Geciktirici koşul nedir?
Kısaca
Koşulun gerçekleşmesine kadar sözleşmenin hüküm doğurmasını erteleyen koşuldur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.172 · III. Koşul gerçekleşinceye kadar elde edilen yararlar
Borcun veya hukuki sonucun, belirli bir gelecekteki belirsiz olaya bağlandığı koşuldur. Koşul gerçekleşinceye kadar hukuki sonuç doğmaz, ancak taraflar arasındaki ilişki bu süreçte bağlayıcı olarak devam eder.
- TBK m.174 · I. Koşulun gerçekleşmesi
İşlemin hüküm ifade etmesini gerçekleşmesi belirsiz bir olguya bağlayan koşuldur. Koşulun gerçekleşmesi ile işlem hüküm kazanır.
- TBK m.243 · I. Koşullu satış ve mülkiyetin saklı tutulması
Gerçekleşmedikçe satış sözleşmesinin hüküm ve sonuçlarını doğurmadığı koşuldur. Madde bakımından satışın koşula bağlanmasında asıl öngörülen tür budur.
- TBK m.249 · I. Tanımı
- TBK m.290 · III. Koşullu bağışlama
Gerçekleşmesine kadar bağışlamanın hüküm ve sonuçlarını doğurmasını erteleyen koşuldur. Gerçekleşmeden bağışlananın mülkiyeti kazanması söz konusu olmaz.
- TBK m.521 · I. Hak etme zamanı
Sözleşmenin veya ücret borcunun, gerçekleşmesi belirsiz bir olaya bağlanmasıdır. Bu hâlde ücret, koşul gerçekleşmeden ödenmez; koşulun gerçekleşmesiyle ödenir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.582 · 3. Cenin
Mirasçılık sıfatının, sağ doğum gerçekleşinceye kadar belirsiz kalması ve ancak sağ doğumla kesinleşmesi anlamına gelen koşuldur. Sağ doğum gerçekleşmezse sıfat baştan itibaren doğmamış sayılır.
Karıştırılan kavramlar
Geciktirici koşul ile bozucu koşul arasındaki fark nedir?
Geciktirici koşulda işlem, koşul gerçekleşene kadar hüküm ifade etmez.
Bozucu koşulda işlem, koşul gerçekleşene kadar hüküm ifade eder ve gerçekleşmesi ile sona erer.
Her iki koşul türünde de ölüm öncesinde gerçekleşmemiş koşulun yerine getirilebilirliği aynı ölçütle değerlendirilir; ancak bozucu koşulda mirasçıların yerine geçmesi hukuki ilişkinin devamını sağlar, geciktirici koşulda ise yükümlülüğün doğumunu sağlar. (3. Hukuk Dairesi, 2025/1455 E., 2025/5273 K., 05.11.2025)
Bozucu koşul ile geciktirici koşul arasındaki fark nedir?
Bozucu koşulda sözleşme kurulduğu anda hüküm ve sonuç doğurur; belirsiz olgunun gerçekleşmesi bu sonuçları sona erdirir.
Geciktirici koşulda sözleşme ancak koşul gerçekleşince hüküm ifade eder; önce hiçbir hukuki sonuç doğmaz.
Bozucu koşulda borç hemen doğar, muaccel olur ve zamanaşımı işlemeye başlar; geciktirici koşulda bu sonuçlar koşul gerçekleşene kadar doğmaz (m.170 uygulanır).
İlgili konular
- KoşullarBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Bağışlama sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Kredi mektubu ve kredi emri, simsarlık sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Örnek üzerine satış, beğenme koşuluyla satış, deneme veya gözden geçirmeBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Taşınmaz satışı ve satış ilişkisi doğuran haklarBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Mirasın açılmasıMedeni Hukuk
Örnek kararlar
1 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2017/644 E., 2017/460 K., 15.03.2017İlgili madde: TBK m.521
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.