Üçüncü kişi nedir?

Sicil müdürünün kararına karşı itiraz etmemiş olmakla birlikte, kararın sicilde kayıtlı hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olması halinde mahkemede dinlenen kişidir. Üçüncü kişinin dinlenmesi, kararın bu menfaate aykırı olmasına bağlıdır.

Tescil edilen hususla ilgili işlemin tarafı olmayan ve sicil kaydını ilgili olduğu işlem bakımından bilmesi beklenen kişidir. Maddenin bağladığı kişiler bu kesimdir.

Şirketle temsil yetkisine dayanarak hukuki işlem yapan ve seçim ya da atanma sakatlığını bilmeyen kişidir. İyi niyetin korunması bu kişinin bilgisine bağlıdır.

Poliçede imzası bulunmayan, dışarıdan aval verebilecek kişidir. Poliçede imzası bulunan kişiler de (örneğin ciranta) aval verebilir.

Çekin ödenmesi için gösterilen, muhatap olmayan ve ödeme görevini üstlenen kişidir. Bu kişinin bir banka olması şarttır; banka dışı bir kişi gösterildiğinde metin bakımından çekin niteliği kalmaz.

Taşıma sözleşmesinin tarafı olmayan ve eşya üzerinde haklı bir talebi bulunan kişidir. Taşıyıcı bu kişiye karşı, ancak madde uyarınca dayanabilir.

Donatanla sözleşme ilişkisi bulunmayan ve zarara uğrayan kişidir. Madde metninde yolcu ve yükle ilgili kişiler bu genel üçüncü kişi ayrımından ayrı ele alınmıştır.

Kaptanın donatanla olan ilişkisinde, donatanın aleyhine doğan tazminat alacağı bakımından donatanın dışında kalan ve buna bağlı haklara sahip olan taraftır. Maddeye göre kaptan bu anlamda üçüncü kişi konumundadır.

Donatan ile kaptan arasındaki iç ilişkinin dışında kalan, gemi ile ilgili işlemde karşı taraf olan kişidir. Donatanın hak iktisabı ve borç altına girmesi bakımından bu kişiye karşı hüküm doğurur.

Takip ilişkisinde borçlu ile alacaklı dışında kalan ve vazgeçme sonucundan etkilenmemesi gereken kişilerdir. Örneğin borçlunun malına sonradan haciz koyduran diğer alacaklılar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Tahliye ilamında borçlu sıfatı taşımayan, taşınmazı davadan sonra ve hükümden önce tapuya tescil edilmiş bir akde dayanarak işgal eden kişidir. Kişinin davaya taraf olmaması ve ilamın kesin hüküm etkisinin ona uzanmaması bu kavramın sınırını belirler.

Takip borçlusu ile alacaklı dışında kalan ve haczedilen malı kendi mülkü olarak gösteren ya da mülkiyetini ileri süren kişidir.

Tahliye sırasında taşınmazda bulunan, takibin muhatabı olan borçludan başka kişidir. Borçlunun nesep ve sebepten yakınları, karı veya kocası, ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımları, iş ortakları ile borçluya bağlı olarak taşınmazda oturanlar bu kapsamın dışında tutulur.

Borçlu ile işlem yapan ve iptal davasında davalı sıfatı taşıyan, borçludan mal edinmiş kişidir. Malı kendisinde kaldığı sürece maliki olmayı sürdürür.

Yazılı borç tanımasına güvenerek alacağı devralan ve muvazaadan haberi olmayan kişidir. Madde metninde açıkça korunan kişi bu kişidir; muvazaa savunması ona karşı ileri sürülemez.

Sözleşmenin tarafı olmayan ve sözleşmenin yapılmasında yardımından yararlanılmayan kişidir. Tarafın yardımcı kişileri üçüncü kişi sayılmaz; onların aldatması karşı taraf aldatması gibi değerlendirilir.

Borçlu olmayan, ancak alacaklıya ifada bulunan kişidir. Kendi borcunu değil, başkasının borcunu ödediği için halefiyet bakımından ayrı bir konumdadır.

Üstlenen ile fiili üstlenilen alacaklı arasındaki sözleşmenin tarafı olmayan kişidir. Gerçek veya tüzel kişi olabilir ve belirli veya belirlenebilir olması yeterlidir.

Belgeyi düzenleyenlerden veya onların halefinden olmayan, belgenin düzenlenmesine katılmamış kişidir. Adi senedin tarihi, ancak ikinci fıkrada sayılan hâllerde bu kişiler hakkında hüküm ifade eder.

Davanın tarafı olmayan, ancak kesinleşmiş hükümle hakkı etkilenen kişidir. Bu madde kapsamında davacı veya davalı sıfatı taşımayan bir kişinin, taraflar arasındaki hileli hükme karşı yargılamanın iadesini istemesi söz konusudur.

Tedbirin doğrudan tarafı olmayan ama tedbirden etkilenebilecek kişi. Teminat hesabında bunların uğrayabileceği zarar da dikkate alınır.

Tedbir kararı talep eden ve karşı taraf dışında, tedbirin uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen kişidir. Bu kişiler yalnız tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilir, yetkiye itiraz edemez.

Mal rejimi ilişkisinin tarafı olmayan ve karşılıksız kazandırmadan yararlanan kişidir. Bu talep, üçüncü kişinin kazandırmadan yararlanmış olmasını gerektirir; kazandırmayı yapan eş aleyhine yönelen bir talep değildir.

Adına yolsuz tescil bulunan kişi ile onun külli halefleri dışında, sicildeki kayda dayanarak hak kazanan kişidir.

Yolsuz tescile dayanarak aynî hak kazanan, tescilin tarafı olmayan kişidir. Yolsuz tescil sahibi ile aynî hakkı doğuran işlemde taraf olan kişi bu korumadan yararlanamaz.

İş kazası veya meslek hastalığına kusuruyla neden olan, ancak işveren olmayan kişidir. Maddenin rücu düzenlemesinde ayrı bir sorumluluk rejimine tabidir.

Sigorta ilişkisinin tarafı olmayan ve kastıyla malûllüğe ya da ölüme yol açan kişidir. Bu kişinin kastı aranır; yalnızca kusurlu olması bu madde kapsamında yeterli değildir.

Buluşu yapandan doğrudan veya dolaylı olarak bilgi elde eden, ancak buluşu yapan olmayan kişidir. Bu kişinin açıklaması (c bendi) ve bilgisi ya da izni olmadan yapılan başvuru (b bendi) maddede ayrı ayrı korunmuştur.

Patent başvurusunun sahibi veya patent sahibi dışındaki herkestir. Bu sıfıra sahip olanlar, itiraz için gereken ücreti ödeyerek itiraz edebilir.

Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü ile arsayı satın alan veya devralan taraf dışında kalan kişi. Şerh, bu kişilere yapılacak satış, devir ve temliki engeller.