Pay defteri nedir?
Kısaca
Pay defteri, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TTK m.414 · genel olarak: Nama yazılı payların sahiplerini gösteren şirket defteridir.
- İİK m.94 · iştirak halinde tasarruf edilen mallar: Anonim şirketin paylarının sahiplerini gösterdiği şirket içi defterdir.
- 6362 s. K. m.137 · çeşitli hükümler: Halka açık ortaklığın paylarının sahiplerini gösteren defterdir.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.414 · III - Çağrının şekli — 1. Genel olarak
Nama yazılı payların sahiplerini gösteren şirket defteridir. Mektupla bildirim, pay defterinde yazılı pay sahiplerine yapılmak zorundadır.
- TTK m.426 · 2. Şirkete karşı yetkili olma
Nama yazılı payların ve senede bağlanmamış payların sahiplerinin kaydedildiği şirket defteridir. Bu kayıt, sıfatın şirkete karşı kullanılmasında birincil ölçüt olarak işlev görür.
- TTK m.487 · III - Pay senetlerinin şekli
Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerinin kaydedildiği, şirketin tuttuğu defterdir. Bu senetler ancak pay defterine kaydolunarak izlenir.
- TTK m.500 · 2. Kaydın silinmesi
Anonim şirketin paylarının ve paysahiplerinin kaydedildiği defterdir. Bu maddede yapılan silme işlemi, pay defterindeki kaydın silinmesi anlamına gelir; ticaret siciline yapılan bir işlem değildir.
- TTK m.594 · II - Pay defteri
Şirketin esas sermaye paylarına ilişkin ortaklık kayıtlarını tuttuğu defterdir. Kayıt, payın kime ait olduğunu ve hangi devir ve geçişlerin yaşandığını gösterir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.94 · İştirak halinde tasarruf edilen mallar
Anonim şirketin paylarının sahiplerini gösterdiği şirket içi defterdir. Pay senedi veya pay ilmühaberi çıkarılmamışsa anonim şirket paylarının haczi, paya ilişkin haciz bu deftere işlenerek ve şirkete tebliğ edilerek yapılır.
Sermaye Piyasası Kanunu
- Sermaye Piyasası Kanunu m.137 · Çeşitli hükümler
Halka açık ortaklığın paylarının sahiplerini gösteren defterdir. Borsada yapılan işlemler sonucu alınan payların bu deftere kaydı fıkra 3 uyarınca zorunludur.
Karıştırılan kavramlar
Pay defteri kaydı ile hamiline pay senedi zilyetliği arasındaki fark nedir?
Senede bağlanmamış pay, nama yazılı pay senedi ve ilmühaberde hak sahibi, pay defterindeki kayda göre belirlenir.
Hamiline yazılı pay senedinde hak sahibi, senedin zilyetliğiyle ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimle belirlenir.
Pay defteri olmayan hamiline senet hallerinde şirkete karşı hak kullanımı için kayıt yerine zilyetlik ispatı ve bildirim yeterli olur.
Pay defteri kaydının hukuki niteliği ile kurucu etki arasındaki fark nedir?
Kayıtlar açıklayıcı nitelikte kabul edilmektedir; payın iktisabı kayıtla kurulmaz.
Kayıt kurucu nitelikte olsaydı, kayıt olmadan ortaklık sıfatı kazanılamazdı.
Defterde kayıt olmasa da devir genel kurul onayıyla geçerli olur; kayda güvenilerek iyiniyetle hak kazanılamaz. (11. Hukuk Dairesi, 2023/2709 E., 2024/5317 K., 27.06.2024)
İzin şartı ile pay defteri kaydı arasındaki fark nedir?
Dördüncü fıkra, devralanın nitelik taşımasını izne tabi devirlerin şartı olarak koyar.
Beşinci fıkra, izinsiz yapılan devrin pay defterine kaydını yasaklar ve bu kaydı hükümsüz sayar.
Nitelik şartı eksikse izin verilmez; izinsiz devir kayda alınmazsa hukuki sonuç pay defteri kaydının iptali olur.
İlgili konular
- Devrin sınırlandırılması ve esas sözleşmeyle sınırlamaTicaret Hukuku
- Genel kurul ve çağrıTicaret Hukuku
- Pay sahibinin kişisel hakları, pay sahibinin temsili ve oy hakkıTicaret Hukuku
- Pay senetleri: ortak hükümlerTicaret Hukuku
- Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi ve esas sermaye payının işlemlere konu olmasıTicaret Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- 2013/24 E., 2013/133 K., 14.11.2013İlgili madde: 6362 s. K. m.137
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/366 E., 2023/530 K., 31.05.2023İlgili madde: İİK m.94
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/2709 E., 2024/5317 K., 27.06.2024İlgili madde: TTK m.594
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Pay senedi
- Adres bildirimi
- İktisap eden
- Pay sahipliği hakları
- Hamiline yazılı pay senedi
- Nama yazılı pay senedi
- İlmühaber
- MKK
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.