Toplu mahkeme nedir?
Kısaca
Birden fazla hâkimin birlikte karar verdiği mahkemedir. Hüküm hakkındaki müzakere ve oylama ancak bu mahkemelerde söz konusu olur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.152 · Soru yöneltme
Birden fazla hâkimden oluşan mahkemedir. Bu mahkemelerde her hâkim, maddenin birinci fıkrasında sayılan kişilere soru sorabilir (ikinci fıkra).
- HMK m.183/A · Toplu mahkemelerde tahkikat
Birden fazla hâkimden oluşan ve heyet hâlinde çalışan mahkemedir. Hangi davaların toplu mahkemeye ait olduğu ayrı kanun hükümlerine göre belirlenir.
- HMK m.185 · Toplu mahkemelerde tahkikatın sona ermesi
Birden fazla hâkimden oluşan ve kurul olarak karar veren mahkemedir. Madde yalnızca bu mahkemelerde uygulanır.
- HMK m.295 · Hükmün müzakeresi
Birden fazla hâkimden oluşan mahkemedir. Madde 295 ve 296 yalnızca bu mahkemeler için hüküm müzakeresi kuralları koyar.
- HMK m.296 · Hükmün oylanması ve yeter sayı
Birden fazla hâkimin birlikte karar verdiği mahkemedir. Hüküm hakkındaki müzakere ve oylama ancak bu mahkemelerde söz konusu olur.
- HMK m.299 · Hükmün imza edilememesi
Birden fazla hâkimden oluşan ve kararı heyet hâlinde veren mahkemedir. Maddedeki özel imza usulü yalnız bu mahkemelerde uygulanır.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.224 · Karar ve hükümlerde gerekli oy sayısı
Birden fazla hâkimin birlikte karar verdiği mahkemedir. Oylama ve karşı oy kuralları bu mahkemeler için geçerlidir.
- CMK m.229 · Oyların toplanması
Birden fazla hâkimin birlikte karar verdiği mahkemedir. Bu maddedeki oylama kuralları yalnızca bu mahkemeler için geçerlidir.
Karıştırılan kavramlar
Tahkikat hâkimi ile toplu mahkeme arasındaki fark nedir?
Tahkikat hâkimi, tahkikatı tek başına yürütür ve tamamlandığında dosyayı başkana verir.
Toplu mahkeme, tahkikatın genişletilmesine ve tamamlanmasına kurul olarak karar verir.
Dosyanın başkana verilmesinden sonra tanık ve bilirkişinin yeniden çağrılması ya da delil getirtilmesi toplu mahkemenin kararına bağlıdır.
Tek hâkimli mahkeme ile toplu mahkeme arasındaki fark nedir?
Tek hâkimli mahkemede hâkim imzasız kalırsa yerine gelen yeni hâkim gerekçeli kararı yazıp imzalar.
Toplu mahkemede hüküm diğer hâkimler tarafından imzalanır ve yazılı bir şerhle başkan veya en kıdemli hâkim tarafından onaylanır.
Toplu mahkemede yeni hâkim atanmasına gerek kalmaz; hüküm diğer üyelerce imzalanır ve eksik imzanın nedeni hükmün altına yazılır.
Toplu mahkeme ile tek hâkimli mahkeme arasındaki fark nedir?
Toplu mahkemede red istemi reddedilen hâkimin müzakereye katılmasıyla geri çevrilir. Reddedilen hâkim kararın oluşmasında yer alır.
Tek hâkimli mahkemede geri çevirme kararını reddedilen hâkimin kendisi verir.
Karar mercii, mahkemenin kuruluşuna göre değişir. Toplu mahkemede heyetin oluşumu korunur.
Asliye hukuk dairesi toplu mahkeme ile bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi arasındaki fark nedir?
Asliye hukuk mahkemesi için yedek merci sistemi, mahkemenin toplanamaması ya da tek hâkimli olması hâline bağlıdır.
Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi başkan ve üyeleri için madde ayrı bir yedek merci öngörmez; talep görevli olduğu daire tarafından karara bağlanır.
Bölge adliye dairesinde yedek mahkeme aranmaz; ret talebi reddedilen başkan veya üye katılmadan dairece çözülür.
Tek hâkimli ile toplu mahkeme arasındaki fark nedir?
Tek hâkimli mahkemede hükmü yazıp imzalayan yalnızca o hâkimdir.
Toplu mahkemede hüküm, başkan veya başkanın seçtiği bir üye tarafından yazılır ve heyet üyeleri imzalar.
Yazma yetkisi tek hâkimde, heyette ise başkan ya da seçilen üyede toplanır; imza zorunluluğu her iki halde de hâkim ve zabıt kâtibini kapsar.
İlgili konular
İlgili terimler
- Naip hâkim
- Müzakere
- Oy çokluğu
- Doğrudan soru yöneltme
- Hüküm sonucu
- Tahkikatın tefhimi
- Duruşma disiplini
- Heyet
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.