Savunma nedir?
Kısaca
Savunma, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.557 · havale ödeyicisinin borcu: Ödeyicinin alıcının talebine karşı ileri sürebileceği itiraz araçlarıdır.
- İYUK m.27 · yürütmenin durdurulması: Davalı idarenin dava konusu işlem hakkında mahkemeye sunduğu görüş ve açıklamalardır.
- CGTİHK m.47 · disiplin soruşturması: Hükümlüye yüklenen eylemin niteliği ve sonuçlarının bildirilmesinin ardından yazılı veya sözlü olarak yaptığı açıklamadır.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.188 · 3. Borçluya ait savunmalar
Borçlunun alacaklıya karşı borcu ifadan kaçınmak için ileri sürebildiği her türlü araç olarak kullanılan geniş bir kavramdır. Madde metninde hem def'i hem itiraz türündeki savunmaları kapsar.
- TBK m.199 · II. Savunmalar
Madde bağlamında hem itirazı hem def'iyi kapsayan geniş anlamdaki karşı ileri sürme araçlarıdır.
- TBK m.557 · II. Havale ödeyicisinin borcu
Ödeyicinin alıcının talebine karşı ileri sürebileceği itiraz araçlarıdır. Madde, bunları alıcı ile ödeyici arasındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğanlarla sınırlar.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.27 · Yürütmenin durdurulması
Davalı idarenin dava konusu işlem hakkında mahkemeye sunduğu görüş ve açıklamalardır. Durdurma kararı kural olarak savunma alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.47 · Disiplin soruşturması
Hükümlüye yüklenen eylemin niteliği ve sonuçlarının bildirilmesinin ardından yazılı veya sözlü olarak yaptığı açıklamadır. Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez; savunma süresi üç gündür.
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- AYMKYUHK m.53 · Siyasi partilere ihtar verilmesi
Mahkemenin aykırılık tespitinden önce siyasi partiden alacağı yazılı görüştür. Savunma alınmadan ihtar kararı verilemez.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.149 · Disiplin cezasını verme yetkisi
Hakkında disiplin cezası verilecek katip veya adayın, isnat edilen fiil hakkında görüşünü bildirme hakkıdır. Karar verilmeden önce alınması zorunludur.
Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.84 · Soruşturmada savunma
Soruşturma konusu hakim veya savcının, hakkındaki iddialara karşı beyanda bulunması işlemidir. Maddenin kapsamında yalnızca savunmanın alınması usulü yer alır.
Bankacılık Kanunu
- Bankacılık Kanunu m.149 · Savunma hakkı ve kapatma kararı
İdari para cezası verilmeden önce ilgiliye, hakkında ileri sürülen iddialara karşı görüşünü bildirme imkânı tanınmasıdır. Savunma alınmadan verilen idari para cezası bu madde bakımından eksik işlemdir.
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.40 · Savunma hakkı
İsnat edilen disiplinsizlik hakkında ilgilinin yazılı ya da sözlü açıklama yapma hakkıdır. Bu madde kapsamında savunma alınmadan verilen disiplin cezası, esas itibarıyla geçersizdir.
Karıştırılan kavramlar
Dava dilekçesinden reddetme ile savunma sonrası karar arasındaki fark nedir?
Dava dilekçesi ve eklerinden istemin yerinde olmadığı anlaşılırsa, savunma alınmadan istem reddedilebilir.
İstem yerinde görünüyorsa, durdurma kararı için davalı idarenin savunması alınmalı veya savunma süresinin geçmesi beklenmelidir.
Yerinde olmayan istem erkenden reddedilebilir, yerinde görülen istem ise savunma süreci tamamlanana kadar karara bağlanmaz.
Savunma alınması ile savunmadan vazgeçme arasındaki fark nedir?
Süresi içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapan hakim ya da savcının savunması alınır.
Süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan hakim ya da savcı, bu hakkından vazgeçmiş sayılır.
Savunma hakkı süre kaçırılınca kendiliğinden ortadan kalkar; ilgili kişi ayrıca bir feragat beyanında bulunmak zorunda değildir.
Savunma süresi ile soruşturma süresi arasındaki fark nedir?
Soruşturma en geç on beş gün içinde tamamlanır.
Hükümlüye savunma için üç gün tanınır.
İki süre birbirinden bağımsızdır; savunma süresi soruşturma süresinden ayrı işler ve soruşturmanın tamamlanmasını uzatmaz.
Devirden önce öğrenilen savunma ile devirden sonra öğrenilen savunma arasındaki fark nedir?
Borçlunun devredene karşı devir öğrenilmeden önce sahip olduğu savunmalar.
Borçlunun devri öğrendikten sonra ortaya çıkan savunmalar.
Birinci fıkra metninde yalnızca devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olunan savunmaları devralana karşı kullanma imkânı tanır. Sonradan doğan savunmalar için bu fıkra uygulanmaz.
Üstlenilen borca ilişkin savunma ile kişisel savunma arasındaki fark nedir?
Üstlenilen borcun varlığına, kapsamına ya da sona ermesine dayanan savunmalar, borcun devredildiği anda yeni borçluya geçer.
Yalnızca eski borçluya özgü, onun şahsıyla bağlantılı savunmalar bulunur.
Birinci grup savunma yeni borçluya geçer; ikinci grup, dış üstlenmede aksi anlaşılmadıkça yeni borçluya geçmez.
Alıcıya karşı savunma ile havale edene karşı savunma arasındaki fark nedir?
Ödeyicinin alıcıya karşı, alıcıyla kendi ilişkisinden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürme hakkı vardır.
Ödeyicinin havale edenle arasındaki karşılık ilişkisinden doğan savunmaları alıcıya karşı ileri sürme hakkı yoktur.
Havale edenin ödeyiciye karşı borcu yerine getirilmemişse dahi ödeyici alıcıya ödemekten bu gerekçeyle kaçınamaz.
İlgili konular
- Siyasi parti kapatma ve dokunulmazlığın kaldırılması davaları, siyasi partilerin mali denetimiAnayasa Hukuku
- Alacağın devriBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Borcun üstlenilmesi, sözleşmenin devri ve sözleşmeye katılmaBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- HavaleBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Davaların karara bağlanması ve tutanaklarİdari Yargılama Usulü
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2025/26 E., 2025/608 K., 08.10.2025İlgili madde: TBK m.188
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/975 E., 2025/324 K., 21.05.2025İlgili madde: TBK m.188
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/293 E., 2024/107 K., 14.02.2024İlgili madde: TBK m.188
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- İsnat
- Borcun üstlenilmesi
- Savunma hakkından vazgeçme
- Telafisi güç veya imkânsız zarar
- Havale alıcısı
- İç üstlenme sözleşmesi
- Muaccel olmayan alacak
- Noter katibi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.