Aracı nedir?

Kanunda tanımlı8 maddede geçiyor · 6 kanun

Kısaca

Aracı, 6 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.975 · dolaylı ve dolaysız zilyetlik: Dolaysız zilyet konumunda bulunan ve dolaylı zilyedin fiilî hâkimiyetini gerçekleştiren kişidir.
  • TBK m.33: Haberci ve çevirmen gibi, iradeyi taraflar arasında ileten gerçek kişilerdir.
  • TCK m.252 · rüşvet: Rüşvet teklif veya talebinin karşı tarafa iletilmesi, rüşvet anlaşmasının sağlanması ya da rüşvetin temini hususlarında yardımcı olan kişidir.

Kanuni tanım

Kanunda nerede geçiyor

8 madde

Türk Ceza Kanunu

  • TCK m.252 · Rüşvet

    Rüşvet teklif veya talebinin karşı tarafa iletilmesi, rüşvet anlaşmasının sağlanması ya da rüşvetin temini hususlarında yardımcı olan kişidir. Kamu görevlisi olup olmadığına bakılmaksızın müşterek fail sayılır.

  • TCK m.322 · Savaş zamanında yükümlülükler

    Asıl yükümlü ile aralarında sözleşme bulunan ve yükümlülüğün yerine getirilmesinde ara yer alan kişidir. Yalnız aracılık ilişkisi yeterli değildir; aracının asıl yükümlüyle sözleşmesi bulunmalıdır.

Sigortacılık Kanunu

  • Sigortacılık Kanunu m.2 · Tanımlar

    Maddenin (b) bendine göre sigorta acentesi ve brokerdir. Kanunda aracılık faaliyetinde bulunan bu iki kurumun ortak adıdır.

  • Sigortacılık Kanunu m.36 · Kovuşturma

    Sigorta ve reasürans aracılığı faaliyetinde bulunan ve bu maddenin üçüncü fıkrasında ayrıca sayılan kişi grubudur. Bu kişilerin suç sayılan fiilleri hakkında madde hükümleri uygulanmaz.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.975 · 2. Dolaylı ve dolaysız zilyetlik

    Dolaysız zilyet konumunda bulunan ve dolaylı zilyedin fiilî hâkimiyetini gerçekleştiren kişidir. Aracının kendisinin fer'i zilyet olması gerekmez; başkası için zilyet olması da yeterlidir.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.33

    Haberci ve çevirmen gibi, iradeyi taraflar arasında ileten gerçek kişilerdir. Maddenin ilk cümlesinde örnek olarak sayılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.345/B · Artırmadan çekilme

    Yararın vaadi veya sağlanması ile artırmadan çekilme ya da artırmaya katılmama arasında aracılık eden kişidir. Maddede failin ayrı bir kategorisi olarak yer alır ve aynı ceza ile cezalandırılır.

Kamulaştırma Kanunu

  • Kamulaştırma Kanunu m.31 · Yasak işler ve eylemler

    Yasaklanan bir fiili mal sahibine avukat veya vekil adına taşıyan ya da teklif eden üçüncü kişidir. f bendi, aracılık yoluyla yapılan teklifleri de yasaklar.

Karıştırılan kavramlar

Fail ile aracı arasındaki fark nedir?

Yararı kendisi için vaat edilen ya da sağlanan ve artırmadan çekilen ya da katılmayan kişi, failin kendisidir.

Yararın vaadi veya sağlanması ile çekilme ya da katılmama arasında arabuluculuk yapan kişi, aracıdır.

Aracılar da aynı ceza ile cezalandırılır; aracılık yapan kişinin ayrıca yarar almış olması unsur değildir.

İİK m.345/B

Doğrudan fiil ile aracı ile fiil arasındaki fark nedir?

Avukat veya vekilin yasaklı teklifi bizzat mal sahibine yapması f bendinin ilk hâlidir.

Aynı teklifin aracı aracılığıyla yapılması ya da yardımcı olunması f bendinde ayrıca sayılmıştır.

Teklifin kimin eliyle yapıldığı fark etmez; aracılık da yasağın kapsamındadır.

2942 s. K. m.31

Dolaylı zilyet ile başkası için zilyet aracı arasındaki fark nedir?

Dolaylı zilyet, zilyetliğin kendi adına sürdüğü kişidir ve eşyanın aracısı tarafından tutulmasına dayanır.

Aracı ise eşyayı dolaylı zilyet adına tutan kişidir; kendisi için zilyet değil, başkası için zilyettir (örneğin şoför, temsilci).

Aracının kendisi fer'i zilyet olmasa da zilyetlik dolaylı zilyet üzerinden korunur.

TMK m.975

Kamu görevlisi ile aracı arasındaki fark nedir?

Kamu görevlisi, kendi görevi ile ilgili işin karşılığında menfaat talep eden ya da kabul eden taraftır.

Aracı, teklif veya talebi karşı tarafa ileten ya da anlaşmayı sağlayan kişidir ve kamu görevlisi olması gerekmez.

Aracı beşinci fıkraya göre müşterek fail olarak cezalandırılır; kamu görevlisi sıfatı aranmaz.

TCK m.252

Asıl yükümlü ile aracı ve temsilcisi arasındaki fark nedir?

Asıl yükümlü, sözleşmenin doğrudan tarafıdır ve aykırılığı kendisi yaratmıştır.

Aracı veya temsilcisi, asıl yükümlüyle sözleşmesi bulunan ve aykırılığa neden olan kişidir.

Her iki grup hakkında aynı cezalar uygulanır; aracının sorumluluğu asıl yükümlüyle sözleşme ilişkisine bağlıdır.

TCK m.322

Genel fail ile aracı ve sigorta eksperi arasındaki fark nedir?

Sigorta şirketi yetkilisi, sigorta ettiren veya Kanun'da suç sayılan fiili işleyen diğer kişiler; bu kişiler hakkındaki kovuşturma Müsteşarlığın yazılı başvurusuna bağlıdır.

Aracılar ile sigorta eksperleri; bu kişilerin Kanun'da suç sayılan fiilleri ve 15. madde birinci fıkrası ile 35. madde altıncı ilâ dokuzuncu fıkralarına aykırılıklar hakkında madde hükümleri uygulanmaz.

Genel faillerde kovuşturma başvuruya bağlıyken, aracı ve sigorta eksperleri bakımından başvuru aranmadan kovuşturma yapılabilir.

5684 s. K. m.36

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2008/17 E., 2010/44 K., 25.02.2010
    İlgili madde: TCK m.322
  2. Ceza Genel Kurulu, 2017/1020 E., 2020/350 K., 07.07.2020
    İlgili madde: TCK m.252
  3. Ceza Genel Kurulu, 2012/420 E., 2012/1771 K., 18.09.2012
    İlgili madde: TCK m.252

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.