Yanılma nedir?

3 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Bir durum veya olay hakkında gerçeğe uymayan yanlış ya da eksik bir tasavvur olarak anlaşılır. Bilgisizlik de yanılmanın kapsamına girer; bilinçli olarak gerçeği bilmemek ise yanılma değildir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.30 · G. İrade bozuklukları — I. Yanılma — 1. Yanılmanın hükümleri

    Dar anlamda yanılma gerçeğe uymayan yanlış tasavvurdur; geniş anlamda yanılma buna bilgisizliği de ekleyen kavramdır. Madde, geniş anlamdaki yanılmayı kapsar. Bilinçli olarak bilgi edinmeme ise yanılma sayılmaz.

  • TBK m.35 · 4. Yanılmada kusur

    Bir durum veya olay hakkında gerçeğe uymayan yanlış ya da eksik bir tasavvur olarak anlaşılır. Bilgisizlik de yanılmanın kapsamına girer; bilinçli olarak gerçeği bilmemek ise yanılma değildir.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.297 · III. İptal davası — 1. Tanıyanın dava hakkı

    Tanıyanın, çocuğun babası olduğu hususunda gerçeğe aykırı bir kanıya sahip olmasıdır. Tanıyanın baba olma olgularındaki yanılması iptal sebebidir; baba olma dışındaki olgularda yanılması kural olarak iptal sebebi değildir.

Karıştırılan kavramlar

Yanılma ile aldatma arasındaki fark nedir?

Yanılma, tanıyanın kendi kendine gerçeğe aykırı bir kanıya varmasıdır.

Aldatma, tanıyanın bir başkasının hilesiyle bu kanıya sürüklenmesidir.

Her iki hal de aynı iptal davasının dayanağıdır; aldatmada hilenin kimden geldiği (anne ya da üçüncü kişi) ayrıca önem taşır, ancak iptal davası aynı şekilde açılır.

TMK m.297

Babalık olgusunda yanılma ile diğer olgularda yanılma arasındaki fark nedir?

Tanıyanın çocuğun babası olduğu olgusunda yanılması iptal sebebidir.

Tanıyanın baba olma dışındaki bir olguda yanılması kural olarak esasa ilişkin sayılmaz.

Baba olma dışındaki olgularda yanılma tanımanın iptaline yol açmaz.

TMK m.297

Açıklamada yanılma ile saik yanılması arasındaki fark nedir?

Açıklamada yanılmada irade ile beyan arasında uyumsuzluk vardır; yanılan, beyanını istemeden farklı biçimde yapmıştır.

Saik yanılmasında beyan iradeye uygundur; yanılma, iradenin oluşumuna etki eden bir güdü ya da beklentidedir.

Açıklamada yanılma, m.31 kapsamında kolayca esaslı sayılırken; saik yanılması ancak m.32'deki koşullarla esaslı sayılır ve kural olarak sözleşmenin geçerliliğini etkilemez.

TBK m.30

Esaslı yanılma ile önemsiz yanılma arasındaki fark nedir?

Esaslı yanılma, sözleşmenin kurulmasında belirleyici olan ve taraf açısından ağır sonuç doğuran yanılmadır.

Önemsiz yanılma, sözleşmenin kurulmasını etkilemeyen, tarafın kararını değiştirmeyecek nitelikteki yanılmadır.

Yalnızca esaslı yanılma sözleşmeyle bağlı olmama sonucunu doğurur; önemsiz yanılmada sözleşme geçerliliğini korur.

TBK m.30

Yanılanın kusuru ile kusursuz yanılma arasındaki fark nedir?

Yanılan kendi ihmaliyle yanılmışsa, iptal eden taraf karşı tarafa tazminat ödemekle yükümlüdür.

Yanılan kusursuz yanılmışsa, tazminat yükümlülüğü doğmaz; iptal hakkı korunur.

Kusurlu yanılanın iptal hakkı devam eder, ancak tazminat borcu doğar. Kusursuz yanılanda ise tazminat sorumluluğu bulunmaz.

TBK m.35

Kişiliğinde yanılma ile niteliğinde yanılma arasındaki fark nedir?

Kişiliğinde yanılmada yanılan eş, evlendiği kişinin kimliği konusunda gerçeği bilmemektedir.

Niteliğinde yanılmada kişinin kimliği doğrudur, ancak onun belirli bir özelliği konusunda yanılgı vardır.

Kimlik yanılması birinci bentte, nitelik yanılması ikinci bentte değerlendirilir.

TMK m.149

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/1871 E., 2026/47 K., 15.01.2026
    İlgili madde: TBK m.30, TBK m.35
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2024/46 E., 2025/282 K., 30.04.2025
    İlgili madde: TBK m.35
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/475 E., 2024/284 K., 29.05.2024
    İlgili madde: TBK m.30

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.