TBK Madde 233II. Satış bedelinin belirlenmesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 233. maddesi, satış sözleşmesinde bedelin açıkça belirlenmemiş olması hâlinde bedelin nasıl tespit edileceğini ve satılanın ağırlığına göre hesaplanan bedelde daranın nasıl indirileceğini düzenler. Hüküm, alıcının malı alacağını kesin olarak bildirdiği satış ilişkilerinde uygulanır. Madde, bedelin belirlenebilir olması yeterli sayan genel kuralın özel bir uygulamasıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Alıcı, satış bedelini belirtmeksizin, malı alacağını kesin olarak bildirmişse satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden yapılmış sayılır.
Satış bedeli, satılanın ağırlığına göre hesaplanıyorsa, darası indirilir.
Bazı ticari malların satışında, daralı ağırlıktan miktar olarak ya da yüzde hesabıyla bir indirim yapılmasına veya bedelin, daralı ağırlık üzerinden belirlenmesine ilişkin ticari teamüller saklıdır.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasannın üç fıkradan oluşan 232 nci maddesinde, satış bedelinin belirlenmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Semenin tayini" şeklindeki ibare, Tasarıda "II. Satış bedelinin belirlenmesi" şeklinde değiştirilmiştir. - 1 1 0 - 818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "satım siparişin yapıldığı gün ve mahalde cari fiyat üzerinden" şeklindeki ibare, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 212 nci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak, Tasanda "satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden" şeklinde düzeltilmiştir. Maddenin ikinci ve son fıkralarında kullanılan "dara" sözcüğüyle, satılanın ambalajının (yani, içine konulduğu kabın) ağırlığı kastedilmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan "semenin gayri safı vezin üzerinden yahut muayyen bir miktar" şeklindeki ibare, Tasarıda "daralı ağırlıktan miktar olarak" şeklinde ifade edilmiştir. Gerçekten, bazı ticarî mallarda, herhangi bir indirim yapılmaksızın, bedelin satılanın daralı ağırlığı üzerinden ödenmesi şeklinde bir ticarî teamülün de bulunduğu bilin mektedir. Aynca, Tasannın 232 nci maddesinin son fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin son fıkrasında yer verilmeyen bir durum olarak satış bedelinin daralı ağırlık üzerinden belirlenmesine ilişkin ticarî teamülün de saklı olduğu belirtilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Ticari teamül
- Dara
- Daralı ağırlık
- Kesin bildirim
- Ortalama piyasa fiyatı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
8 karar arasından seçildi- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi · E. 2024/1186 · K. 2026/302 · T. 10.03.2026İstinafRet
ödenmesinin, ciro edilmesinin yasaklanmasına ve hiçbir işleme konu edilmemesine, 2004 sayılı Kanunun 72/2 maddesi uyarınca çek dolayısıyla başlatılabilecek icra takiplerinin durdurulmasına, taraflar arasında vuku bulan satış ilişkisinde açıkça kararlaştırılmamış olan bedelin 6098 sayılı Kanunun 233 ve 2/2 maddeleri uyarınca tespitine, tespit edilen rayiç bedel ile müvekkilin keşide ettiği toplamda 5.000.000.00 TL bedeli çeklerin değeri arasındaki farkın tespitine ve bu fark nispetinde müvekkilin ... seri numaralı tacir çeki dolayı
- Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2023/770 · K. 2025/132 · T. 13.03.2025İlk dereceRet
Karar sayılı ilamı ile 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 233/1 maddesi gereğince ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatının 437.500,00 TL civarında olduğu, davacı yan tarafından düzenlenen faturada belirtilen 432.000,00 TL makine bedelinin kabul edilebilir olduğu, (Makine bedeli hususunda davacı tarafından açıkça yemin deliline dayanılmadığından yemin hakkı hatırlatılamamıştır), davacı tarafından 220.000,00 TL dışında bir ödeme yapılmadığı gibi bu yönde bir iddiası da olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
- İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2023/948 · K. 2025/504 · T. 22.05.2025İlk dereceRet
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 233. Maddesi "Satış bedelinin belirlenmesi" başlığı altında "Alıcı, satış bedelini belirtmeksizin, malı alacağını kesin olarak bildirmişse satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden yapılmış sayılır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.