Kusur sorumluluğu nedir?
Kısaca
Kusur sorumluluğu, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.995 · iyiniyetli olmayan zilyet bakımından: Zilyedin şeyi kime geri vereceğini bilmediği hâlde verdiği zararlardan yalnızca kusuru ile sorumlu olmasıdır.
- İİK m.227 · iflas idaresinin vazife ve mes’uliyeti: İflas idaresi üyelerinin kendi kusurlarından doğan zarardan sorumluluğudur.
- TTK m.1145 · doğru bildirimde bulunma yükümlülüğü a) Eşya hakkında: Zarar gören diğer kişilere karşı yalnızca beyanı yapanın kusuru bulunduğunda doğan sorumluluktur.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.995 · 2. İyiniyetli olmayan zilyet bakımından
Zilyedin şeyi kime geri vereceğini bilmediği hâlde verdiği zararlardan yalnızca kusuru ile sorumlu olmasıdır. Bu hâlde ihmal ya da özensizlik aranır.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.227 · İflas idaresinin vazife ve mes’uliyeti
İflas idaresi üyelerinin kendi kusurlarından doğan zarardan sorumluluğudur. Sorumluluk kusura bağlıdır; kusursuz zarar bu hüküm kapsamında değerlendirilmez.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1145 · 2. Doğru bildirimde bulunma yükümlülüğü a) Eşya hakkında
Zarar gören diğer kişilere karşı yalnızca beyanı yapanın kusuru bulunduğunda doğan sorumluluktur. Kusur, zarar gören tarafça ispatlanır.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.123 · Taşıyıcının sorumluluktan kurtulması
Bu maddenin koyduğu sözleşmesel sorumluluk rejimidir. Taşıyıcı zararı doğuran bir kusurunun bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir; bu, kusursuz sorumluluk olan m.134'ten ayrılır.
Karıştırılan kavramlar
Kusur sorumluluğu ile memur sayılma arasındaki fark nedir?
Üyeler kusurlarından doğan zarardan sorumludur ve bu davalar adliye mahkemelerinde görülür.
Üyeler TCK bakımından memur sayılır; bu nitelik ceza hukukuna özgüdür.
Hukuki sorumluluk ile ceza hukuku statüsü birbirinden bağımsız iki ayrı sonuç doğurur.
m.49 ile özel kusur sorumluluğu hükmü arasındaki fark nedir?
Genel haksız fiil kuralıdır ve özel düzenleme bulunmayan hallerde uygulanır.
Kanunda ayrıca düzenlenmiş kusur sorumluluğudur (ör. TMK m.120, m.174/f.1; TBK m.57).
Özel hükümdeki şartlar aranır; özel hükümde yer almayan konularda m.49 ve devamı tamamlayıcı olarak uygulanır.
Kusur sorumluluğu ile özen ve tehlike sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Kusur sorumluluğunda kusurlu davranış ile manevi zarar arasında bağ aranır.
Özen sorumluluğu ve tehlike sorumluluğunda kusur aranmaksızın da madde uygulanır.
Kusursuz sorumluluk hâllerinde de (örneğin KTK m.90'a atıf yapılan hâllerde) manevi tazminata hükmedilebilir.
Hakkaniyet sorumluluğu ile kusur sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Hakkaniyet sorumluluğunda kusur aranmaz; hâkim hakkaniyet ölçütüyle karar verir.
Kusur sorumluluğunda (m.49) fail kusurlu olmalıdır.
Ayırt etme gücünden yoksun kişi kusur sorumluluğuna göre sorumlu tutulamaz; yalnızca hakkaniyet ölçütüyle sorumlu olabilir.
Yapı malikinin sorumluluğu ile kusur sorumluluğu (TBK m.49) arasındaki fark nedir?
TBK m.69'da sorumluluk kusura değil yapının durumuna dayanır.
Genel kusur sorumluluğunda zarar verenin kusuru aranır ve kusursuzluğunu ispatla sorumluluktan kurtulabilir.
Yapı maliki kusursuz olduğunu ispatlasa da sorumluluktan kurtulamaz; kusuru ise tazminatın indirilmesinde ayrı bir etken olarak değerlendirilebilir.
Genel kusur sorumluluğu ile hafif kusur arasındaki fark nedir?
Borçlu, en hafif kusurundan dahi sorumludur. Kural budur ve kusurun derecesi sorumluluğun varlığını etkilemez.
Kusurun hafif olması, sorumluluğun varlığını değil tazminatın ölçüsünü etkiler; kanun aksini özel olarak düzenlemişse bu ilke geçerli değildir.
Hafif kusur sorumluluğu ortadan kaldırmaz, ancak tazminatın indirilmesi sebebi olabilir.
İlgili konular
İlgili terimler
- Garanti sorumluluğu
- Geri verme yükümlülüğü
- Zorunlu gider
- Yükleten
- Bilgi verme yükümlülüğü
- İflas idaresi
- Taşıyıcı
- Taşıtan
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.