Zorunlu müdafi nedir?

5 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Sanığın müdafii bulunmadığında, yokluğunda sürdürülen oturum için barodan görevlendirilen avukattır. Bu görevlendirme mahkemenin barodan istemesiyle yapılır.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.151 · Müdafi görevini yerine getirmediğinde yapılacak işlem ve müdafilik görevinden yasaklanma

    Kanunda öngörülen hâllerde, şüpheli veya sanığın talebi aranmaksızın ya da talebi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafidir. Bu maddenin ilk fıkrası yalnızca 150. madde uyarınca görevlendirilen müdafiyi kapsar.

  • CMK m.188 · Duruşmada hazır bulunacaklar

    Kanunun, sanığın bir müdafile temsil edilmesini zorunlu kıldığı hâllerde görevlendirilen müdafidir. Bu hâllerin kapsamı m.150 ile belirlenir; sanığın kendi isteğiyle seçtiği müdafi bu kapsamda değildir.

  • CMK m.204 · Sanığın dışarı çıkarılması

    Sanığın müdafii bulunmadığında, yokluğunda sürdürülen oturum için barodan görevlendirilen avukattır. Bu görevlendirme mahkemenin barodan istemesiyle yapılır.

  • CMK m.266 · Başvurudan vazgeçilmesi ve etkisi

    Kanun gereği, istemi aranmaksızın atanan müdafidir. Bu hâlde müdafi ile şüpheli veya sanığın iradeleri çelişirse müdafinin iradesi geçerli sayılır.

Avukatlık Kanunu

  • Av. K. m.194 · 1086 sayılı kanunun değiştirilen hükmü

    Dava yokluğunda bitirilecek davada sanık yerine mahkemece atanan avukattır. Avukatı baro seçer ve bu atama sanığa ek güvence sağlamak amacıyla yapılır.

Karıştırılan kavramlar

Olağan müdafi ile zorunlu müdafi arasındaki fark nedir?

Olağan müdafi, sanığın talimatından bağımsız olsa da vazgeçme için özel yetkiye ihtiyaç duyar.

Zorunlu müdafi, istemi aranmaksızın atanan müdafidir ve çocuk, ağır engelli, sağır veya dilsiz sanıklar için görev yapar.

Zorunlu müdafi ile sanığın iradesi çelişirse müdafinin iradesi geçerli sayılır.

CMK m.266

Birinci fıkra (a) bendi ödeneği ile beşinci fıkra zorunlu müdafi ve vekil cari giderleri arasındaki fark nedir?

Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında, harç ve para cezalarının yüzde üçü üzerinden hesaplanan adli yardım ödeneği, Türkiye Barolar Birliği hesabına aktarılır ve dağıtımı puanlamayla yapılır.

Beşinci fıkrada düzenlenen ödenek ise harç ve para cezalarının yüzde biri üzerinden hesaplanır ve zorunlu müdafi ve vekil görevlendirmeye ilişkin cari giderlere ayrılır.

İki ödenek farklı oranlara ve farklı kullanım amaçlarına bağlıdır; birincisi genel adli yardım için, ikincisi yalnız zorunlu müdafi ve vekil görevlendirme için kullanılır, aralarında aktarım yapılamaz.

Av. K. m.180

Zorunlu müdafi ile sanık arasındaki fark nedir?

Zorunlu müdafiin hazır bulunmaması, hükmün açıklanmasına engel değildir.

Sanığın hazır bulunmaması, son sözün verilmesini engeller.

Müdafiin yokluğu hükmü durdurmaz; sanığın yokluğunda ise son söz verilemez.

CMK m.216

Seçilmiş avukat ile zorunlu müdafi arasındaki fark nedir?

Şüpheli veya sanığın kendi seçtiği avukattır.

Hâkim veya mahkeme tarafından görevlendirilen avukattır.

Komisyon gerekçesine göre zorunlu müdafide ilgili kişi avukatı baştan kendi iradesiyle seçmediğinden, madde bu ayrıma rağmen yetkiyi tanır; yetki sınırı yine asilin açık arzusudur.

CMK m.261

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Ceza Genel Kurulu, 2011/394 E., 2012/154 K., 10.04.2012
    İlgili madde: CMK m.151
  2. Ceza Genel Kurulu, - E., 2012/154 K., 10.04.2012
    İlgili madde: CMK m.151
  3. Ceza Genel Kurulu, 2011/254 E., 2012/32 K., 14.02.2012
    İlgili madde: CMK m.151

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.