İşletme Toplu İş Sözleşmesi nedir?

Grup toplu iş sözleşmesi, birden çok üye işverene ait işyerlerini ve işletmeleri kapsar ve taraflar bir işçi sendikası ile bir işveren sendikasıdır.

İşletme toplu iş sözleşmesi, tek bir gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait birden çok işyerini kapsar.

Kapsanan işveren sayısı ayrımı belirler. Görevli makam da buna göre değişir: işletme sözleşmesinde işletme merkezinin bağlı olduğu il müdürlüğü, grup sözleşmesinde işyerlerinin durumuna göre il müdürlüğü veya Bakanlık.

Birinci fıkraya göre sözleşme bir veya birden çok işyerini kapsayabilir; işyeri düzeyinde yapılabilir.

İkinci fıkraya göre aynı işkolunda birden çok işyeri bulunan gerçek/tüzel kişi veya kamu kurum/kuruluşunda sözleşme yalnız işletme düzeyinde yapılır.

Birden çok işyeri olan işverende işyeri bazında ayrı sözleşme yapılamaz; sözleşme işletme bütünü için tek olarak yapılır.

İşletme toplu iş sözleşmesinde taraf tek bir işverendir (veya kamu kurum/kuruluşudur) ve sözleşme o işverenin işletmesini kapsar.

Grup toplu iş sözleşmesinde taraflar bir işçi sendikası ile bir işveren sendikasıdır ve birden çok üye işverenin işyerleri kapsanır.

Grup sözleşmesi, tarafların anlaşmasına bağlıdır; işçi ve işveren sendikaları birbirini grup sözleşmesi yapmaya zorlayamaz ve farklı işveren sendikalarına üye işverenlerin işyerleri için tek grup sözleşmesi yapılamaz.

İşyeri uyuşmazlığında oylama, tek işyerinde çalışan işçiler bakımından ve o işyerinin bağlı olduğu görevli makama yapılan başvuru ile yürür.

İşletme uyuşmazlığında her işyeri ayrı görevli makama başvurur, ancak tespit ve sonuç işletme merkezinin bağlı olduğu makamda toplanır.

İşletmede tek bir toplu sonuç belirlenir; işyeri bazında ayrı karar verilmez.

İşyeri toplu iş sözleşmesinde görevli makam, işyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüdür.

İşletme toplu iş sözleşmesinde görevli makam, işletme merkezinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüdür.

Yetki, işyeri ile işletme arasındaki ayrıma göre farklı bir yer mahkemesine işaret eder; bu nedenle uyuşmazlığın işyeri mi işletme mi düzeyinde olduğu önce belirlenmelidir.