Külli halefiyet nedir?
Kısaca
Külli halefiyet, 4 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.599 · mirasçılar tarafından: Mirasçının mirasbırakanın malvarlığını tek bir bütün olarak devralmasıdır.
- TBK m.441 · işverenin ölümü: Mirasçının, murisin tüm hak ve borçlarına birlikte geçmesi ilkesidir.
- TTK m.382 · istisnalar: Bir kişinin malvarlığının bütününün, bir işlem ya da yasa gereği, bir başkasına bir bütün olarak geçmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.136 · II - Birleşme — 1. Genel hükümler a) İlke
Devrolunan şirketin aktif ve pasifiyle bir bütün olarak, ayrı bir devir işlemine gerek kalmadan devralan şirkete geçmesi ilkesidir. Geçiş birleşmenin tescili ile gerçekleşir.
- TTK m.137 · b) Geçerli birleşmeler
Birleşen şirketin malvarlığının tek bir bütün olarak, tasfiye aşamasına gerek kalmadan ve ayrı ayrı devir işlemi yapılmaksızın kanun gereği devralana geçmesi ilkesidir.
- TTK m.153 · b) Hukuki sonuçlar
Devrolunan şirketin tüm aktif ve pasiflerinin tek bir hukuki işlemle, ayrı devir işlemine gerek kalmadan devralan şirkete geçmesidir. Geçiş tescil anında kendiliğinden (ipso iure) gerçekleşir ve durumun devralan tarafından bilinip bilinmemesi sonucu değiştirmez.
- TTK m.382 · d) İstisnalar
Bir kişinin malvarlığının bütününün, bir işlem ya da yasa gereği, bir başkasına bir bütün olarak geçmesidir. Birleşme, bölünme ve mirasla intikal bu kapsamda değerlendirilir; bu nedenle devralan şirketin, devraldığı malvarlığında kendi payları bulunursa bu paylar iktisap istisnası kapsamına girer.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.599 · I. Mirasçılar tarafından
Mirasçının mirasbırakanın malvarlığını tek bir bütün olarak devralmasıdır. Tek tek malların ayrı ayrı devri değil, aktif ve pasifin birlikte geçişi anlamına gelir.
- TMK m.641 · II. Mirasçıların sorumluluğu
Mirasçının mirasbırakanın tüm malvarlığı ve borçlarına, ölümle birlikte kendiliğinden geçerek halef olması ilkesidir. Mirasbırakanın borçlarının mirasçılara geçişinin dayanağıdır.
- TMK m.670 · B. Mirasçılık sıfatının kaybı hâlinde
Mirasçının, mirasbırakanın ölümüyle tereke bütününün hak ve borçlarına birlikte ve kendiliğinden geçmesi ilkesidir. Madde, bu ilkenin özel bir uygulaması olarak geri verme yükümünün geçişini düzenler.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.135 · D. Birleşme
Bir kişinin başka bir kişinin tüm malvarlığına veya mirasçı sıfatıyla bütün haklarına ve borçlarına halef olmasıdır. Miras yoluyla birleşme bu yoldan gerçekleşir.
- TBK m.441 · 2. İşverenin ölümü
Mirasçının, murisin tüm hak ve borçlarına birlikte geçmesi ilkesidir. Bu madde bakımından işverenin mirasçıları, işveren sıfatıyla hizmet ilişkisine girer.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.19 · Birleşme, bölünme ve hisse değişimi
Devralan bankanın devredilen kuruluşun bütün aktif ve pasifine, hak ve yükümlülüklerine bir bütün olarak geçmesi. Madde, devredilen kuruluşun tüzel kişiliğinin sona ermesini bu geçişin sonucu olarak öngörür.
Karıştırılan kavramlar
Külli halefiyet ile cüz'i halefiyet arasındaki fark nedir?
Miras gibi tüm malvarlığına ya da mirasçılık sıfatına bağlı birleşme.
İşletme devri veya şirket birleşmesi gibi yalnızca belirli bir malvarlığı kesimine bağlı birleşme.
Her iki halde de birleşme borcu sona erdirebilir; ancak birleşmenin kapsamı yalnızca devralınan malvarlığı kesimiyle sınırlıdır.
Küllî halefiyet ile kanuni satın alma yükümü arasındaki fark nedir?
Küllî halefiyette pay, malvarlığının bütününün intikali ile şirkete geçer; iktisap yapılan bir işlem değildir.
Kanuni satın alma yükümünde ise şirket, kanunun getirdiği bir zorunluluk gereği payı satın alır veya devralır.
Her iki hâlde de iktisap m.379'a bağlı değildir; ancak yükümün kaynağının kanun olması ve küllî halefiyet niteliğinin bulunması gerekir.
Cüz'i halefiyet ile külli halefiyet arasındaki fark nedir?
Münferit bir hakkın devri, tarafların iradesiyle yapılan işlemle geçiş anlamına gelir ve madde uygulanır.
Külli halefiyette mirasçılık veya tasfiye gibi genel bir geçiş söz konusudur ve kanunun özel hükümleri esas alınır.
Külli halefiyette bu maddeye değil m.55 ve miras ya da tasfiye hükümlerine başvurulur.
İlgili konular
- Birleşme, bölünme ve tür değiştirme, birleşmeTicaret Hukuku
- Sona erme hâlleriBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- İşçinin veya işverenin ölümü, sözleşmenin sona ermesinin sonuçlarıBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Mirasın kazanılması ve vasiyet alacaklıları tarafındanMedeni Hukuk
- Mirasta denkleştirmeMedeni Hukuk
- Paylaşımdan önce miras ortaklığıMedeni Hukuk
Örnek kararlar
1 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2008/235 E., 2008/248 K., 12.03.2008İlgili madde: TMK m.599
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.