Fiilî hâkimiyet nedir?

5 maddede geçiyor

Kısaca

Bir şeyin üzerinde kişinin fiilen egemen olması, o şeyi dilediği gibi kullanabilmesi durumudur. Zilyetliğin dayanağı bu fiilî egemenliktir.

Bağlam: TMK m.976

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.939 · 1. Alacaklının zilyetliği

    Taşınır üzerindeki gerçek egemenlik durumudur. Rehin veren tek başına fiili hâkimiyeti sürdürdükçe rehin hakkı doğmaz; bu, aleniyet ihtiyacının sonucudur.

  • TMK m.973 · I. Kavram

    Bir şey üzerinde kişinin o şeyi fiilen elinde tutarak ya da onu dilediği gibi kullanabilecek durumda bulunmasıdır. Madde bu kavramın içeriğini tanımlamaz; sokakta bırakılan araç veya dolapta unutulan yüzük gibi hallerde fiilî hâkimiyetin varlığı somut olaya göre belirlenir.

  • TMK m.975 · 2. Dolaylı ve dolaysız zilyetlik

    Kişinin eşya üzerinde maddi olarak egemen olması durumudur. Hukuki bir yetkinin varlığı değil, eşya üzerindeki fiilî denetim esas alınır. Dolaysız ve dolaylı ayrımı bu fiilî hâkimiyetin maddi yoğunluğuna göre yapılır.

  • TMK m.976 · III. Geçici olarak kesilme

    Bir şeyin üzerinde kişinin fiilen egemen olması, o şeyi dilediği gibi kullanabilmesi durumudur. Zilyetliğin dayanağı bu fiilî egemenliktir.

  • TMK m.992 · 5. Taşınmazlarda karine

    Taşınmazın üzerinde fiilen egemen olma durumudur. Tapu kaydına bağlı olmayan bu hâkimiyet, yalnızca gasp veya saldırı hâlinde dava açma yetkisi doğurur.

Karıştırılan kavramlar

Fiilî hâkimiyet ile hakkın kullanılması arasındaki fark nedir?

Fiilî hâkimiyette kişi eşyayı kendisi ya da başkası aracılığıyla elinde bulundurur.

Hakkın kullanılmasında ise kişi eşya üzerinde değil, hakkın konusu üzerinde hakkını uygulamaktadır.

Hakkın kullanılmasının bulunup bulunmadığı, fiilî hâkimiyetin varlığından bağımsız olarak değerlendirilir.

TMK m.973

Adına tescil sahibi ile fiilî hâkimiyet sahibi arasındaki fark nedir?

Tapu siciline adına tescil bulunan kişi, hak karinesi ve zilyetlikten doğan dava hakkından yararlanır. Dava açması için tescile dayanması yeterlidir.

Tescili olmayan ama taşınmaz üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kişi, yalnızca gasp veya saldırı sebebiyle dava açabilir.

Fiilî hâkimiyet sahibi, tescile dayanarak karine ileri süremez; kendi zilyetliğini gasp veya saldırıya karşı koruma davası açabilir.

TMK m.992

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Ceza Genel Kurulu, 2022/363 E., 2024/238 K., 12.09.2024
    İlgili madde: TMK m.973
  2. Ceza Genel Kurulu, 2022/556 E., 2023/209 K., 05.04.2023
    İlgili madde: TMK m.973
  3. Ceza Genel Kurulu, 2020/393 E., 2022/467 K., 22.06.2022
    İlgili madde: TMK m.973

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.