Bilgi verme yükümlülüğü nedir?
Kısaca
Bilgi verme yükümlülüğü, 9 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.646 · genel olarak: Tereke malına zilyet olan ya da miras bırakana borçlu bulunan mirasçının, paylaşma sırasında terekeye ilişkin bildiği bilgileri eksiksiz açıklama borcudur.
- CMK m.137 · kararların yerine getirilmesi, iletişim içeriklerinin yok edilmesi: Tespit ve dinleme kayıtlarının yok edilmesi hâlinde, soruşturma veya kovuşturma evresinin bitiminden sonra ilgiliye tedbirin nedeni, kapsamı, süresi ve sonucunun yazılı olarak bildirilmesidir.
- VUK m.149 · devamlı bilgi verme: Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin, vergi idaresinin yazılı talebi üzerine vergilendirmeye ilişkin bilgileri yazılı olarak sunmasıdır.
Kanunda nerede geçiyor
11 maddeden 10'iTürk Medeni Kanunu
- TMK m.646 · A. Genel olarak
Tereke malına zilyet olan ya da miras bırakana borçlu bulunan mirasçının, paylaşma sırasında terekeye ilişkin bildiği bilgileri eksiksiz açıklama borcudur. Yalnız paylaşma sürecinde doğar ve bu niteliği taşıyan mirasçılara özgüdür.
- TMK m.649 · I. Mirasçıların eşitliği
Mirasçıların, mirasbırakanla aralarındaki ilişkilere dair paylaşmanın eşitliğe ve adalete uygun yapılması için gerekli bilgileri birbirlerine vermeleri borcudur. Bu yükümlülük, paylaşmanın hakkaniyetli yapılmasını amaçlar ve mirasçıların kendi aralarındaki ilişkiyle sınırlıdır.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.148 · Bilgi verme
Maddede sayılan kişi ve kurumların, yetkili makamların istediği bilgileri vermek zorunda olmasıdır. Yükümlülük, bilginin mükellefin kendi beyanı olup olmadığına bakmaksızın, istenen bilgi bakımından doğar.
- VUK m.149 · Devamlı bilgi verme
Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin, vergi idaresinin yazılı talebi üzerine vergilendirmeye ilişkin bilgileri yazılı olarak sunmasıdır. Yükümlülük talep üzerine doğar; kendiliğinden bir bildirim yükümlülüğü getirmez.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.137 · Kararların yerine getirilmesi, iletişim içeriklerinin yok edilmesi
Tespit ve dinleme kayıtlarının yok edilmesi hâlinde, soruşturma veya kovuşturma evresinin bitiminden sonra ilgiliye tedbirin nedeni, kapsamı, süresi ve sonucunun yazılı olarak bildirilmesidir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.227 · İflas idaresinin vazife ve mes’uliyeti
İflas idaresinin, masaya kabul edilmiş alacaklılara talepleri üzerine tasfiyenin seyri ile sonraki işlemlerin planı ve takvimi hakkında bilgi vermesi yükümlülüğüdür. Yükümlülük talep koşuluna bağlıdır.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.301 · IX - Ortakların denetleme hakkı — 1. Bilgi isteme hakkı
Tasfiye memurunun, tasfiye işlerinin durumu hakkında her zaman ortaklara bilgi vermesi gerektiğini ifade eder. Bu yükümlülük ortağın talebine bağlı değildir; ancak ortak isterse bilgi imzalı bir belge ile verilir.
Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu
- Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu m.20 · Bilgi verme zorunluluğu
Bu Kanuna göre takip, soruşturma ve kovuşturmaya yetkili kişi ile Kanundaki diğer mercilerin istediği bilgileri eksiksiz ve makul sürede vermek zorunluluğudur. Yükümlülük, özel kanunlarda aksine hüküm bulunsa bile geçerlidir.
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.5 · Bilgi verme yükümlülüğü
Kurum ve kuruluşların, istisna kapsamında olmayan bilgi ve belgeleri başvurana sunma ve başvuruları yerine getirme görevidir. Yükümlülük, idarenin tedbir alma borcu olarak anlaşılır ve tek tek başvurudaki sonuç ile aynı değildir.
Afet Sigortaları Kanunu
- Afet Sigortaları Kanunu m.11 · Yükümlülerin saptanması ve sigortanın kontrolü
Kamu kurum ve kuruluşları, mahallî idareler ile gerçek ve tüzel kişilerin, Kurumun istediği bilgileri belirli aralıklarla ve düzenli olarak vermesidir. Bu bilgilerin elektronik ortamda paylaşılması mümkündür.
Terim 1 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Bilgi verme yükümlülüğü ile genel bilgi edinme arasındaki fark nedir?
Bilgi verme yükümlülüğü, masaya kabul edilmiş alacaklının talebine bağlıdır.
Talep yoksa iflas idaresinin kendiliğinden bilgi verme yükümlülüğü bu fıkra kapsamında doğmaz.
Bilgi verme borcunun doğması için alacaklının talep ve masaya kabul şartlarını ileri sürmesi gerekir.
Bilgi verme yükümlülüğü ile mal bildirimi yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Mal bildirimi yükümlülüğü, kamu görevlisinin kendi mal varlığını bildirmesidir ve m.2 ile m.6 vd. hükümlerinde düzenlenir.
Bu maddedeki bilgi verme yükümlülüğü, yetkili merciler tarafından istenen herhangi bir bilginin verilmesini kapsar ve mal bildirimine bağlı değildir.
Bildirimde bulunma yükümlülüğünü yerine getirmemek ayrıca m.10 kapsamında değerlendirilirken, bilgi istenmesine uymamak bu madde kapsamındadır.
Bilgi verme yükümlülüğü ile sır saklama yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Birinci fıkraya göre bilgi istenen kişi, istenen bilgiyi vermekle yükümlüdür ve gizlilik gerekçesiyle bundan kaçınamaz.
İkinci fıkraya göre incelemeye konu kişi ve kurumlar, incelemenin varlığını ve niteliğini saklamakla yükümlüdür.
Birinci fıkra bilginin içeriği bakımından, ikinci fıkra incelemenin varlığı ve niteliği bakımından yükümlülük getirir; biri diğerinin yerine geçmez.
Ret yetkisi ile bilgi verme yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
İlgili makam, güvenlik ve yüksek menfaat koşulu gerçekleştiğinde bilgiyi vermeyebilir.
Koşul gerçekleşmediğinde makam bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür.
Koşulun varlığı, ret ile verme arasındaki sınırı belirler.
Bilgi verme yükümlülüğü / veri bildirimi / istenen belge: fark nedir?
Devir ve kiralamada bilgi verme, işlemin öncesinde yapılan bir bildirimdir.
Veri bildirimi Bakanlıkça belirlenen dönemlerde yapılan genel bir yükümlülüktür; istenen bilgi ve belge ise Bakanlığın talebine bağlıdır.
Her üç yükümlülüğün tetikleyicisi ve süresi farklıdır; biri yerine getirilmediğinde diğerinin ihlal edildiği sonucu çıkmaz.
Delil sunma hakkı ile bilgi verme yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
İhlal iddia edilen kişi, kararı etkileyebilecek bilgi ve delili her zaman Kurula sunabilir.
Raportör heyeti, belirlenen süre içinde evrak ve bilgi isteyebilir.
Sunum hakkı süresizdir; istemenin ise belirlenen bir süresi vardır. İki yetki birbirini ortadan kaldırmaz.
İlgili konular
- Paylaşmanın nasıl yapılacağı ve paylaşma kurallarıMedeni Hukuk
- Bilgi toplamaVergi ve Vergi Usul Hukuku
- Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izlemeCeza Muhakemesi Hukuku
- Alacaklıları davet ve masanın idaresiİcra ve İflas Hukuku
- Yeni işler ve varlıkların paraya çevrilmesiTicaret Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/577 E., 2025/137 K., 19.03.2025İlgili madde: VUK m.148, VUK m.149
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1051 E., 2025/113 K., 19.03.2025İlgili madde: VUK m.148, VUK m.149
- 4. Daire, 2021/8103 E., 2022/8754 K., 21.12.2022İlgili madde: VUK m.148, VUK m.149
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Tekit
- Kayıtların yok edilmesi
- Aksine düzenleme
- Atanmış mirasçı
- İnceleme
- Kusur sorumluluğu
- Eşit hak
- Hesap verme
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.