Kusur yeteneği nedir?
Kısaca
Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonucunu algılayabilmesi ve davranışlarını buna göre yönlendirebilmesi yeteneğidir. Yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı bu yeteneği etkileyen hallerdir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.31 · Yaş küçüklüğü
Fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ile davranışları bu algıya göre yönlendirebilme yeteneğidir. İkinci fıkra grubunda bu yeteneğin varlığı ayrıca aranır, birinci ve üçüncü grupta ise maddenin yapısına göre ya mutlak olarak kabul edilmiş ya da aranmaz.
- TCK m.33 · Sağır ve dilsizlik
Failin fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilmesi ile bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirebilmesi yetisidir. Madde, sağır ve dilsizlerde bu yetinin yaşa göre varlığını ya da yokluğunu belirler.
- TCK m.34 · Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma
Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilmesi ile davranışlarını bu algıya göre yönlendirebilmesidir. Madde, bu yeteneğin tamamen kalkmasını ya da önemli derecede azalmasını ceza verilmemesi için yeterli kabul eder.
- TCK m.37 · Faillik
Kişinin fiilinin haksızlığını algılayabilmesi ve bu algıya uygun davranabilmesidir. Maddede yer alan ağırlaştırma, araç olarak kullanılanın kusur yeteneğinden yoksun olmasına bağlıdır.
- TCK m.56 · Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri
Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonucunu algılayabilmesi ve davranışlarını buna göre yönlendirebilmesi yeteneğidir. Yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı bu yeteneği etkileyen hallerdir.
Kabahatler Kanunu
- Kabahatler K. m.11 · Sorumluluk
Karıştırılan kavramlar
Kusur yeteneği olan araç ile kusur yeteneği olmayan araç arasındaki fark nedir?
Kusur yeteneği olmayan kişi, akıl hastası veya 12 yaşından küçük çocuk gibi, fiilin haksızlığını algılayamaz ya da buna göre davranamaz.
Kusur yeteneği bulunan kişi, kendi iradesiyle hareket eder ve bu durumda azmettirme hükümleri gündeme gelir.
Yalnız kusur yeteneği olmayan kişiyi kullanan dolaylı failin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır.
Gerçek dışı beyan ile kusur yeteneği: fark nedir?
(e) bendi, kişinin kendi beyanıyla gözaltı veya tutuklamaya neden olmasını kapsar.
(d) bendi, failin kusur yeteneğinin bulunmamasıyla verilen KYOK kararını kapsar.
Her iki durumda da tazminat engeli doğar; ancak (e) bendi kişinin kendi beyanına, (d) bendi ise ceza sorumluluğunun bulunmamasına dayanır.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- Ceza Genel Kurulu, 2017/774 E., 2018/502 K., 06.11.2018İlgili madde: TCK m.33
- Ceza Genel Kurulu, 2011/59 E., 2011/85 K., 10.05.2011İlgili madde: TCK m.37
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.