TBK Madde 2412. Koşulları ve hükümleri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, sözleşmeden doğan önalım hakkında satış sözleşmesinin önalım hakkı sahibine bildirilmesini, bildirimin etkisini ve önalım hakkının kullanılması hâlinde taşınmazın hangi koşullarla kazanılacağını düzenler. Ayrıca satışa eşdeğer ekonomik işlemlerin de aynı hükümlere tabi olduğunu belirtir. Kimler bakımından uygulanacağı bakımından, önalım hakkını kuran sözleşmenin tarafları olan satıcı, alıcı ve önalım hakkı sahibi arasındaki ilişkiye uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Satıcı veya alıcı, satış sözleşmesinin yapıldığını ve içeriğini önalım hakkı sahibine noter aracılığıyla bildirmek zorundadır.
Önalım hakkı kullanıldıktan sonra satış sözleşmesi ortadan kaldırılırsa ya da alıcının şahsından kaynaklanan sebeplerle onaylanmazsa, bu durum önalım hakkı sahibine karşı ileri sürülemez.
Önalım hakkını kuran sözleşmede aksi öngörülmemişse, önalım hakkı sahibi taşınmazı, satıcının üçüncü kişiyle kararlaştırdığı satışa ilişkin koşullarla kazanır.
Ekonomik bakımdan satışa eşdeğer işlemlerde de yukarıdaki hükümler uygulanır.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "2. Koşulları ve hükümleri" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının dört fıkradan oluşan 240 ıncı maddesinde, sözleşmeden doğan onalım hakkının ileri sürülmesinin koşulları ve hükümleri düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasında, satıcının veya alıcının taşınmaz satış sözleşmesinin yapıldığını ve içeriğini, noter aracılığıyla onalım hakkı sahibine bildirmek zorunda olduğu belirtilmektedir. Gerçek ten, Türk Medenî Kanununun 735 inci maddesinin son fıkrasına göre de, yasal onalım hakkının kul lanılmasına ilişkin hükümler sözleşmeden doğan onalım hakkında da uygulanır. Yine Türk Medenî Kanununun 733 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre, yapılan satış, satıcı veya alıcı tarafından onalım hakkı sahibine noter aracılığıyla bildirilecektir. Maddenin ikinci fıkrasında kullanılan "satış sözleşmesi ... alıcının şahsından kaynaklanan se beplerle onaylanmazsa" şeklindeki ibareyle, sınırlı ehliyetsiz olan alıcı tarafından tek başına hareket edilerek yapılan satış sözleşmesine Türk Medenî Kanununun 16 ncı maddesi uyarınca, yasal temsil cisinin rıza göstermemesi yanında, ayırt etme gücüne sahip kısıtlı olan alıcı tarafından, tek başına hareket edilerek yapılan taşınmaz satış sözleşmesine, Türk Medenî Kanununun 462 nci maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca vesayet makamının izin vermemesi de kastedilmektedir. Maddenin üçüncü fıkrasına göre, aksi kararlaştırılmadıkça onalım hakkı sahibi, taşınmazı satıcının üçüncü kişiyle yaptığı satışın koşulları çerçevesinde kazanır. - 1 1 4 - Maddenin son fıkrasında sözü edilen satışa eşdeğer işlemlerin başlıca örneğini, İsviçre Federal Mahkemesinin bazı kararlarında da kabul edildiği gibi, taşınmazın tamamı üzerinde üst hakkı ku rulması oluşturmaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Ekonomik bakımdan satışa eşdeğer işlem
- Alıcının şahsından kaynaklanan sebeplerle onaylanmaması
- Noter aracılığıyla bildirim
- Önalım hakkı sahibi
- Satış sözleşmesinin ortadan kalkması
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Türk Borçlar Kanunu'na göre, sözleşmeden doğan önalım hakkının kullanılmasına ilişkin hak düşürücü süreler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Satışın öğrenilmesinden itibaren 1 ay, her halde satıştan itibaren 5 yıl
- B) Satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 3 ay, her halde satıştan itibaren 2 yıl
- C) Satışın yapıldığı tarihten itibaren 6 ay, her halde 10 yıl
- D) Satışın öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her halde satıştan itibaren 1 yıl
- E) Satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 1 ay, her halde satıştan itibaren 10 yıl
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl