TBK Madde 2423. Kullanılması ve hükümleri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, sözleşmeden doğan önalım hakkının kapsamını, kurulmasını ve yasal önalımın ayrıntılarını düzenlemez; bunlar TBK m.236-241 kapsamındadır. Madde, hakkın zamanaşımına değil hak düşürücü süreye bağlandığı kurala ilişkin genel hükümleri de düzenlemez; bu konuda TBK m.238 ve geçiş hükümleri ayrıca incelenmelidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Sözleşmeden doğan önalım hakkını kullanmak isteyen hak sahibi, bu hak şerhedilmiş ve taşınmazın mülkiyeti alıcı adına tescil edilmişse alıcıya; aksi takdirde satıcıya karşı, satışın veya ekonomik bakımdan satışa eşdeğer başka bir işlemin kendisine bildirildiği tarihten başlayarak üç ay ve her hâlde satışın yapılmasından başlayarak iki yıl içinde dava açmak zorundadır.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "3. Kullanılması ve hükümleri" ke nar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının tek fıkradan oluşan 241 inci maddesinde, sözleşmeden doğan onalım hakkının kul lanılması ve hükümleri düzenlenmektedir. Maddeye göre, Türk Medenî Kanununun yasal onalım hakkının kullanılmasının tâbi olduğu süreyi düzenleyen 733 üncü maddesinin son fıkrasında olduğu gibi, ancak dava açılarak kullanıla bilecektir. Sözleşmeden doğan onalım hakkını kullanmak isteyen kişi, bu hakkın tapu siciline şer- hedilmiş olup olmadığına ve taşınmazın mülkiyetinin alıcı adına tescil edilip edilmediğine göre farklı kişilere karşı dava açmak zorunda olacaktır. Söz konusu hakkın tapu siciline şerh edilmesi ve taşın mazın mülkiyetinin alıcı adına tescil edilmesi dummunda hak sahibi açacağı davayı alıcıya; aksi takdirde satıcıya yöneltecektir. Ayrıca, maddede, bu davanın açılması bir süreye bağlanmıştır. Buna göre davanın, satışın veya ekonomik bakımdan satışa eşdeğer başka bir işlemin kendisine bildirildiği tarihten başlayarak üç ay ve her hâlde satışın yapılmasından başlayarak iki yıl içinde açılması zomnludur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Ekonomik bakımdan satışa eşdeğer işlem
- Sözleşmeden doğan önalım hakkı
- Şerh
- Dava yoluyla kullanım
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
6 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2022/890 K.2023/1223 T.2023-12-13Hukuk Genel KuruluBozma
Önalım hakkı, 4721 sayılı Kanunun 734/I ve 6098 sayılı Kanunun 242 nci maddeleri uyarınca sadece dava yoluyla kullanılabilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Türk Borçlar Kanunu'na göre, sözleşmeden doğan önalım hakkının kullanılmasına ilişkin hak düşürücü süreler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Satışın öğrenilmesinden itibaren 1 ay, her halde satıştan itibaren 5 yıl
- B) Satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 3 ay, her halde satıştan itibaren 2 yıl
- C) Satışın yapıldığı tarihten itibaren 6 ay, her halde 10 yıl
- D) Satışın öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her halde satıştan itibaren 1 yıl
- E) Satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 1 ay, her halde satıştan itibaren 10 yıl
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl