TBK Madde 214II. Zapttan sorumluluk — 1. Konusu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, satıcının zapta karşı tekeffül (zapttan sorumluluk) borcunun doğup doğmadığını ve kapsamını düzenler. Üçüncü kişinin satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla satılanın tamamını veya bir kısmını alıcının elinden alması hâlinde satıcının sorumluluğunu, alıcının elinden alma tehlikesini bilmesinin sorumluluğa etkisini ve sorumluluğu kaldıran ya da sınırlayan anlaşmaların akıbetini kapsar. Madde, satış sözleşmesi bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla, satılanın tamamı veya bir kısmı bir üçüncü kişi tarafından alıcının elinden alınırsa satıcı, bundan dolayı alıcıya karşı sorumlu olur.
Alıcı, elinden alınma tehlikesini sözleşmenin kurulduğu sırada biliyor idiyse satıcı, ayrıca üstlenmiş olmadıkça bundan dolayı sorumlu olmaz.
Satıcı, üçüncü kişinin hakkını gizlemişse, sorumluluğunu kaldırma veya sınırlama konusunda yapılmış olan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.
2.Yargılama usulü
a. Davanın bildirimi
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 189 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 213 üncü maddesinde, satıcının zapttan sorumluluğu düzenlen mektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 189 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Zapta karşı teminat / 1 . Teminat borcu" şeklindeki ibareler, Tasarıda "II. Zapttan sorumluluk / 1. Konusu" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 189 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, satıcının zapttan so- rumluluğunun doğması için, üçüncü kişi tarafından, satış sözleşmesinin kurulmasından önce veya en geç sözleşmenin kurulduğu sırada, zaptı sağlayacak özel hukuktan doğan (sübjektif nitelikte) üstün bir hakkının varlığı nedeniyle, satılanın tamamen veya kısmen alıcının elinden alınması gerekir. Bu üstün hak, mülkiyet hakkı, sınırlı bir aynî hak ya da etkisi kuvvetlendirilmiş (şerh verilmiş) bir kişisel hak olabilir. Aynı fıkrada kullanılan "elinden alınırsa" şeklindeki ibareden anlaşılması gereken, üçüncü kişinin alıcıya karşı zapt girişiminde bulunmasıdır. Tasarının 214 üncü maddesinin birinci fıkrasından, kural olarak zapt girişiminin dava yoluyla olabileceği anlaşılmaktadır. Ancak, Tasarının "Mahkeme kararı olmaksızın geri verme" kenar başlıklı 215 inci maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmesi hâlinde de, satıcının zapttan sorumluluğu söz konusu olabilecektir. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
41 karar arasından seçildi- Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/920 · K. 2025/585 · T. 12.05.2025İlk derece
CBS tarafından el konulması nedeniyle,6098 sayılı kanunun 214. Maddesi gereği zapta karşı tekeffülden kaynaklı fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla 130.457,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi talebine ilişkin olduğu görülmüştür. ...
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2013/18771 · K. 2013/18064 · T. 17.12.2013Daire kararıBozma
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Borçlar Kanununun 189. ve devamı maddelerinde (6098 sayılı Kanun madde 214 vd...)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2022/2046 · K. 2025/736 · T. 02.05.2025İstinafRet
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 214. maddesinde zabttan sorumluluk:“Satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla satılanın tamamı veya bir kısmı bir üçüncü kişi tarafından alıcının elinden alınırsa satıcı bundan dolayı alıcıya karşı sorumlu olur şeklinde tanımlanmıştır.Satıcının bu borcu ile ilgili olarak öğretide “zabta karşı tekeffül satılan malın bir üçüncü kişinin iddia ettiği üstün bir hak yüzünden alıcının elinden alınmasından veya iddia olunan bu hak sebebi ile alıcının mülkiyet hakkını gereği gibi kullanmamasından dolayı satıcının sorumlu olmasıdır” şeklinde ta
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.