Duruşma disiplini nedir?
Kısaca
Duruşmanın sükûnet içinde yürütülmesidir. Uyarıya rağmen sürdürülen, düzeni bozan hareketlerle ihlal edilir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.201 · Doğrudan soru yöneltme
Doğrudan soru yöneltmenin sınırını çizen ölçüttür. Soru, duruşmanın düzenini bozmayacak biçimde ve saygılı bir üslupla sorulmalıdır. Disiplinin neyi kapsadığı ve ihlalin yaptırımı maddede tanımlanmamıştır; bu konu duruşma düzenine ilişkin hükümlere bağlıdır.
- CMK m.203 · Hâkim veya başkanın yetkisi
Duruşmanın sükûnet içinde yürütülmesini ifade eder. Düzen usul kurallarının uygulanmasıyla, disiplin ise bu düzenin sakin biçimde sürdürülmesiyle ilgilidir.
- CMK m.204 · Sanığın dışarı çıkarılması
Duruşmanın sükûnet içinde yürütülmesidir. Uyarıya rağmen sürdürülen, düzeni bozan hareketlerle ihlal edilir. Düzen ile disiplin birbirinden ayrı kavramlardır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.152 · Soru yöneltme
Duruşmanın düzenli yürütülmesini sağlayan kurallar bütünüdür. Doğrudan soru yetkisinin sınırını oluşturur ve sorunun biçimine ile davranışa ilişkin ölçüt verir.
Karıştırılan kavramlar
Duruşma düzeni ile duruşma disiplini arasındaki fark nedir?
Duruşma düzeni, usul kurallarının kanunda belirtilen sırayla uygulanmasıdır.
Duruşma disiplini, bu düzenin sükûnet içinde yürütülmesidir.
Çıkarma ancak disiplin ihlali ile duruşmanın düzenli yürütülmesinin tehlikeye girmesi birlikte bulunduğunda söz konusu olur.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 2008/12 E., 2011/104 K., 16.06.2011İlgili madde: CMK m.201
- Hukuk Genel Kurulu, 2009/360 E., 2009/423 K., 14.10.2009İlgili madde: CMK m.203
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.