Maddi anlamda kesin hüküm nedir?

5 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Maddi anlamda kesin hüküm, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

HMK m.388 · kararların niteliği: Kesinleşen bir kararın aynı uyuşmazlık hakkında yeniden dava konusu yapılmasını engelleyen sonucudur.
Anayasa m.153 · anayasa Mahkemesinin kararları: Kararın yasama, yürütme, yargı organlarını, idare makamlarını ve gerçek ve tüzel kişileri bağlayan gücüdür.
AYMKYUHK m.66 · mahkeme kararları: Kararın hüküm fıkrasının devlet organlarını, idare makamlarını ve gerçek ve tüzel kişileri bağlayan gücüdür.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

HMK m.303 · Kesin hüküm
Şekli anlamda kesinleşmiş bir hükmün, aynı taraflar arasındaki sonraki davada bağlayıcılık doğuran niteliğidir. Yeni davanın, önceki hükmün konusunu yeniden tartışmasını engeller.
HMK m.374 · Konu
Bir uyuşmazlık hakkında verilen ve artık aynı konuda yeniden dava açılmasını engelleyen hükmün niteliğidir. Yargılamanın iadesi bu niteliğe sahip hükümlere karşı yönelir.
HMK m.388 · Kararların niteliği
Kesinleşen bir kararın aynı uyuşmazlık hakkında yeniden dava konusu yapılmasını engelleyen sonucudur. Bu sonuç çekişmeli yargı hükmü için geçerlidir ve m.388 uyarınca çekişmesiz yargı kararlarına kanunda aksi yoksa uygulanmaz.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Anayasa m.153 · 8. Anayasa Mahkemesinin kararları
Kararın yasama, yürütme, yargı organlarını, idare makamlarını ve gerçek ve tüzel kişileri bağlayan gücüdür. Bu bağlayıcılık hüküm fıkrası bakımından geçerlidir; gerekçe bakımından tartışmalıdır.

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun

AYMKYUHK m.66 · Mahkeme kararları
Kararın hüküm fıkrasının devlet organlarını, idare makamlarını ve gerçek ve tüzel kişileri bağlayan gücüdür. Bu bağlayıcılık yalnızca hüküm fıkrası için geçerlidir; gerekçe bağlayıcı değildir.

Karıştırılan kavramlar

Kesin karar ile maddi anlamda kesin hüküm arasındaki fark nedir?

Kesinlik, kararın kanun yoluna konu olamamasıdır ve Anayasa Mahkemesi kararları bakımından bu özellik ilk ve son derece mahkemesi olmasından gelir.

Bağlayıcılık ise kararın tüm organları ve kişileri bağlamasıdır ve bu, kararın hüküm fıkrası için geçerlidir.

Kararın yeniden dava konusu yapılmaması ile hüküm fıkrasının bağlayıcılığı farklı hukuki kavramlardır; birinin varlığı diğerini kendiliğinden doğurmaz.

Anayasa m.153

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar

Hukuk Genel Kurulu, 2024/224 E., 2025/467 K., 14.07.2025
İlgili madde: HMK m.388
Hukuk Genel Kurulu, 2024/251 E., 2025/468 K., 14.07.2025
İlgili madde: HMK m.388
Hukuk Genel Kurulu, 2024/375 E., 2025/474 K., 14.07.2025
İlgili madde: HMK m.388

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.