Gider nedir?
Diğer yazımlar: Giderler
Kısaca
Gider, 9 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
Kanunda nerede geçiyor
13 maddeden 12'iTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.726 · 2. Ödeyen kişinin hakkı
Ödeyenin poliçenin ödenmesi ve takibi için yaptığı masrafları ifade eder. Madde bunların ne kapsamda olduğunu ayrıca tanımlamaz.
- TTK m.837 · 4. Kısmi senet
Bölme işleminden doğan masraflardır. Maddeye göre bu giderler hamile aittir; yani bölme talebinin maliyeti talep eden hamile yükletilmiştir.
- TTK m.1139 · B) Yolculuk çarter partisi
Çarter partisinin düzenlenmesi ve verilmesi için yapılan masraftır. Hakkı kullanmak isteyen taraf bu gideri karşılamak zorundadır; giderin karşılanmadan belgenin verilmesi maddenin kapsamında değildir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.9 · 6. İlan yoluyla ödül sözü verme
Edimin gerçekleşmesine güvenilerek dürüstlük kurallarına uygun şekilde yapılan masraflardır. Bu giderler, ödülün değerine kadar tazmin edilir.
- TBK m.521 · I. Hak etme zamanı
Simsarın faaliyeti sırasında yaptığı harcamalardır. Taraflar bu giderlerin kendisine ödeneceğini kararlaştırmışsa, faaliyet sözleşmeyle sonuçlanmasa bile talep edilebilir.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.39 · İşletme hesabı esnasında ticari kazancın tesbiti
Hesap dönemi içinde tediye edilen veya borçlanılan meblağlardır. Maddeye göre ödenen tutarlar ve doğan borçlar gider sayılır.
- GVK m.55 · Kazancın zirai işletme hesabı esasına göre tespiti
Hesap dönemi içinde ödenen veya borçlanılan harcamalardır. Dönem başındaki mahsullerin değeri de maddeye göre giderlere eklenir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.750 · 9. Katılma yükümlülüğü
Gerekli işlerin yapılmasından doğan masraflardır. Maddeye göre bu giderlere katılım, kişinin yararlanma oranına göre belirlenir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.245 · Çağrıya uyma zorunluluğu
Tanığın gelmemesi yüzünden doğan masraflardır. Hüküm, tanığın bu giderlerden sorumlu tutulmasını öngörür; giderlerin kapsamı madde metninde ayrıca belirlenmemiştir.
Harçlar Kanunu
- Harçlar K. m.36 · Paraların bankalara ve mal sandıklarına yatırılması
Paranın bankaya veya mal sandığına yatırılması sırasında ilgililerden talep edilebilecek ücret ya da masraf anlamına gelir. Madde, yatırma işlemi için bu tür bir gider alınmasını yasaklamıştır.
Yardım Toplama Kanunu
- Yardım Toplama Kanunu m.24 · Yardım toplama faaliyetinin giderleri
Yardım toplama faaliyeti sırasında yapılan harcamaların tümüdür. Madde, bu giderlerin brüt gelire oranına üst sınır koyar.
İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.43 · İl özel idaresinin giderleri
İl özel idaresinin hizmetlerini yürütmek için yaptığı ve bu maddede sayılan kalemlere giren harcamalar. Maddede sayılan her kalem ayrıca bir yetki kaynağı değil, giderin neye ilişkin olabileceğini gösteren çerçevedir.
Terim 1 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Hasılat / gider çıkarılmadan önceki ham tutar / değerleme sonucu tutar: fark nedir?
Ham tutarlar, tahsil ve tediye esasına göre kaydedilir.
Değerleme hükümleri uygulanarak emtia ve varlıklar VUK'a göre değerlenir.
Kazanç, değerleme sonrası tutarlar üzerinden hesaplanır; ham kayıtlar tek başına sonucu belirlemez.
Ödenen ile borçlanılan gider arasındaki fark nedir?
Ödenen giderler dönem içinde nakden çıkan harcamalardır.
Borçlanılan giderler ise henüz ödenmemiş olsa da borç doğurduğu için dönem giderine alınan harcamalardır.
Borçlanılan gider de ödenmiş gibi aynı dönemde indirilebilir; böylece ödeme tarihi tek belirleyici değildir.
Yatırım gideri ile cari gider arasındaki fark nedir?
Bina, tesis, alt yapı, yapım, onarım ve bakım harcamaları (b.a ve b.c) sermaye ya da varlık odaklı giderlerdir.
Personel ödemeleri, eğitim, faiz ve sigorta gibi işletme giderleri (b.b ve b.g) cari nitelikte harcamalardır.
Her iki grup da sayılı kalemler arasında yer alır; ayrım bütçe sınıflandırması ve harcama programı bakımından önemlidir, maddenin uygulanmasını tek başına değiştirmez.
Ücret ile giderler arasındaki fark nedir?
Ücret, simsarın faaliyeti sonucunda sözleşmenin kurulmasına bağlıdır. Sözleşme kurulmazsa ücret doğmaz.
Giderler ise taraflarca kararlaştırılmışsa, faaliyetin sonuçsuz kalmasına rağmen simsara ödenir.
Asıl sözleşme kurulmamış olsa bile giderler talep edilebilir; ücret ise bu hâlde talep edilemez.
Masraf (giderler) ile komisyon ücreti arasındaki fark nedir?
Giderler, ödeyenin yaptığı fiilî masraflardır ve gerçek tutarı üzerinden talep edilir.
Komisyon ücreti ise poliçe bedeline oranla belirlenen ve binde ikiyi aşamayan bir kalemdir.
Komisyon ücretinde üst sınır poliçe bedeline bağlıdır; giderlerde ise sınır yoktur, ispat edilen gerçek harcamalar esas alınır.
Gider karşılığı ödeme ile asli görev ücreti arasındaki fark nedir?
Tahsil veya stajdaki gider karşılığı olarak verilen para istisna kapsamındadır.
Asli görev veya memuriyet dolayısıyla alınan ücret bu istisnanın dışındadır.
Asli görev ücreti normal ücret geliri olarak vergilendirilir.
İlgili konular
- Sözleşmeden doğan borç ilişkileri, öneri ve kabulBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Kredi mektubu ve kredi emri, simsarlık sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Yargı harçları: çeşitli hükümlerİcra Müdürlüğü Mevzuatı
- Komşu hakkıMedeni Hukuk
- Tanık gösterme şekliMedeni Usul Hukuku
- Başvurma hakkının kapsamı, makbuz ve başvurma hakkının düşmesiTicaret Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2016/315 E., 2021/212 K., 04.03.2021İlgili madde: Harçlar K. m.36
- Hukuk Genel Kurulu, 2016/1201 E., 2021/149 K., 23.02.2021İlgili madde: Harçlar K. m.36
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/644 E., 2017/460 K., 15.03.2017İlgili madde: TBK m.521
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.