Eda davası nedir?
Kısaca
Davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkum edilmesini isteyen dava türüdür. Eda davasının açılabildiği hallerde tespit davasında güncel yarar kural olarak bulunmaz.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.105 · Eda davası
Davacının, davalının bir şeyi vermeye, bir işi yapmaya veya yapmamaya mahkûm edilmesini talep ettiği dava türüdür. Mahkemeden istenen koruma türüne göre sınıflandırılır.
- HMK m.106 · Tespit davası
Davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkum edilmesini isteyen dava türüdür. Eda davasının açılabildiği hallerde tespit davasında güncel yarar kural olarak bulunmaz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.53 · Yorum davası ve eda davasında faiz
Bir borcun yerine getirilmesini, yani aynen ifa ya da tazminat ödenmesini isteyen davadır. Bu maddede yalnızca toplu iş sözleşmesine dayanan eda davaları için faiz hükmü bulunur.
Karıştırılan kavramlar
Eda davası ile tespit davası arasındaki fark nedir?
Eda davasında davacı, davalıdan bir edanın yerine getirilmesini ister. Hüküm icraya konulabilir nitelik taşır.
Tespit davasında davacı yalnız bir hakkın ya da hukuki ilişkinin varlığını veya yokluğunu belirletmek ister. Kararın icrası söz konusu olmaz.
Eda davası kabul edildiğinde hüküm icra kabiliyeti taşır (İİK m.32 atfı). Tespit davasında hüküm yalnız kesin delil niteliği taşır. Eda davası açılabiliyorsa tespit davası açılamaz.
Şahsi hak ile aynî hak temelli eda davası arasındaki fark nedir?
Şahsi hak temelli eda davasında, örneğin satış bedelinin ödenmesi talep edilir.
Aynî hak temelli eda davasında, örneğin istihkak davasında mülkiyet hakkına dayanılarak malın iadesi istenir.
İki durumda da eda davası niteliği aynıdır. Maddenin uygulanması için hakkın türü belirleyici değildir.
Tespit davası ile eda davası arasındaki fark nedir?
Tespit davası yalnızca hukuki ilişkinin varlığını veya yokluğunu belirler; davalıyı bir edaya mahkum etmez.
Eda davasında hüküm, davalıyı bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkum eder.
Eda davası açılabiliyorsa tespit davasında güncel yarar kural olarak bulunmaz; tespit davası eda davasının öncüsü sayılır.
Yorum davası ile eda davası arasındaki fark nedir?
Yorum davası, sözleşmenin hükmünün anlamını tespit eder ve tarafların açabileceği bir tespit davasıdır.
Eda davası, sözleşmeden doğan bir borcun yerine getirilmesini ister ve alacak niteliğindedir.
Yalnızca eda davalarında faiz hükmü uygulanır; yorum davasında ise madde bir faiz düzenlemez. Yorum davasında karar süresi iki ay, eda davasında ise faiz işler.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/654 E., 2024/530 K., 23.10.2024İlgili madde: HMK m.106
- Hukuk Genel Kurulu, 2018/926 E., 2021/983 K., 14.09.2021İlgili madde: HMK m.106
- Hukuk Genel Kurulu, 2015/3238 E., 2019/29 K., 29.01.2019İlgili madde: HMK m.105
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.