Hata nedir?
Kısaca
Yanılma, Yanılgı
Birçok kanunda geçer (8 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK m.118 · Vergilendirme hataları
- VUK ek m.1 · Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli
Maden Kanunu
- Maden Kanunu m.10 · Beyan usulü:
- Maden Kanunu ek m.8
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.254 · Nihai rapor ve kapanma kararı
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.49 · Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar:
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun
- Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun m.108 · Seçim sonuçlarının ilçe seçim kurullarınca birleştirilmesi ve denetlenmesi
Boğaziçi Kanunu
- Boğaziçi Kanunu m.11 · Yapının denetimi
İmar Kanunu
- İmar Kanunu m.28 · Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar:
Kadastro Kanunu
- Kadastro Kanunu m.41 · Hatalar ve düzeltme işlemleri:
Karıştırılan kavramlar
Maddi hata ile takdire ilişkin iade arasındaki fark nedir?
Merkez komisyonunca iade edilen ölçülerde maddi hatalar, il komisyonu tarafından doğrudan düzeltilir.
Takdire ilişkin hususlarda il komisyonu ya ölçüyü yeniden takdir eder ya da ilk kararında ısrar eder.
Maddi hatada yeniden takdir gerekmez; takdire ilişkin iadede ya yeni takdir ya da gerekçeli ısrar yapılır.
Esasa müessir olmayan şekil hatası ile esasa müessir hata arasındaki fark nedir?
Esasa müessir olmayan şekil hatası, vesikanın içeriğindeki vergi unsurlarını etkilemeyen biçimsel bir eksikliktir.
Esasa müessir hata, vergi ihbarının asıl unsurlarını etkileyen ve vergiyi belirsizleştiren eksikliktir.
Şekil hatası vesikayı geçersiz kılmaz; esasa müessir hata ise maddenin hükmüne göre vesikanın hükümsüzlüğünü doğurabilir.
Matrah hatası ile vergi miktarında hata arasındaki fark nedir?
Matrah hatasında yanlış olan vergiye esas tutar, yani matrah ya da indirimdir.
Vergi miktarında hatada matrah doğrudur; yanlış olan nispet, tarife, mahsup ya da hesaplanan vergi tutarıdır.
Hatanın hangi bentte sayılacağı, düzeltmenin hangi rakam üzerinden yapılacağını belirler.
Mükellefin şahsında hata ile mükellefiyette hata arasındaki fark nedir?
Mükellefin şahsında hatada verginin tabi olduğu kişi, yani mükellef vardır ancak yanlış kişiden istenmiştir.
Mükellefiyette hatada istenen kişi hiç vergiye tabi değildir ya da muaftır.
İlk halde asıl borçlunun belirlenmesi, ikinci halde kişinin mükellefiyetinin varlığı tartışılır. Her ikisinde de hatalı alınan vergi iadeye konu olabilir.
Mükellefiyette hata ile mevzuda hata arasındaki fark nedir?
Mükellefiyette hata, kişi bakımından vergi yükümlülüğünün bulunmamasıdır.
Mevzuda hata, kişi yerine konu bakımından vergi mevzuuna girmeyen bir gelir, servet, madde, kıymet, evrak veya işlemin vergilendirilmesidir.
Ayrım, hatanın kişiye mi yoksa konuya mı ilişkin olduğuna göre yapılır. Kişi mükellef olsa bile konu vergi mevzuuna girmiyorsa mevzuda hata oluşur.
Mevzuda hata ile vergilendirme veya muafiyet döneminde hata arasındaki fark nedir?
Mevzuda hatada konunun kendisi vergi mevzuuna girmez ya da istisnadır.
Dönemde hatada konu vergiye tabidir, ancak verginin dönemi yanlış gösterilmiş ya da tutarı süre bakımından hatalı hesaplanmıştır.
Mevzuda hatada vergi tamamen hatalıdır; dönemde hatada ise verginin bir kısmı ya da zamanlaması hatalıdır.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.