Hüküm fıkrası nedir?
Kısaca
Hüküm fıkrası, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.305 · hükmün tavzihi: Mahkemenin taraflara hangi hak ve borçları yüklediğini gösteren kısmıdır.
- CMK m.232 · hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar: Mahkemenin davayı sonuçlandıran kararının bulunduğu bölümdür.
- MÖHUK m.56 · karar: Yabancı ilamın icra edilebilir sonuçlarını içeren kısmıdır.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.303 · Kesin hüküm
Mahkemenin talep hakkında verdiği sonucu gösteren kısımdır. Maddede kesin hükmün objektif sınırı bu fıkraya bağlanmıştır; gerekçe de yalnızca hüküm fıkrasına bağlı talepler kadar kapsanır.
- HMK m.305 · Hükmün tavzihi
Mahkemenin taraflara hangi hak ve borçları yüklediğini gösteren kısmıdır. Tavzih yolu kural olarak bu fıkraya ilişkin olup, gerekçe ile hüküm arasındaki çelişkiler ayrıca tartışılabilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.232 · Hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar
Mahkemenin davayı sonuçlandıran kararının bulunduğu bölümdür. Madde, bu fıkrada yer alacak unsurları ayrıca sayar; gerekçe ile birlikte kararın bütününü oluşturur.
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
- MÖHUK m.56 · Karar
Yabancı ilamın icra edilebilir sonuçlarını içeren kısmıdır. Tenfiz kararı, yabancı kararın bu kısmıyla sınırlıdır ve tenfiz hakimi bu kısma ekleme yapamaz.
Karıştırılan kavramlar
Hüküm fıkrası ile gerekçe arasındaki fark nedir?
Hüküm fıkrasında kararın niteliği, uygulanan maddeler, ceza miktarı ve kanun yolu bilgisi bulunmalıdır.
Gerekçede delillerin değerlendirilmesi ve hukuki nitelendirme yer alır; bu konular bu maddenin hüküm fıkrasına ilişkin kısmında sayılmamıştır.
Kanun yolu ve ceza miktarı hüküm fıkrasında gösterilmezse hüküm bilgisi eksik kalır; gerekçe ayrıca CMK m.230 kapsamında değerlendirilir.
Hüküm fıkrası ile hükmün gerekçesi arasındaki fark nedir?
Hüküm fıkrası, taraflara hak ve borç yükleyen kısımdır.
Gerekçe, hükmün dayanağını açıklayan kısımdır.
Kural olarak tavzih yalnız hüküm fıkrası için istenebilir; gerekçenin açıklanması için tavzih yoluna başvurulamaz. Ancak hüküm ile gerekçe arasında çelişki varsa bu çelişkinin giderilmesi istenebilir.
Hüküm fıkrası ile gerekçeli karar arasındaki fark nedir?
Kurul kararının hüküm fıkrasının taraflara bildirilmesi, sürenin başlaması bakımından ayrı bir tarih doğurur mu sorusu.
Madde, süre başlangıcını yalnızca gerekçeli kararın tebliğine bağlamıştır.
Hüküm fıkrasının bildirilmesi tek başına süreyi başlatmaz; süre gerekçeli kararın tebliğ tarihinden işler.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/221 E., 2024/736 K., 18.12.2024İlgili madde: HMK m.305
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/1038 E., 2024/538 K., 06.11.2024İlgili madde: MÖHUK m.56
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/425 E., 2024/436 K., 18.09.2024İlgili madde: HMK m.303
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Karşı oy gerekçesi
- Cüzi halef
- Ret kararı
- Müteselsil Borçluluk
- Maddi anlamda kesin hüküm
- Tavzih
- Külli halef
- Gerekçeli karar
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.