HMK Madde 157Zabıt kâtibi bulundurulması zorunluluğu
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, mahkemede veya mahkeme dışında hâkim huzuruyla yapılan bütün işlemlerde zabıt kâtibinin hazır bulunması zorunluluğunu ve zabıt kâtibi görev yapamadığında yerine başka bir kimsenin görevlendirilmesi koşullarını düzenler. Uygulama alanı, hâkimin huzurunda yürütülen her türlü yargılama işlemidir; duruşma ve keşif gibi işlemler bu kapsamdadır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Mahkemede veya mahkeme dışında hâkim huzuruyla yapılacak bütün işlemlerde zabıt kâtibinin hazır bulunması zorunludur.
(2)Hukuki veya fiilî engellerle zabıt kâtibi görev yapamayacak durumda olur ve işin gecikmesinde sakınca bulunursa, görevin niteliğine uygun yemin ettirilmek koşuluyla, başka bir kimse, zabıt kâtibi olarak görevlendirilebilir.
Madde gerekçesi
Madde 1086 sayılı Kanunun 154 üncü maddesine tekabül etmektedir. Zabıt kâtipleri, mahkemenin oluşumunda önemli unsurlardır. Binaenaleyh tüm mahkeme işlemlerinde hâkimin yanında bulunmalıdırlar. Çok istisnaî hâllerde, zabıt kâtibi hukukî veya fiilî sebeplerle görev yapamayacak durumda olur ve işin de gecikmesinde sakınca bulunursa, ehil olan herhangi bir kimse yemin ettirilerek, zabıt kâtibi olarak görevlendirilebilir. Böylece, işin, süratle görülmesinin mümkün hâle getirilmesi amaçlanmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Görevlendirme
- Zabıt kâtibi
- Görevin niteliğine uygun yemin
- Hâkim huzuruyla yapılan işlem
- Hukuki veya fiili engel
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre, mahkemede yapılan işlemlerin tutanağa geçirilmesi ve imzalanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Tutanak, hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanır.
- B) Zabıt kâtibinin hazır bulunması, hâkim huzuruyla yapılacak tüm işlemlerde zorunludur.
- C) Tutanağa imza atamayacak durumda olanların yerine kural olarak vekilleri imza atar, parmak izi alınamaz.
- D) Zabıt kâtibi görev yapamayacak durumda olursa, yemin ettirilerek başka bir kimse görevlendirilebilir.
- E) Ön inceleme ve tahkikat işlemleri ancak duruşma tutanağıyla ispat olunabilir.