Yasal temsilci nedir?
Kısaca
Yasal temsilci, 6 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.426 · temsil: Kanun gereği küçük veya kısıtlıyı temsil eden kişidir.
- TBK m.254 · yasal temsilcinin rızası: Küçük veya kısıtlı adına kanun gereği yetkili olan kişidir; velayet altında velisi, vesayet altında vasisidir.
- CMK m.262 · yasal temsilcinin ve eşin başvurma hakkı: Şüpheli veya sanığın yasal olarak temsil yetkisi bulunan kişisidir; Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir.
Kanunda nerede geçiyor
18 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.118 · A. Nişanlanma
Küçük için velayet altında olan anne ve babadır, kısıtlı için ise vasidir. Rızası, madde metnine göre küçük ve kısıtlının nişanlanmasının bağlayıcılığı için aranır.
- TMK m.126 · III. Yasal temsilcinin izni — 1. Küçükler hakkında
Küçüğün adına rıza veren veya onun yerine hukuki işlem yapan kişidir. Velayet altındaki küçükte ana ve baba, vesayet altındaki küçükte vasi olabilir. Rızayı kimin vereceği, velayet hakkının kime ait olduğuna bağlıdır.
- TMK m.127 · 2. Kısıtlılar hakkında
Kısıtlının işlemlerinde onu temsil eden kişidir. Vesayet altındaki kişi bakımından bu görevi vasi yürütür.
- TMK m.128 · 3. Mahkemeye başvurma
Küçük veya kısıtlı adına hareket etmeye yetkili kişidir; velayet altındaki küçük için velayet sahibi ana ya da baba, kısıtlı için vasi bu sıfatı taşır. Maddenin uygulanması için izin verme yetkisinin bu kişide bulunması gerekir.
- TMK m.153 · II. Yasal temsilcinin dava hakkı
Sınırlı ehliyetsiz kişinin adına rıza veren veya izin veren kişidir; veli, vasi veya kayyım olabilir. Yalnızca izni alınmayan yasal temsilci iptal davası açabilir.
- TMK m.204 · II. Sözleşme ehliyeti
Küçük ve kısıtlı adına rıza verecek kişidir; veli veya vasi olarak anılır. Rızanın verilme biçimi ve zamanı madde metninde ayrıca düzenlenmemiştir.
- TMK m.205 · III. Sözleşmenin şekli
Ehliyetsiz veya kısıtlı taraf yerine sözleşmeyi imzalamaya yetkili kişidir. Maddenin üçüncü fıkrası gereğince, gerektiğinde yasal temsilcinin de imzası aranır.
- TMK m.206 · C. Olağanüstü mal rejimi — I. Eşlerden birinin istemi ile — 1. Karar
Ayırt etme gücünden sürekli yoksun eşi temsil eden kişidir. Bu sıfatla istem, yoksun eşin kendi istemi yerine geçer ve ayrıca bir yetki belgesi aranmaz.
- TMK m.342 · IV. Çocuğun temsil edilmesi
Ergin olmayan çocuğu, velâyeti çerçevesinde üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisine sahip kişidir. Bu sıfat velâyet hakkından doğar ve velâyet olmadan kendiliğinden doğmaz.
- TMK m.426 · I. Temsil
Kanun gereği küçük veya kısıtlıyı temsil eden kişidir. Velayet, vesayet, yasal danışmanlık veya kayyımlık kapsamında görev yapan kişiler bu kavrama girer.
- TMK m.449 · 2. Yasak işlemler
Vesayet altındaki kişiyi hukuki işlemlerde temsil etmek üzere kanunla yetkilendirilmiş vasidir. Temsil yetkisi bu maddedeki yasaklarla sınırlıdır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.254 · 2. Yasal temsilcinin rızası
Küçük veya kısıtlı adına kanun gereği yetkili olan kişidir; velayet altında velisi, vesayet altında vasisidir. Maddedeki rıza bu kişiden alınır.
- TBK m.287 · II. Bağışlanan için
Fiil ehliyeti bulunmayan kişiyi kanun gereği temsil eden kişidir. Bu maddede yasal temsilcinin kabulü yasaklama ya da bağışlanan şeyin geri verilmesini emretme yetkisi, bağışlamanın ortadan kalkmasına yol açan bir kanun hakkıdır.
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.59 · Geri gönderme merkezlerinde sağlanacak hizmetler
Yabancının haklarını yasal olarak kullanmasını sağlayan kişidir. Maddede yakınlara, notere ve avukata erişimle birlikte sayılır ve yabancının görüşme hakkının kapsamına girer.
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.94 · Gizlilik ilkesi ve kişisel dosyaya erişim
Başvuru sahibini veya koruma statüsü sahibini kanun gereği temsil eden kişidir. Fıkra metni yasal temsilciyi avukatla birlikte inceleme yetkisine dahil eder.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.262 · Yasal temsilcinin ve eşin başvurma hakkı
Şüpheli veya sanığın yasal olarak temsil yetkisi bulunan kişisidir; Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir. Örneğin velayet altındaki küçüğün ana veya babası ya da vasi bu kapsamda değerlendirilir. Kişinin bu sıfatı, belgeyle gösterilebilmelidir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.13 · 2. Küçük ve kısıtlılar
Küçük veya kısıtlının velayet ya da vesayet altında bulunması nedeniyle onun adına hukuki işlem yapmaya ve onu temsil etmeye yetkili kılınan kişidir; küçük için veli, kısıtlı için vasi. Madde bakımından ticari işletmeyi bu sıfatla işleten kişi ele alınır.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.43 · Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma
Hükümlü adına kanundan doğan yetkiyle hareket eden kişidir. Bu kişiyle yapılan görüşmeler ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezasına konu olamaz.
Karıştırılan kavramlar
Yasal temsilci dinlenmesi ile dinlenmemesi arasındaki fark nedir?
Hâkimin yasal temsilciyi dinleyerek karar verdiği hâldir.
Yasal temsilcinin dinlenmeden karar verildiği hâldir.
Maddenin açık metni gereği hâkimin yasal temsilciyi dinlemesi zorunludur; dinleme yapılmadan verilen izin kararı usule aykırılık oluşturur.
Yasal temsilci davası ile evlenen kişinin kendi davası arasındaki fark nedir?
Dava hakkı izni alınmayan yasal temsilciye tanınmıştır.
Evlenen sınırlı ehliyetsiz kişinin kendisi bu madde uyarınca dava açamaz.
İptal davasını yalnızca izni alınmayan yasal temsilci açabilir; evlenen kişi bu dava hakkına sahip değildir.
Taraflar imzası ile yasal temsilci imzası arasındaki fark nedir?
Sözleşmenin taraflarca imzalanması her halde zorunludur.
Yasal temsilcinin imzası ise yalnızca gerektiği hallerde aranır.
Ehliyeti sınırlı veya ehliyetsiz bir eş bulunuyorsa yasal temsilcinin de imzası gerekir; aksi halde imza eksikliği şekle aykırılık doğurur.
Eşin kendisi ile yasal temsilci (ayırt etme gücü) arasındaki fark nedir?
Ayırt etme gücünden sürekli yoksun eş hakkında bent 5 uyarınca istem diğer eş tarafından yapılır.
Aynı yoksunluk hâlinde yasal temsilci, f.2 uyarınca kendi sıfatıyla istemde bulunabilir.
Yasal temsilci de istem yetkisine sahip olur; istemi eşin kendi yerine yapabilir.
Yasal temsilci ile eş arasındaki fark nedir?
Yasal temsilci, şüpheli veya sanığın yerine kanunen temsil yetkisi olan kişidir ve bu sıfatın kaynağı Türk Medeni Kanunu'dur.
Eş ise evlilik bağına dayanır ve yetkisi bu bağın varlığına bağlıdır.
Her iki sıfat da madde kapsamında başvuru yetkisi verir; ancak hangi sıfatın kullanıldığı belgelenmelidir. Vekâletname aranmaz.
Şüpheli-sanık ile yasal temsilci ile eşin başvurusu arasındaki fark nedir?
Şüpheli veya sanığın kendi başvurusu, onun iradesine dayanır ve kendi süresine tabidir.
Yasal temsilci veya eşin başvurusu şüpheli veya sanıktan bağımsızdır ve kendi sıfatına dayanır.
Şüpheli veya sanık süreyi kaçırsa bile yasal temsilci veya eşin süre içinde yaptığı başvuru geçerli kalır. Şüpheli veya sanığın kanun yolundan vazgeçmesi de yasal temsilcinin ya da eşin başvurusunu ortadan kaldırmaz.
İlgili konular
- Evlenme ehliyeti ve engelleriMedeni Hukuk
- Genel hükümler, mal rejimi sözleşmesi ve olağanüstü mal rejimiMedeni Hukuk
- Bağışlama sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Kısmi ödemeli satışlarBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Kanun yolları: genel hükümlerCeza Muhakemesi Hukuku
- Genel olarak ve velâyetin kapsamıMedeni Hukuk
Örnek kararlar
2 karar- Birinci Bölüm, 2015/20315 E., 25.12.2018İlgili madde: TMK m.127, TMK m.128
- Genel Kurul, 2013/3262 E., 11.05.2016İlgili madde: TMK m.126, TMK m.128
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Sınırlı ehliyetsizler
- Ayırt etme gücü
- Mal rejimi sözleşmesi
- İzin
- Haklı sebep
- Nişanlanma
- Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma
- İvedi iş
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.