Geri verme yükümlülüğü nedir?
Kısaca
Geri verme yükümlülüğü, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.674 · eğitim ve öğrenim giderleri: Mirasçı olan çocuğun, aşan kısım kadar değeri terekeye iade etmesi borcudur.
- TBK m.443 · geri verme yükümlülüğü: Sözleşme sona erdiğinde, bir tarafın hizmet ilişkisi nedeniyle karşı tarafın hesabına aldığı şeyleri iade etmesi borcudur.
- TTK m.792 · elden çıkan çek: Kötüniyetli veya ağır kusurlu yeni hamilin çeki eski hamile veya hak sahibine iade etmesi borcudur.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.618 · VIII. Ret hâlinde sorumluluk
Mirasbırakandan alınan değerin mirasın paylaşılması sırasında terekeye geri verilmesi borcudur. Sorumluluğun ölçüsünü bu borç belirler.
- TMK m.670 · B. Mirasçılık sıfatının kaybı hâlinde
Mirasbırakanın sağlığında yaptığı, denkleştirmeye tabi bir kazandırmanın değerinin terekeye geri verilmesi veya mirasın paylaşımında hesaba katılması yükümlülüğüdür. Yükümlü, kazandırmayı yapanın mirasçısı olduğu sürece bu borcu taşır.
- TMK m.674 · D. Eğitim ve öğrenim giderleri
Mirasçı olan çocuğun, aşan kısım kadar değeri terekeye iade etmesi borcudur. Hangi kısmın iade edileceği, mirasbırakanın aksi yöndeki iradesine bağlıdır.
- TMK m.995 · 2. İyiniyetli olmayan zilyet bakımından
Zilyedin, hak sahibinin istihkak, taşınır veya gasp davası sonucunda şeyi geri vermekle yükümlü olmasıdır. Madde, bu yükümlülüğün ihlali sonucunda doğan tazminat sorumluluğunu düzenler.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.443 · 2. Geri verme yükümlülüğü
Sözleşme sona erdiğinde, bir tarafın hizmet ilişkisi nedeniyle karşı tarafın hesabına aldığı şeyleri iade etmesi borcudur. Borcun konusu, hizmet ilişkisiyle bağlantılı olarak alınmış şeylerdir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.792 · C) Elden çıkan çek
Kötüniyetli veya ağır kusurlu yeni hamilin çeki eski hamile veya hak sahibine iade etmesi borcudur. Bu yükümlülük, çekin fiziken teslimine yöneliktir ve ödeme talebinin yerine geçmez.
Karıştırılan kavramlar
Saklama yükümlülüğü ile geri verme yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Saklama yükümlülüğü, avukatın evrakı muhafaza etme borcudur ve vekâletin sona ermesiyle işlemeye başlar.
Geri verme yükümlülüğü, ücret ve giderlerin ödenmesine bağlıdır; ödeme yapılmadıkça avukat evrakı geri vermekle yükümlü değildir.
Saklama süresi dolmuş olsa bile ücret ve giderler ödenmemişse avukat evrakı alıkoyabilir; bu iki yükümlülük birbirinden bağımsız değerlendirilir.
Geri verme yükümlülüğü ile kusursuzluk savunması arasındaki fark nedir?
Malı geri vermeyen kişi, malın kendisine atfedilemeyecek bir sebeple telef ya da zayi olduğunu ispat ederse borçlu sayılmaz.
Bu ispatı yapamayan kişi, malın değeri tutarınca borçlu sayılır.
Kusursuzluk ispatı, borçluluğu önleyen tek savunmadır; ispat edilemezse malın değeri üzerinden takip başlar.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.