Alacaklı nedir?
Kısaca
Alacaklı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.371 · 2. İstenmesi
Birinci fıkra dışında, katkı alacağını borçlunun sağlığında isteyebilecek olan kişidir. Maddede bu sıfat, altsoyun alacağını borçlunun yaşamı sırasında da ileri sürebilmesi bakımından önemlidir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.172 · III. Koşul gerçekleşinceye kadar elde edilen yararlar
Geciktirici koşula bağlı borç konusu şeyi koşul gerçekleşmeden teslim alan kişidir. Bu sıfat, alacağın henüz kesinleşmemiş olmasına rağmen şeyin fiilen kendisine verilmiş olmasına dayanır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.376 · Üçüncü kişilerin hükmün iptalini talep etmesi
Davanın taraflarından birinin borçlusu sıfatıyla alacak hakkına sahip olan kişidir. Madde, bu alacaklının taraflar arasındaki hileli davadan doğan hükümle zarara uğraması halinde iptal talebini kabul eder.
Karıştırılan kavramlar
Altsoy ile alacaklı talep sıfatı arasındaki fark nedir?
Birinci fıkradaki talep hakkı altsoya tanınmıştır ve ölüm hâlinde kullanılır.
İkinci fıkradaki talep, alacaklı sıfatıyla ve borçlunun sağlığında belirli olayların gerçekleşmesi hâlinde yapılır.
Hangi fıkranın uygulanacağı, talep anında borçlunun hayatta olup olmamasına ve sayılan olayların gerçekleşip gerçekleşmediğine göre belirlenir.
Alacaklı ile taraf arasındaki fark nedir?
Alacaklı, davanın tarafı değildir ve hükmün kesinleşmesi sonrasında alacağı ortadan kalkan ya da zayıflayan üçüncü kişidir.
Taraf, davada hüküm alan veya hükme karşı çıkan kişidir ve kendi adına m.375 kapsamındaki yargılamanın iadesi sebeplerini ileri sürebilir.
Taraf dışındaki alacaklı, m.376 uyarınca hileli anlaşmaya dayanarak yargılamanın iadesi davası açar; taraflar ise m.375 ve diğer genel hükümlerle başvurur.
Genel alacaklı ile banka, banker ve sigorta şirketi arasındaki fark nedir?
Genel alacaklı, kıymete irca oranı olarak senetteki faiz nispetini veya resmi iskonto haddini kullanır.
Banka, banker ve sigorta şirketi üçüncü fıkra uyarınca resmi iskonto haddi ile birlikte kendi muamelelerinde uyguladığı faiz haddini de seçebilir.
Bu kurumlar için kıymete irca oranında seçim hakkı bulunur; oran farkı değerleme sonucunu değiştirir.
Genel alacaklı ile avukat alacaklısı (iflas ve icra) arasındaki fark nedir?
Diğer alacaklılar, avukatın rüçhanına göre sıra bakımından geri plana itilir.
Avukat, ücret alacağı için bu rüçhan sırası ile öncelikli tahsil yapar.
İş sahibinin iflasında avukatın ücret alacağı rüçhanlı sayılır, ancak İİK m.206/1 saklıdır.
Yönetim kurulu ile alacaklı (konkordato talebi) arasındaki fark nedir?
Yönetim kurulu, malî durumun düzeltilebileceği görüldüğünde konkordato talep edebilir.
Alacaklılardan biri de aynı şartla konkordato talep edebilir.
Her iki talep yetkilisi de konkordato yolunu başlatabilir; yönetim kurulunun bu yetkisi alacaklının yetkisini ortadan kaldırmaz.
Alacaklı muvafakati ile muvafakat etmemesi arasındaki fark nedir?
Alacaklı masrafın ilerde borçludan tahsil edilmesi koşuluyla peşin ödemeye razı olursa, masraf alacaklıdan alınarak iş yaptırılır.
Alacaklı muvafakat etmezse masrafı peşin ödemek zorunda değildir.
Muvafakat etmeyen alacaklı için, ayrı bir hükme gerek kalmadan borçlunun yeterli malı haczedilir, paraya çevrilir ve masraf bundan karşılanır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2025/333 E., 2026/132 K., 04.03.2026İlgili madde: HMK m.376
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/448 E., 2025/225 K., 09.04.2025İlgili madde: HMK m.376
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/273 E., 2024/25 K., 24.01.2024İlgili madde: HMK m.376
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.