; aynen ifa hakkı kendiliğinden düşer.
  5. E) Deniz, Mert'in temerrüdü üzerine sözleşmeden dönerek menfi zararlarını da talep edebilir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl