Yürütmenin durdurulması nedir?
Kısaca
Yürütmenin durdurulması, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- Anayasa m.125 · yargı yolu: Telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulmasıdır.
- İYUK m.27 · yürütmenin durdurulması: Dava konusu idari işlemin hukuki sonuç doğurmasının, mahkemenin ara kararıyla geçici olarak durdurulmasıdır.
- 2247 s. K. m.22 · tedbir kararı vermeye yetkili yargı mercii: İdari yargıda idari işlemin yürütülmesini geçici olarak durduran karardır.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeİdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.27 · Yürütmenin durdurulması
Dava konusu idari işlemin hukuki sonuç doğurmasının, mahkemenin ara kararıyla geçici olarak durdurulmasıdır. Dava açılmasının kendiliğinden yaptığı bir sonuç değildir, mahkemenin verdiği karara bağlıdır.
- İYUK m.52 · Temyiz veya istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması:
Temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olsa da kararın uygulanmasının, teminat gösterilmesi karşılığında ertelenmesidir. Kendiliğinden doğmaz; ilgili yüksek mercie karar verdirilmesi gerekir.
- İYUK m.62 · Nöbetçi mahkemenin görevleri
İdari işlemin uygulanmasının dava sonuçlanana kadar geri bırakılmasına ilişkin ara karardır. Maddede acil nitelikte iş olarak sayılır; ölçüt geciktirilmesinin zararına bağlıdır, bu madde ölçütü ayrıca düzenlemez.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.125 · B. Yargı yolu
Telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulmasıdır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun
- Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun m.22 · tedbir kararı vermeye yetkili yargı mercii
İdari yargıda idari işlemin yürütülmesini geçici olarak durduran karardır. Madde bu kararı da açıkça tedbir kararları arasında sayar.
Danıştay Kanunu
- Danıştay Kanunu m.87 · Nöbetçi dairenin göreceği işler
İdari işlemin uygulanmasının dava sonuçlanana kadar durdurulmasına ilişkin ara karardır. Madde metninde açıkça nöbetçi dairenin görevleri arasında sayılmıştır.
Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun
- Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun m.13 · Yürütmenin durdurulması
Karıştırılan kavramlar
Yürütmenin durdurulması ve delil tespiti ile esas hakkındaki dava arasındaki fark nedir?
Yürütmenin durdurulması ve delil tespiti talepleri madde gereği nöbetçi daireye gelir.
Esas hakkındaki davanın incelenmesi madde kapsamında sayılmamıştır.
Esas hakkındaki dava, nöbet döneminde görülmez ve ara kararla yetinilir.
Dava açılması ile yürütmenin durdurulması arasındaki fark nedir?
Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. İşlem dava sırasında da hukuki sonuç doğurmaya devam eder.
Yürütmenin durdurulması, mahkemenin ara kararı ile işlemin uygulanmasını geçici olarak durdurmasıdır. Ayrı bir karar gerektirir.
Dava açmak tek başına idareyi işlem yapmaktan alıkoymaz. Durdurma için ayrı istem ve karar gerekir.
Yürütmenin durdurulması ile anayasa Mahkemesine başvuru arasındaki fark nedir?
Bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmuş olması tek başına durdurma gerekçesi yapılamaz.
Bu gerekçeyle durdurma kararı verilemez. Yasak, yalnızca dayanak hükmün iptali istemiyle başvuruya bağlıdır.
Anayasa Mahkemesine başvuru, idari işlemin yürütmesini durdurmak için tek başına yeterli değildir; açıkça hukuka aykırılık ve zarar koşulunun ayrıca gösterilmesi gerekir.
Kanun yolu başvurusu ile yürütmenin durdurulması arasındaki fark nedir?
Temyiz veya istinaf başvurusunun yapılması, kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz.
Teminat karşılığında yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi, ilgili merciin ayrı kararına bağlıdır.
Başvuru yapılmış olsa da karar yürürlükte kalır; durdurma ancak yetkili mercinin kararıyla gerçekleşir.
Yürütmenin durdurulması kararı ile kararın bozulması arasındaki fark nedir?
Yürütmenin durdurulması istemi üzerine ayrıca verilen karar, teminat karşılığında yürütmeyi durdurur.
Kararın bozulması ise ayrı bir karar aranmadan yürütmeyi kendiliğinden durdurur.
Bozma sonucunda ayrı bir durdurma kararına gerek kalmaz.
Yürütmenin durdurulması ile kanunen belli süreli işler arasındaki fark nedir?
Yürütmenin durdurulması, acilliği nedeniyle sayılmış bir iştir.
Kanunen belli süreli işler, sürenin niteliğinden doğan zorunlulukla sayılmıştır.
Her iki grup da nöbetçi mahkemece görülür; ancak ikinci grubun kapsamı kanuna bağlı olduğu için hangi işlerin bu gruba girdiği ilgili kanun maddelerinden tespit edilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2008/77 E., 2010/77 K., 03.06.2010İlgili madde: 3091 s. K. m.13
- 1996/7 E., 1996/11 K., 18.04.1996İlgili madde: 3091 s. K. m.13
- 6. Daire, 2022/8899 E., 2023/3074 K., 23.03.2023İlgili madde: İYUK m.62
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Telafisi güç veya imkânsız zarar
- Delillerin tespiti
- Teminat
- Yargı yolu
- Nöbetçi daire
- Hukuka uygunluk denetimi
- Yerindelik Denetimi
- Savunma
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.