Adli para cezası nedir?
Kısaca
Adli para cezası, 18 kanunda 26 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TCK m.288 · adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs: Ceza hukukunda gün-para esasına göre belirlenen para cezasıdır.
- CMK m.195 · sanığın yokluğunda duruşma: Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen, gün sistemine göre belirlenen para cezası türüdür.
- TTK m.949 · harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek: Hapis cezasının yanında veya yerine seçilebilen, gün karşılığı hesaplanan para cezasıdır.
Kanunda nerede geçiyor
26 maddeden 16'iTürk Ceza Kanunu
- TCK m.45 · Cezalar
Hükümlünün malvarlığına yönelen ceza türüdür. Madde, idari ve tazminat niteliğindeki para ödemelerinden ayrılması için bu adla anılır.
- TCK m.100 · Çocuk düşürme
Maddede hapis cezasına alternatif olarak öngörülen yaptırımdır. Hâkim, hapis yerine adli para cezasını tercih edebilir.
- TCK m.157 · Dolandırıcılık
Maddede öngörülen ikinci yaptırımdır ve gün esasına göre belirlenen bir para cezası türüdür. Hapis cezasıyla birlikte, hükmedilmesi zorunlu olarak öngörülmüştür.
- TCK m.288 · Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs
Ceza hukukunda gün-para esasına göre belirlenen para cezasıdır. Madde, bu suç için alt sınırı elli gün olarak belirler; gün sayısının üst sınırı bu maddede yer almaz ve genel hükümlere göre belirlenir.
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
- Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.68 · Yurt dışına çıkarma yasağına aykırı hareket edenler
Hapis cezasına ek olarak öngörülen, gün sayısı ve günlük miktar üzerinden belirlenen para cezasıdır. Maddede üst sınır beşbin gün olarak belirlenmiştir.
- Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.70 · Özel mülkiyete konu olanlar
Gün esasına göre hesaplanan para cezasıdır. Madde metninde üçbin güne kadar olarak belirtilmiştir; gün başına miktar hükmün verildiği tarihte failin ekonomik durumuna göre belirlenir.
- Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.73 · Özel müze ve koleksiyonculara ilişkin hükümlere aykırı hareket
Hapis cezası ile birlikte öngörülen ve madde metninde ayrıca belirtilen para cezası türüdür. Tutarı madde metninde gösterilmemiştir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.562 · A) Suçlar ve cezalar
Suç niteliğindeki fiile bağlanan ve mahkemece hükmedilen parasal yaptırımdır. Üçüncü, dördüncü, altıncı ve onikinci fıkralarda öngörülür; bu fıkralardaki gün sayıları asgari sınır olarak belirlenmiştir.
- TTK m.949 · 3. Harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek
Hapis cezasının yanında veya yerine seçilebilen, gün karşılığı hesaplanan para cezasıdır. Maddede hapis cezası ile birlikte alternatif olarak öngörülmüştür.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.118 · Asker edilen kişilerin cezalarının infazı
5275 sayılı Kanun m.106 uyarınca yerine getirilmesi askerlik sonuna bırakılan para cezasıdır. Seçenek tedbirler arasında yer almakla birlikte TCK m.50/1 bentleri dışında kaldığı için bu maddenin erteleme kuralı ayrıca sayılmıştır.
- CGTİHK geç. m.1
Kanunda öngörülen miktar üzerinden hükümlünün ödemesine hükmedilen para cezasıdır. Bu madde yalnız TCK dışındaki kanunlardaki adli para cezalarını kapsar.
Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu
- Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.47 · Yetkili merciler ile denetim görevlilerince istenen bilgi ve belgeleri vermemek ve görevlerini yapmalarını engellemek
Kanunda gün sayısı ile belirlenen, mahkûmiyet hâlinde hükmolunan adli yaptırımdır. Birinci fıkrada beş yüz günden bin beş yüz güne kadar öngörülmüştür.
- Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.49/A · Tasarrufların çekilmesini engellemek
Hapis cezası ile birlikte veya ayrı olarak hükmedilen parasal yaptırımdır. Madde metninde günle ifade edilir; üst sınır beş yüz gündür.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.195 · Sanığın yokluğunda duruşma
Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen, gün sistemine göre belirlenen para cezası türüdür. Maddenin uygulanabilmesi için suçun yalnız veya hapisle seçimlik olmaksızın birlikte bu yaptırımı gerektirmesi gerekir. Hapis cezasıyla seçenek olarak öngörülmesi maddenin uygulanmasını engeller.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.336 · Müflisin mallarını vermeyenler hakkındaki cezalar
Maddede öngörülen yaptırımdır. Gün sayısı üzerinden belirlenir ve üst sınır olarak doksan günü aşamaz.
İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun
- İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun m.7
Kişinin ödemekle yükümlü tutulduğu, gün karşılığı belirlenen para cezası türüdür. Madde bu cezanın alt sınırını yüz gün olarak belirlemiştir; gün karşılığı ve ödeme koşulları genel ceza hukuku hükümlerine göre belirlenir.
Terim 10 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Hapis cezası ile adli para cezası arasındaki fark nedir?
Hapis cezası, özgürlüğü bağlayan asıl yaptırımdır ve maddede bir yıldan beş yıla kadar belirlenmiştir.
Adli para cezası, malvarlığını etkileyen yaptırımdır ve maddede yüz günden bin güne kadar belirlenmiştir.
İki yaptırım ayrı sınırlara tabidir; hakim her birini ayrı ayrı belirler ve hesaplama yöntemleri farklıdır.
Adli para cezası veya müsadere ile hapis cezası veya hapisle seçimlik yaptırım arasındaki fark nedir?
Suçun yalnız veya birlikte adli para cezası ya da müsadere öngördüğü hâl maddenin kapsamına girer.
Suçun hapis cezası öngördüğü ya da hapisle adli para cezasının seçenek yaptırım olarak bulunduğu hâl kapsam dışıdır.
Kapsam dışı suçta sanık gelmese bile duruşma yapılamaz; sanığın hazır bulunması gerekir. Yargıtay kararları, TCK m.86/2 gereği hapisle seçimlik adli para cezası bulunan suçta maddenin uygulanmayacağını kabul etmektedir.
Adli para cezası ile TCK m.50/1 tedbirleri arasındaki fark nedir?
Adli para cezası, seçenek tedbir olarak verilmiş olsa da TCK m.50/1 bentlerinde yer almaz.
Çevrilen tedbir ise TCK m.50/1 bentlerinden birine dayanır.
Adli para cezası ayrıca 5275 sayılı Kanun m.106 kapsamında erteleme konusu yapılmıştır; tedbirlerin ödenmemesi halinde ise ayrı infaz yolu işler.
TCK adli para cezası ile TCK dışı kanunlardaki adli para cezası arasındaki fark nedir?
5237 sayılı TCK'daki adli para cezaları, kendi hükümleri ve TCK'nın ilgili maddeleri uyarınca değerlendirilir.
TCK dışındaki kanunlardaki adli para cezaları bu geçici maddenin kapsamındadır.
Ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesinde hangi hesap yönteminin uygulanacağı, cezanın hangi kanundan kaynaklandığına göre belirlenir.
İdari para cezası ile adli para cezası arasındaki fark nedir?
Birinci, ikinci ve on üçüncü fıkralardaki fiiller kabahat olarak nitelendirilir ve idari yaptırıma bağlanır.
Üçüncü, dördüncü, altıncı ve onikinci fıkralardaki fiiller suç olarak nitelendirilir ve mahkemece adli para cezasıyla cezalandırılır.
İdari para cezasını mahallin en büyük mülki amiri verir; adli para cezasını ise ceza mahkemesi hükmeder.
1. fıkra adli para cezası alt sınırı ile suçtan elde edilen menfaat arasındaki fark nedir?
Birinci fıkradaki adli para cezası, beş bin günden az olamaz; bununla birlikte cezanın miktarı suçun işlenmesiyle elde edilen menfaatten az olamaz.
Menfaatin gün sayısı üzerindeki etkisi, adli para cezasının alt sınırını yükseltir. Menfaat, gün cezasının hesabında alt sınır olarak işler.
Elde edilen menfaat, beş bin günlük alt sınırdan yüksekse ceza o menfaat miktarından aşağı indirilemez.
İlgili konular
- İşkence ve eziyet, koruma, gözetim, yardım veya bildirim yükümlülüğünün ihlâliCeza Hukuku Özel Hükümler
- Mala zarar verme ve mala zarar vermenin nitelikli halleriCeza Hukuku Özel Hükümler
- Suçu bildirmeme ve kamu görevlisinin suçu bildirmemesiCeza Hukuku Özel Hükümler
- Sanığın duruşmada hazır bulunmaması ve sanığın mahkemeden uzaklaşması, duruşmanın düzen ve disipliniCeza Muhakemesi Hukuku
- Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası, konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluylaİcra ve İflas Hukuku
- Hukuki sorumluluk ve cezai sorumlulukTicaret Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2019/508 E., 2022/553 K., 15.09.2022İlgili madde: TCK m.288, 2863 s. K. m.68
- 2018/44 E., 2018/50 K., 31.05.2018İlgili madde: CGTİHK m.118
- Ceza Genel Kurulu, 2022/178 E., 2024/24 K., 24.01.2024İlgili madde: 1072 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Hapis cezası
- Etkin pişmanlık
- Ceza
- Özel güvenlik malî sorumluluk sigortası
- Banka mensubu
- Kanuna aykırılık
- Kültür ve tabiat varlığı
- Yargı görevi yapan
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.