Makbuz nedir?

8 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Makbuz, 5 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.968 · ödünç verenin hakları: Rehin karşılığı teslim alınan taşınırın zilyetliğini temsil eden belgedir.
  • TBK m.101: Alacaklının ödemeyi aldığını gösteren belgedir.
  • TTK m.727 · genel olarak: Ödemenin yapıldığını gösteren, ayrıca doldurulacak belgedir.

Kanunda nerede geçiyor

8 madde

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.101

    Alacaklının ödemeyi aldığını gösteren belgedir. Borçlu bildirimde bulunmamışsa ödemenin hangi borca yapıldığı bu belgedeki açıklamaya göre belirlenir.

  • TBK m.103 · III. Makbuz ve senetlerin geri verilmesi — 1. Borçlunun hakkı

    Alacaklı veya temsilcisi tarafından imzalanan, borcun kısmen ya da tamamen ödendiğini belirten belgedir. Borçlunun ödemeyi ispat aracı olarak elde ettiği en temel delildir.

  • TBK m.104 · 2. Hükümleri

    Alacaklının borçlunun yaptığı ifayı kabul ettiğini gösteren yazılı belgedir. Maddenin karinesi, makbuzda çekince bulunmamasına bağlıdır; çekince konulmuşsa karine doğmaz.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.964 · I. Kurulması

    İşletmenin rehin alınan taşınır karşılığında rehin verene verdiği belgedir. Kıymetli evrak niteliği taşımaz, ispat belgesidir ve rehin verenin adına ya da hamiline yazılabilir.

  • TMK m.968 · 2. Ödünç verenin hakları

    Rehin karşılığı teslim alınan taşınırın zilyetliğini temsil eden belgedir. Makbuzun hamiline teslim yetkisi, makbuz üzerindeki hak sahipliğinin varlığına bağlıdır.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.727 · VI - Makbuz — 1. Genel olarak

    Ödemenin yapıldığını gösteren, ayrıca doldurulacak belgedir. Poliçe ve protesto belgesi ile birlikte verilir ve poliçenin bir ödeme kaydı olarak yeniden kullanılmasını önler.

Karayolları Trafik Kanunu

  • KTK m.121 · Yönetmelikte yer alacak diğer esaslar

    Para cezasının ödendiğini gösteren belgedir. Maliye Bakanlığınca basılır ve şekli yönetmelikle belirlenir.

Harçlar Kanunu

  • Harçlar K. m.25 · Ödeme usulü

    Harcın ödendiğini gösteren resmi belgedir. Madde, harcın ödenmesinin bu belgeyle kanıtlanmasını öngörür; makbuz olmadan yapılan ödeme harç ödemesi olarak kabul edilmez.

Karıştırılan kavramlar

Makbuz ile suç ve ceza tutanağı arasındaki fark nedir?

Makbuz para cezasının ödendiğini gösteren belgedir.

Suç ve ceza tutanağı ihlali tespit eden ve cezanın dayanağını oluşturan belgedir.

İkisi de Maliye Bakanlığınca basılır ancak şekil ve kullanım esasları farklı bir yönetmelik hükmüne tabidir; birinin şekli diğerine uygulanmaz.

KTK m.121

Teslim ile makbuz arasındaki fark nedir?

Teslim, rehnedilen taşınırın fiilen işletmeye geçmesidir.

Makbuz, işletmenin bu teslim karşılığında düzenlediği belgedir.

Teslim tek başına yeterli değildir; makbuz verilmedikçe işletme lehine rehin kurulmuş olmaz.

TMK m.964

Rehin verenin adına yazılmış makbuz ile hamiline yazılmış makbuz arasındaki fark nedir?

Adına yazılmış makbuz, belirli kişiye düzenlenir.

Hamiline yazılmış makbuz, belgeyi elinde bulunduran kişiye hak sahipliği sağlar.

Her iki hâlde de makbuz kıymetli evrak değildir; rehin konusunu geri alma hakkının ispatında kullanılır.

TMK m.964

İyi niyetli makbuz hamili ile bilen veya bilmesi gereken hamil arasındaki fark nedir?

Hamil makbuzun haksız ele geçirildiğini bilmiyor ve bilmesi gerekmiyorsa ödünç verenin yetkisi kullanılabilir.

Hamil makbuzun haksız ele geçirildiğini biliyor ya da bilmesi gerekiyorsa yetki kullanılamaz.

Kötü niyetli veya ağır ihmalle hareket eden hamile teslim, ödünç verenin sorumluluğuna yol açabilir.

TMK m.968

Çekincesiz makbuz ile çekinceli makbuz (dönemsel edim) arasındaki fark nedir?

Alacaklı çekince koymadan makbuz verirse önceki dönem edimleri de ifa edilmiş sayılır.

Alacaklı makbuza belirli bir dönemi açıkça yazıp çekince koyarsa, diğer dönemler için ifa karinesi doğmaz.

Çekincesiz makbuz, önceki dönem borçlarının da ödendiği yönünde karine oluşturur.

TBK m.103

Anaparanın tamamı için makbuz ile kısmi ödeme makbuzu arasındaki fark nedir?

Anaparanın tamamına ilişkin makbuz verilmişse faizlerin de alındığı kabul edilir.

Yalnız kısmi ödeme için makbuz verilmişse ikinci fıkra uygulanmaz.

Faiz karinesinden yararlanmak için makbuzun anaparanın tamamını kapsaması gerekir.

TBK m.104

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2014/47 E., 2014/991 K., 03.12.2014
    İlgili madde: Harçlar K. m.25
  2. 8. Daire, 2022/200 E., 2025/257 K., 30.01.2025
    İlgili madde: KTK m.121
  3. 8. Daire, 2021/1015 E., 2024/7338 K., 20.12.2024
    İlgili madde: KTK m.121

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.