Bozma kararı nedir?
Kısaca
Bozma kararı, 5 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK geç. m.4: Yargıtay hukuk dairesinin temyiz incelemesi sonucunda, hükmü hukuka aykırı bularak yerel mahkemeye geri göndermesi kararıdır.
- CMK geç. m.4: Yargıtay'ın, hükmü ya da kararı hukuka aykırı bularak ilk derece mahkemesine geri gönderdiği karardır.
- İYUK geç. m.4: Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda hükmü kaldırarak dosyayı yeniden karar verilmek üzere mahkemeye geri göndermesi kararıdır.
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.286 · Temyiz
Bölge adliye mahkemesinin ilk derece hükmünü kaldırarak dosyayı yeniden incelenmek üzere geri gönderdiği karardır. Birinci fıkra bu kararları temyiz kapsamı dışında bırakır.
- CMK geç. m.4
Yargıtay'ın, hükmü ya da kararı hukuka aykırı bularak ilk derece mahkemesine geri gönderdiği karardır. Maddenin uygulanması bakımından kararın verildiği tarih esas alınır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.372 · Yargıtay kararlarının tebliği
Yargıtayın, temyiz edilen hükmü hukuka aykırı bulup ortadan kaldırarak dosyayı yeniden incelenmek üzere geri gönderdiği karardır. Madde bu kararların tebliğini düzenler; bozma sebebinin ne olduğu bu maddenin konusu değildir.
- HMK geç. m.4
Yargıtay hukuk dairesinin temyiz incelemesi sonucunda, hükmü hukuka aykırı bularak yerel mahkemeye geri göndermesi kararıdır. Madde, bu bozmanın bölge adliye mahkemesi göreve başlamadan önce verilmiş olması halini konu alır.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.50 · Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem
Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda kararı görev, hukuka aykırılık veya usul bakımından kusurlu bularak ortadan kaldırmasıdır. Bozma üzerine ilgili merci dosyayı yeniden inceler ve karar verir.
- İYUK geç. m.4
Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda hükmü kaldırarak dosyayı yeniden karar verilmek üzere mahkemeye geri göndermesi kararıdır. Bozma üzerine verilen yeni karar, geçici maddede ayrı bir hal olarak düzenlenmiştir.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.141 · İtirazı inceleme mercii ve kararların onayı
Bakanlığın, Kurul kararını hukuka aykırı bularak Kurulu yeniden karar vermeye yönlendirmesidir. Kurul bu karara uymak zorundadır.
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- AATUHK m.103 · Zamanaşımının kesilmesi
İhtilaflı amme alacağında kaza mercilerince verilen ve işlemin yeniden yapılmasını gerektiren karardır. Verildiği tarihe göre yeni vade gününün rastladığı tarih başlangıç olarak kabul edilir.
Karıştırılan kavramlar
Onama ile bozma kararı arasındaki fark nedir?
Danıştay onama kararı verdiğinde dosya doğrudan kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir.
Danıştay bozma kararı verdiğinde ilgili merci dosyayı öncelikle inceler ve gerekli tahkikatı yaparak yeniden karar verir.
Onamada yeni bir karar verilmez; bozmada yeniden karar yükümlülüğü doğar. Onama kararlarının tebliği için yedi günlük süre öngörülmüştür.
Bozma kararı ile onama kararı arasındaki fark nedir?
Yargıtay bozma kararında temyiz edilen hüküm ortadan kaldırılır ve dosya yeniden işlem için mahkemeye döner.
Onama kararında hüküm hukuka uygun bulunur ve kesinleşir.
Madde iki karar türünü aynı usulle tebliğ eder; tebliğ kararın içeriğine göre farklı bir işlem doğurmaz, ancak bozma kararının tebliği sonrası yeniden yargılama, onamanın tebliği sonrası ise kesinleşme ve icra süreci başlar.
Bozma kararı ile bölge adliye mahkemesinin kaldırma, düzeltme veya yeniden esas kararı arasındaki fark nedir?
Yargıtay'ın bozma kararı, bölge adliye mahkemesinin kaldırma, düzelterek ya da yeniden esas hakkında kararı, 40. maddenin kıyasen uygulanmasına yol açar.
Bu sonuçlara bağlanmamış diğer kararlarda kıyas hükmü uygulanmaz.
İcranın iadesi talebi ancak bu kararların doğurduğu hallerde değerlendirilebilir.
Bozma kararı ile görüş bildirme: fark nedir?
Kurulun bozma kararı, ilgili dairece uyulması zorunlu bir karardır.
İmtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Kurulun verdiği düşünce ise görüş niteliğindedir.
Bozma kararına dairenin uyması zorunludur; düşünce bildirme ile bağlı olmayan görüş ayrımı vardır.
Bozma kararı ile kısmen onama kararı arasındaki fark nedir?
Son kararın bozma olması halinde (a) bendi hükmü uygulanır.
Kısmen onama kısmen bozma kararında onanan kısım için (b) bendi, bozulan kısım için (a) bendi uygulanır.
Her kısım için ayrı oran ve ayrı tutar hesaplanır.
Terkin / tasdik / bozma kararı (ikinci fıkra): fark nedir?
Terkin kararında ilk tarhiyata esas alınan vergilerin %20'si ile bu tutara ilişkin faiz ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE esaslı tutar ödenir, kalan %80 tahsilden vazgeçilir.
Tasdik veya tadilen tasdik kararında tasdik edilen vergilerin tamamı ödenir; terkin edilen kısım için %20 ödeme ve kalan %80 tahsilden vazgeçme uygulanır. Bozma kararında ise birinci fıkra hükmü uygulanır.
Tasdik kararı, terkin kararına göre çok daha ağır bir ödeme yükü getirir; bozmada ise birinci fıkra oranı (%50) geçerlidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/497 E., 2024/486 K., 02.10.2024İlgili madde: HMK m.372
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/603 E., 2022/1756 K., 15.12.2022İlgili madde: AATUHK m.103
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2105 E., 2021/848 K., 24.06.2021İlgili madde: AATUHK m.103
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.