Atanmış mirasçı nedir?

Yasal mirasçı, kanunun belirlediği sıra ve oranlara göre mirasçı olur ve doğrudan mirası kazanır.

Atanmış mirasçı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufu ile atanır ve mirasın tamamını ya da bir oranını kazanır.

Her ikisi de ölümle mirası kazanır ve m.599 uyarınca külli halef olur. Atanmış mirasçı payını yasal mirasçıdan zilyetlik hükümlerine göre teslim almak zorundadır.

Atanan kişi mirasbırakandan önce ölürse mirasçı atama etkisiz kalır.

Atanan kişi mirasbırakanın ölümünden sonra sağ olursa mirasçılık sıfatı doğar ve mirasın tamamı ya da oranı ona geçer.

Önce ölen mirasçının yerine yedek mirasçı varsa (m.520) o geçer; yoksa pay yasal mirasçılara kalır.

Önmirasçı, mirası kazanmakla birlikte kazanımı artmirasçıya geçirme yükümlülüğüyle sınırlıdır ve bu yükümlülüğe bağlı kalır.

Mirası atanmış mirasçı, mirası geçirme yükümü olmadan kesin olarak kazanır ve üzerindeki tasarruf yetkisi sınırsızdır.

Önmirasçı, mirası artmirasçıya geçirmekle yükümlü olduğu için tasarruf yetkisi bu yükümlülükle sınırlanır; mirası atanmış mirasçı için böyle bir sınır yoktur.

Kanunen mirasçı olan kişi, ölüm anında sağ olmak ve miras hakkını kendi kanunî derecesinde kazanmak zorundadır.

Mirasçı atanan ya da kendisine belirli mal bırakılan kişi, ölüm anında sağ olmanın yanında lehine tasarruf yapıldığı için bu sıfatı tasarrufla kazanır.

Atanan kişi mirasbırakandan önce ölürse tasarruf kendiliğinden hükümsüz olur (m.548 ve m.581); yasal mirasçı ölürse miras payı başka kanunî mirasçıya değil kendi mirasçılarına geçer.

Vasiyet alacaklısı tereke üzerinde doğrudan ayni hak kazanmayan, vasiyet borçlusuna karşı kişisel istem hakkı sahibi kişidir.

Atanmış mirasçı ölümle birlikte tereke üzerinde doğrudan ayni hak kazanan kişidir.

Ölüm anında sağ olma ve ehliyet şartı vasiyet alacaklısı için m.581 ile ayrıca aranır; atanmış mirasçı açısından bu kural uygulanmaz, mirasçılık ölümle doğar.

Yasal mirasçı, mirasçılığını kanundan alır ve süre mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihten işler.

Vasiyetle atanmış mirasçı, mirasçılığını vasiyetnameye dayandırır ve süre tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihten işler.

Aynı ölüm tarihinde öğrenilmiş olsa bile iki grubun süreleri farklı anlarda başlayabilir; vasiyet bildirimi geç yapılmışsa vasiyetle atanmış mirasçının süresi de geç başlar.