Kısmi bölünme nedir?
Kısaca
Devreden şirketin varlığının bir bölümünün devralan şirketlere geçmesi ve devreden şirketin varlığını sürdürmesidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.159 · III - Bölünme — 1. Genel hükümler a) İlke
Bir şirketin malvarlığının bir veya birden fazla bölümünün diğer şirketlere devrolunmasıdır. Bölünen şirket varlığını sürdürür.
- TTK m.161 · c) Şirket paylarının ve haklarının korunması
Devreden şirketin malvarlığının bir kısmının devralan veya yeni kurulan şirketlere geçmesi, devreden şirketin ise varlığını sürdürmesi hâlidir. Ortakların devralan şirketlerde pay almasına ilişkin kurallar tam bölünme ile aynıdır.
- TTK m.168 · b) Bölünmenin dışında kalan malvarlığı
Bölünen şirketin malvarlığının bir veya birden fazla bölümünün devralan şirketlere geçmesi, bölünen şirketin ise varlığını sürdürmesidir.
- TTK m.179 · 7. Ticaret siciline tescil ve geçerlilik
Devreden şirketin varlığının bir bölümünün devralan şirketlere geçmesi ve devreden şirketin varlığını sürdürmesidir. Bölünme sebebiyle sermaye azaltılıyorsa ikinci fıkra uygulanır.
Kurumlar Vergisi Kanunu
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.19 · Devir, bölünme ve hisse değişimi
Tam mükellef sermaye şirketinin veya Türkiye'deki iş yeri ya da daimi temsilcisi bulunan yabancı sermaye şirketi niteliğindeki kurumun, en az iki tam yıl elde tutulan iştirak hisselerini ya da üretim veya hizmet işletmelerini kayıtlı değerleri üzerinden aynî sermaye olarak tam mükellef bir sermaye şirketine devretmesidir.
- Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.1
Bir sermaye şirketinin varlıklarının bir kısmının, devam eden şirketlere devredilmesi suretiyle yapılan bölünme işlemidir. Geçici (7) numaralı fıkra, bu işlemin belirli bir süre içinde tamamlanması halinde 5422 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılmasına imkân tanır.
Karıştırılan kavramlar
Tam bölünme ile kısmi bölünme arasındaki fark nedir?
Tam bölünmede şirketin tüm malvarlığı bölümlere ayrılır, bölünen şirket tasfiyesiz olarak sona erer.
Kısmi bölünmede yalnız iştirak hisseleri veya işletmelerden biri ya da birkaçı devredilir ve bölünen şirket varlığını sürdürür.
Tam bölünmede devredilen şirketin ortaklarına iştirak hisseleri verilmesi gerekir. Kısmi bölünmede ayrıca en az iki tam yıllık elde tutma ve işletme bütünlüğü şartları aranır.
Kısmi bölünme (iştirak hissesi) ile kısmi bölünme (üretim veya hizmet işletmesi) arasındaki fark nedir?
İştirak hisselerinin devrinde bölünen şirket, en az iki tam yıl elde tuttuğu iştirak hisselerini devreder.
Üretim veya hizmet işletmesinin devrinde işletmenin faaliyetinin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tamamı devredilir.
İşletme devrinde kalemlerin eksik devredilmesi, işletme bütünlüğü şartını bozar ve işlemin kısmi bölünme sayılmasına engel olabilir.
Kısmi bölünme ile tam bölünme arasındaki fark nedir?
Kısmi bölünmede devreden şirket varlığını sürdürür; bölünme sebebiyle sermayesinin azaltılması gerekiyorsa buna ilişkin esas sözleşme değişikliği de tescil ettirilir.
Tam bölünmede devreden şirket tescil ile birlikte infisah eder.
Kısmi bölünmede ikinci fıkra uyarınca sermaye azaltımının ayrıca tescili gündeme gelir; tam bölünmede devreden şirketin tasfiyesi yerine infisah tescilden doğar.
Devir ile kısmi bölünme arasındaki fark nedir?
Devirde bütün aktif ve pasif devredilir.
Bölünmede bankanın malvarlığının yalnızca bir kısmı ayrılarak devredilebilir; bu hâlde bölünen banka faaliyetini sürdürür.
Her ikisi de Kurul izni gerektirir; bölünme için Yönetmelik ayrıntıları belirler. Tüzel kişiliğin sona erip ermemesi ayırt edici ölçüttür.
Birleşme ile kısmi bölünme (kazancın vergilendirilmesi) arasındaki fark nedir?
Birleşmede münfesih kurum tasfiyesiz sona erer ve devir tarihine kadar elde ettiği kazanç vergilendirilir.
Kısmi bölünmede bölünen kurum varlığını sürdürür ve yalnızca bölünme tarihine kadar elde ettiği kazanç vergilendirilir.
Her iki halde de vergilendirme dönemi devir ya da bölünme tarihinde kesilir; kârın hesaplanmadığı kısım aynıdır, ancak bölünen kurumun varlığının devamı nedeniyle sonraki dönem kendi kurumlar vergisi yükümlülüğünü sürdürür.
Birleşme sorumluluğu ile kısmi bölünme sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Birleşmede birleşilen kurum münfesih kurumun tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarını taahhüt eder.
Kısmi bölünmede devralan kurumlar, bölünen kurumun bölünme tarihine kadarki vergi borçlarından müteselsilen sorumludur.
Birleşmede sorumluluk tek devralan kurumda toplanırken, bölünmede birden fazla devralan kurum sorumludur; bölünmede ayrıca m.20/3 uyarınca emsal bedel sınırı bulunabilir.
İlgili konular
- Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesi, alacaklıların ve çalışanların korunmasıTicaret Hukuku
- Bölünme raporu, korunmaya ilişkin hükümler ve sorumlulukTicaret Hukuku
- Bölünmenin uygulanmasına ilişkin hükümler ve bölünme belgelerini inceleme hakkıTicaret Hukuku
- Beyan ve verginin tarhıVergi ve Vergi Usul Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- 11. Hukuk Dairesi, 2021/9127 E., 2023/3352 K., 30.05.2023İlgili madde: TTK m.161, TTK m.168
- İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/527 E., 2026/192 K., 04.03.2026İlgili madde: TTK m.159, TTK m.179
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/60 E., 2025/588 K., 01.10.2025İlgili madde: TTK m.159
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.