Cayma Parası nedir?

6 maddede geçiyor

Kısaca

Sözleşmenin kurulması sırasında bir tarafın diğerine verdiği ve veren tarafın sözleşmeden dönme hakkını bu parayı kaybetmek karşılığında kazandığı bedeldir. Bu bedel dönme hakkının karşılığıdır, borcun ifasına ya da ihlaline bağlı bir yaptırım değildir.

Bağlam: TBK m.178

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.177 · A. Bağlanma parası

    Sözleşmeden serbestçe dönme karşılığında verilen ve dönmeye yetkili kılan bedel. Bağlanma parasından farklıdır; bu madde yerine m.178 kapsamındadır.

  • TBK m.178 · B. Cayma parası

    Sözleşmenin kurulması sırasında bir tarafın diğerine verdiği ve veren tarafın sözleşmeden dönme hakkını bu parayı kaybetmek karşılığında kazandığı bedeldir. Bu bedel dönme hakkının karşılığıdır, borcun ifasına ya da ihlaline bağlı bir yaptırım değildir.

  • TBK m.255 · 3. Sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurması ve geri alma açıklaması

    Taraflardan birinin sözleşmeden vazgeçme karşılığında karşı tarafa ödediği bedeldir. Madde, geri alma hakkını kullanan alıcıdan bu bedelin istenemeyeceğini öngörür.

  • TBK m.264 · II. Ön ödemeli taksitle satış — 1. Tanımı, şekli ve içeriği

    Alıcının sözleşmeden cayması hâlinde ödeyeceği bedeldir. Sözleşmede belirtilmesi zorunludur ve tutarı sözleşmede yer almalıdır.

  • TBK m.269

    Alıcının cayma hâlinde satıcıya ödemekle yükümlü olduğu bedeldir. Miktarı durumun özelliğine ve sözleşme ile cayma arasında geçen süreye göre belirlenir; satıcının toplam alacağının yüzde ikisi ile yüzde beşi arasında kalmalıdır.

  • TBK m.271

    Alıcının sözleşmeden cayması hâlinde ödemesi gereken bedeldir ve m.269 ikinci fıkrasında düzenlenir. Bir yıldan uzun sözleşmelerde satıcının talep edebileceği zararın üst sınırını bu kalem belirler.

Karıştırılan kavramlar

Bağlanma parası ile cayma parası arasındaki fark nedir?

Bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğuna kanıt olarak verilir ve kural olarak asıl borca mahsup edilir.

Cayma parası, sözleşmeden dönme hakkının bedeli olarak verilir ve m.178 uyarınca taraflar cayarsa ödeme niteliği değişir.

Verilen paranın niteliği tereddütte bağlanma parası sayılır; cayma parası olduğunu iddia eden taraf bunu ispatlamalıdır. Nitelik belirlendikten sonra farklı hukuki rejim uygulanır.

TBK m.177

Cayma parası ile bağlanma parası arasındaki fark nedir?

Cayma parası, sözleşmeden serbestçe dönmenin bedeli olarak verilir ve dönme hakkını doğurur; taraflardan her biri caymaya yetkilidir.

Bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğunun kanıtı olarak verilir; veren taraf cayma hakkı kazanmaz ve sözleşme ortadan kalkarsa geri isteyebilir.

Cayma parası verildiği iddiası ispat edilmelidir; tereddüt halinde para bağlanma parası sayılır (TBK m.177/f.1). Cayma parası verilmişse madde 178 uygulanır.

TBK m.178

Cayma parası ile ceza koşulu ve dönme cezası arasındaki fark nedir?

Cayma parasında taraflardan her biri dönme hakkına sahiptir ve bedel cayma özgürlüğü karşılığıdır.

Ceza koşulunda ve dönme cezasında bedel, borcun ihlaline veya dönmeye bağlanan yaptırımdır ve borçlu genellikle bu bedeli ödeyerek dönebilir.

Cayma parasında dönme hakkı kanundan değil cayma parası kararlaştırılmasından doğar; ceza koşuluna ilişkin hükümler kıyasen uygulanmaz.

TBK m.178

Alıcının genel cayma hakkı ile cayma parası istenemeyen haller arasındaki fark nedir?

Alıcı, ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsiz olan sözleşmede malın devrine kadar her zaman cayabilir.

Alıcının ölmesi, kazanç elde etmekten sürekli yoksun kalması veya olağan taksitli satış önerisinin reddi hâllerinde cayma yapılmışsa cayma parası istenemez.

Bu üç halde cayma hakkı kullanılabilir, ancak satıcı cayma parası talep edemez.

TBK m.269

Geri alma hakkı ile cayma parası arasındaki fark nedir?

Alıcı yedi gün içinde yazılı bildirimle irade açıklamasını geri alabilir.

Geri alma hakkı kullanıldığında cayma parası istenemez.

Alıcı bu hakkı kullandığında bedel ya da başka bir tazminat talep edilemez.

TBK m.253

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2020/551 E., 2022/1147 K., 22.09.2022
    İlgili madde: TBK m.178
  2. 3. Hukuk Dairesi, 2025/499 E., 2025/3966 K., 10.09.2025
    İlgili madde: TBK m.178
  3. 3. Hukuk Dairesi, 2023/5087 E., 2024/763 K., 22.02.2024
    İlgili madde: TBK m.178

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.