Resmi defter nedir?
Kısaca
Denetim makamının koşulların gerektirmesi halinde, vasi ve vesayet makamının istemi üzerine karar verdiği, miras hukukundaki resmi defterle aynı usulle tutulan defterdir. Adi defterden farklı olarak alacaklılara karşı mirastaki resmi defterin sonuçlarını doğurur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.438 · I. Defter tutma
Denetim makamının koşulların gerektirmesi halinde, vasi ve vesayet makamının istemi üzerine karar verdiği, miras hukukundaki resmi defterle aynı usulle tutulan defterdir. Adi defterden farklı olarak alacaklılara karşı mirastaki resmi defterin sonuçlarını doğurur.
- TMK m.572 · A. Mirasbırakanın sağlığında mallarını vermesi durumunda
Mirasbırakanın sağlığında bütün malvarlığını devraldığı mirasçının, tereke bakımından mirasçıların ve mirasın durumunu belgeleyen resmi kayda ilişkin talep hakkına dayanarak istediği resmi düzenlemedir. Madde yalnızca tamamen devir halinde bu talebe izin verir; kısmi devirde talep hakkı doğmaz.
- TMK m.620 · I. Deftere geçirme
Sulh mahkemesi tarafından düzenlenen ve terekeye ait aktif ile pasiflerin takdir edilen değerleriyle yazıldığı defterdir. Tutulma şekli Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
- TMK m.623 · IV. Defter tutmanın sona ermesi
Mahkemenin kararıyla, tereke mallarının ve hakların tespiti amacıyla resmi makam eliyle tutulan kayıt defteridir. Bu defter, mirasçıların ve ilgililerin tereke üzerindeki durumunu belirlemeye yarar.
- TMK m.625 · II. İcra takibi, dava ve zamanaşımı
Tereke üzerinde mirasçıların talebi üzerine sulh mahkemesi tarafından tutulan, terekenin ve borçlarının tespitine yarayan resmî kayıt. Defter tutulması, mirasçıların terekeyi tasfiye etme imkânını sağlar.
- TMK m.628 · III. Resmî deftere göre kabulün sonuçları — 1. Deftere yazılanlardan sorumluluk
Mahkemece, mirasçıların talebi üzerine ilanlarla terekenin alacak, borç ve diğer değerlerinin kaydedilmesiyle tutulan kayıt bütünüdür. Deftere yazılan kayıtlar, deftere göre kabulde mirasçının sorumluluğunun sınırını belirler.
- TMK m.631 · E. Mirasın Devlete geçmesi hâli
Sulh mahkemesi tarafından terekenin varlıklarının ve deftere yazılan borçların tespit edilerek tutulan kayıttır. Devlet mirasçılığında mahkeme bunu re'sen düzenler; diğer hallerde mirasçılardan birinin talebi gerekir.
- TMK m.632 · I. Mirasçıların istemi ile
Terekenin aktif ve pasifini gösteren, mahkeme tarafından tutulan defterdir. Mirasçının bu deftere göre kabulü, tasfiyenin ayrı bir sonucu olarak kabul sayılır ve mirasçıyı borçlardan yalnız terekeyle sınırlar.
- TMK m.811 · 3. Defter tutma
Noter tarafından tutulan, malvarlığındaki mal ve hakların kaydedildiği resmî kayıt niteliğindeki defterdir. Madde metni defterin tutulmasını noterlikçe öngörür; defterin içeriği ve usulü maddede ayrıca düzenlenmemiştir.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.212 · Özel defterler
Kanunda öngörülen usule uygun olarak onaylanmış ve belirli bir kamu görevlisi denetiminden geçmiş defterdir. Maddede yer alan defter, bu niteliği taşıyan noterlik defteridir.
Karıştırılan kavramlar
Resmi defter ile diğer defterler arasındaki fark nedir?
Maddede sayılan kişilerin tuttuğu resmi defter kazanç defteri yerine geçer.
Bu grup dışındaki mükelleflerin tuttuğu defterler ise maddenin kapsamı dışındadır.
Madde dışındaki mükellefler için kazanç defterinin yerine geçen defter bu hüküm ile belirlenmez; ilgili diğer hükümler uygulanır.
Mutlak kabul ile resmi defter ile kabul arasındaki fark nedir?
Kayıtsız şartsız kabul, mirasçıyı borçlardan sınırsız sorumlu kılar.
Resmi deftere göre kabul, sorumluluğu tereke ile sınırlar.
Mutlak kabul resmi tasfiye istemini engeller; resmi defter ile kabul ise tasfiye istemini engellemekle birlikte sorumluluğu tereke ile sınırlar.
Mevcut resmî defter ile defterin ilk kez düzenlenmesi arasındaki fark nedir?
Terekenin daha önce resmî defteri düzenlenmişse tasfiye bu mevcut deftere göre yapılır.
Daha önce resmî defter düzenlenmemişse tasfiye, tereke defterinin düzenlenmesiyle başlar.
Mevcut defter varsa yeniden defter düzenlenerek tasfiyeye başlanmaz.
İlgili konular
- Resmî defter tutmaMedeni Hukuk
- Defter tutma, tüketilebilen ve değeri biçilen şeylerMedeni Hukuk
- Göreve başlama ve paraların yatırılmasıMedeni Hukuk
- Miras sözleşmesinden doğan davalarMedeni Hukuk
- Resmî tasfiye ve miras sebebiyle istihkak davasıMedeni Hukuk
- Diğer müesseselerin tutacakları özel kayıtlar ve serbest mesleklerde defter tutmaVergi ve Vergi Usul Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- 14. Hukuk Dairesi, 2016/18802 E., 2020/8538 K., 16.12.2020İlgili madde: TMK m.620, TMK m.623, TMK m.625
- Hukuk Genel Kurulu, 2014/1036 E., 2016/551 K., 27.04.2016İlgili madde: TMK m.625
- 11. Hukuk Dairesi, 2015/9298 E., 2015/9768 K., 01.10.2015İlgili madde: TMK m.625
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.