Alacağın devri nedir?
Kısaca
Alacağın devri, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.891 · alacağın devri: Mevcut bir alacağın alacaklısının, devredenden devralana sözleşmeyle değişmesidir.
- TBK m.184 · şekli: Alacaklının, alacağı üçüncü bir kişiye devretmesi işlemidir.
- TTK m.922 · gönderenin alacakları: Komisyoncunun, kendi adına yaptığı sözleşmeden doğan alacağını gönderene devretmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.183 · 1. Genel olarak
Alacaklının, bir borç ilişkisinden doğan alacağını borçlunun rızası olmadan üçüncü bir kişiye devretmesi işlemidir. Devirle alacak hakkı devralana geçer ve devralan alacaklının yerini alır; alacağın varlığı ve miktarı değişmez.
- TBK m.184 · 2. Şekli
Alacaklının, alacağı üçüncü bir kişiye devretmesi işlemidir. Madde bu hukuki işlemin geçerlilik koşulunu düzenler.
- TBK m.257
Satıcının satış bedeli alacağını üçüncü kişiye temlik etmesidir. Devir, alıcının def'ilerini sınırlamaya ya da ortadan kaldırmaya yol açamaz.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.891 · II. Alacağın devri
Mevcut bir alacağın alacaklısının, devredenden devralana sözleşmeyle değişmesidir. Devrin genel kuralları TBK m.183 vd.'de düzenlenmiştir; ipotekli alacakta bu genel kurallara madde ile tescil şartı getirilmemesi eklenir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.922 · V - Gönderenin alacakları
Komisyoncunun, kendi adına yaptığı sözleşmeden doğan alacağını gönderene devretmesidir. Bu devir gerçekleşmeden gönderen alacağı kendi adına dış ilişkide ileri süremez.
Karıştırılan kavramlar
Alacağın devri ile ipoteğin tapuya tescili arasındaki fark nedir?
Alacağın devri, alacaklının alacağını başkasına devrettiği tasarruf işlemidir ve madde uyarınca geçerliliği tescile bağlı değildir.
İpoteğin tapu siciline tescili, taşınmaz üzerindeki ayni hakkın sicile işlenmesi işlemidir ve bu madde kapsamında değildir.
Tescil yapılmadan da alacağın devri geçerli olur; tescil eksikliği devrin geçersizliğine değil, sicil durumunun güncellenmesi gerekliliğine yol açar.
Alacağın devri ile alacağın devrini yapma sözü verme arasındaki fark nedir?
Devir, alacağın doğrudan alacaklıdan devralana geçmesini sağlayan tasarruf işlemidir ve yazılı şekle bağlıdır.
Sözü verme, ileride devir yapılacağını kabul eden borç doğuran sözleşmedir ve şekle bağlı değildir.
Sözü verme yazılı şekle uyulmadan geçerli kurulabilir; ancak devir yapılmadan önce yazılı şekil sağlanmadıkça devir geçerli olmaz.
Müstakbel alacağın devri ile mühlet öncesi doğmuş alacağın devri arasındaki fark nedir?
Mühletten önce yapılan müstakbel alacak devrinde devredilen alacak mühletten sonra doğmuşsa devir hükümsüzdür.
Alacak mühletten önce doğmuşsa devir bu hükme tabi değildir.
Mühlet sonrası doğan alacağın devri geçersiz sayılır; önceden doğmuş alacağın devri bu hükümle etkilenmez.
Halefiyet ile alacağın devri arasındaki fark nedir?
Halefiyette alacak, ifa eden borçluya kanun gereği geçer; taraflar bunu düşünmüş olmak zorunda değildir.
Alacağın devrinde alacaklı ile devralan arasında devir sözleşmesi ve karşılıklı irade beyanı gerekir.
Halefiyette borç ifa ile sona ermez; borçlu, yalnızca alacaklıya karşı borçtan kurtulur ve alacak ifa eden borçluya geçer. Devirde ise sözleşme koşulu aranır.
Sözleşmenin devri ile alacağın devri arasındaki fark nedir?
Sözleşmenin devrinde taraf sıfatı, borç ve alacaklarıyla birlikte bütünüyle geçer ve sözleşmede kalan tarafın katılımı ya da izni gerekir.
Alacağın devrinde yalnızca alacak devredilir; alacaklının devri için borçlunun rızası aranmaz.
Bütün hak ve borçların devri, sözleşmede kalan tarafın katılımını gerektirir. Yalnızca alacağın devri için bu katılım gerekmez, devrin şekli de farklıdır.
Havale ile alacağın devri arasındaki fark nedir?
Havalede havale eden, ödeyiciye ödeme ve alıcıya kabul yetkisi verir; bu bir yetki ilişkisidir.
Alacağın devrinde alacaklı, alacağın kendisini devralana geçirir ve devralan alacaklı olur.
Havalede alacak el değiştirmez; alıcı yalnız edimi kendi adına kabul eder. Alacağın devri ise TBK m.183 vd. kapsamında kalır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/43 E., 2024/76 K., 07.02.2024İlgili madde: TBK m.183, TBK m.184
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2023/696 E., 2025/1617 K., 09.10.2025İlgili madde: TBK m.183, TBK m.184
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/975 E., 2025/324 K., 21.05.2025İlgili madde: TBK m.183
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.